# عصم — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B5%D9%85/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B5%D9%85/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عصم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B5%D9%85.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: عصم

- العصم: الإمساك، والاعتصام: الاستمساك. قال تعالى: ﴿لا عاصم اليوم من أمر الله﴾ [هود/43]، أي: لا شيء يعصم منه، ومن قال معناه: لا معصوم (وهو قول ابن قتيبة ومكي القيسي. انظر: تفسير غريب القرآن لابن قتيبة ص 204؛ وتفسير المشكل من غريب القرآن لمكي ص 106؛ وانظر: المدخل لعلم التفسير ص 159.
- وقال الفراء: لا يجوز لك في وجه أن تقول: المعصوم عاصم، ولكن لو جعلت العاصم في تأويل معصوم، كأنك قلت: لا معصوم اليوم من أمر الله لجاز رفع (من)، ولا تنكرن أن يخرج المفعول على فاعل، ألا ترى قوله: ﴿من ماء دافق﴾ فمعناه - والله أعلم -: مدفوق. راجع: معاني القرآن 2/15) فليس يعني أن العاصم بمعنى المعصوم، وإنما ذلك تنبيه منه على المعنى المقصود بذلك، وذلك أن العاصم والمعصوم يتلازمان، فأيهما حصل حصل معه الآخر. قال: ﴿ما لكم من الله من عاصم﴾ [غافر/33]، والاعتصام: التمسك بالشيء، قال: ﴿واعتصموا بحبل الله جميعا﴾ [آل عمران /103]، ﴿ومن يعتصم بالله﴾ [آل عمران/101]، واستعصم: استمسك، كأنه طلب ما يعتصم به من ركوب الفاحشة، قال: ﴿فاستعصم﴾ [يوسف/32]، أي: تحرى ما يعصمه، وقوله: ﴿ولا تمسكوا بعصم الكوافر﴾ [الممتحنة/10]، والعصام: ما يعصم به. أي: يشد، وعصمة الأنبياء: حفظه إياهم أولا بما خصهم به من صفاء الجوهر، ثم بما أولاهم من الفضائل الجسمية، ثم بالنصرة وبتثبت أقدامهم، ثم بإنزال السكينة عليهم وبحفظ قلوبهم وبالتوفيق، قال تعالى: ﴿والله يعصمك من الناس﴾ [المائدة/67]. والعصمة: شبه السوار، والمعصم: موضعها من اليد، وقيل للبياض بالرسغ: عصمة تشبيها بالسوار، وذلك كتسمية البياض بالرجل تحجيلا، وعلى هذا قيل: غراب أعصم.

### Türkçe

- **العصم**: tutma; ve **الاعتصام**: sıkıca tutunma. Yüce Allah dedi ki: ﴿لا عاصم اليوم من أمر الله﴾ [هود/43], yani: ondan koruyan hiçbir şey yoktur; ve “manası: **لا معصوم**” diyen (bu, İbn Kuteybe’nin ve Mekkî el-Kaysî’nin sözüdür. Bkz.: İbn Kuteybe’nin Garîbü’l-Kur’ân Tefsiri s. 204; Mekkî’nin Garîbü’l-Kur’ân’dan el-Müşkil Tefsiri s. 106; ve bkz.: Tefsir ilmine giriş s. 159.

- Ve el-Ferrâ dedi: Sana hiçbir vecihte “**المعصوم** **عاصم**” demen caiz olmaz; fakat **العاصم**’ı **معصوم** te’vilinde kılmış olsan, sanki “لا معصوم اليوم من أمر الله” demişsin gibi, (**من**)’in ref‘i caiz olur; ve mef‘ûlün fâil üzerine çıkmasını inkâr etme; görmüyor musun onun sözünü: ﴿من ماء دافق﴾; bunun manası -Allah daha iyi bilir-: **مدفوق**. Müracaat et: Me‘ânî’l-Kur’ân 2/15) O hâlde bu, **العاصم**’ın **المعصوم** manasında olduğu demek değildir; ancak bu, ondan, bununla kastedilen manaya bir uyarıdır; çünkü **العاصم** ile **المعصوم** birbirini gerektirir; ikisinden hangisi gerçekleşirse, onunla beraber diğeri de gerçekleşir. Dedi ki: ﴿ما لكم من الله من عاصم﴾ [غافر/33]; ve **الاعتصام**: şeye tutunmaktır; dedi ki: ﴿واعتصموا بحبل الله جميعا﴾ [آل عمران /103], ﴿ومن يعتصم بالله﴾ [آل عمران/101]; ve **استعصم**: sıkıca tutundu; sanki fuhşa binmekten kendisiyle tutunacağı şeyi talep etti; dedi ki: ﴿فاستعصم﴾ [يوسف/32], yani: kendisini koruyacak şeyi araştırdı; ve onun sözü: ﴿ولا تمسكوا بعصم الكوافر﴾ [الممتحنة/10]; ve **العصام**: kendisiyle korunan şeydir; yani: bağlar. Ve peygamberlerin **عصمة**’si: O’nun onları, önce kendilerine tahsis ettiği cevher saflığıyla, sonra kendilerine ihsan ettiği cismanî faziletlerle, sonra nusretle ve ayaklarını sağlam kılmakla, sonra üzerlerine sekîneyi indirmekle ve kalplerini korumakla ve tevfikle muhafaza etmesidir. Yüce Allah dedi ki: ﴿والله يعصمك من الناس﴾ [المائدة/67]. Ve **العصمة**: bilezik benzeri; ve **المعصم**: onun eldeki yeri. Ve bilekteki beyazlığa, bileziğe benzetilerek **عصمة** denildi; bu, beyazlığa “**تحجيلا**” olarak “**الرجل**” adını vermek gibidir. Ve bunun üzerine “**غراب أعصم**” denildi.
