# عطر (ع-ط-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B7%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B7%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ع - ط - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 10 sözlük

## Sözlükler (10)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B7%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب العين والطّاء والرّاء معهما
ع ط ر فقط
عطر:
العِطْرُ اسم جامعٌ لأشياءِ الطِّيبِ. و حِرْفَة العطًّارِ: عِطارةٌ.
ورجلٌ عَطِرٌ وامرأة عَطِرَةٌ، إذا تعاهد نفسه بالطيب. قال أبو لَيْلَى: امرأة مِعْطِير، وأنشد:
يتبعْنَ جَأْباً كمدَقِّ المِعْـطِـيرْ		ينتشفُ البولِ انتشافَ المعذور
يصف حمار وحش.

##### Türkçe

باب **العين** ve **الطّاء** ve **الرّاء** onlarla birlikte

**ع ط ر** فقط

**عطر**:

**العِطْرُ**: **الطِّيبِ** şeyleri için toplayıcı bir isimdir. Ve **العطًّارِ** mesleği: **عِطارةٌ**.

Ve bir erkek **عَطِرٌ** ve bir kadın **عَطِرَةٌ**; eğer kendisini **الطيب** ile sürekli gözetirse. Ebû Leylâ dedi: bir kadın **مِعْطِير**; ve inşâd etti:

يتبعْنَ جَأْباً كمدَقِّ **المِعْـطِـيرْ**		ينتشفُ البولِ انتشافَ المعذور

Bir yaban eşeğini vasfeder.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B7%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

العِطْرُ: الطيب، تقول منه: عَطِرَتِ المرأة بالكسر تَعْطَرُ عَطَراً. فهي عَطِرَةٌ ومُتَعَطِّرَةٌ، أي متطيِّبة. ورجل مِعْطيرٌ: كثير التعطُّرِ، وكذلك امرأةٌ مِعطير ومِعْطار. وناقةٌ عَطِرَةٌ ومِعطار، أي كريمة. وإبل مُعْطَراتٌ: كأنَّ على أوبارها صِبْغاً من حُسنها. قال الشاعر:
هجاناً وحمراً مُعْطَراتٍ كأنَّهاحَصى مَعْزَةٍ ألوانُها كالمَجاسِدِ

##### Türkçe

**العِطْرُ**: güzel koku; ondan şöyle dersin: kadın kesre ile **عَطِرَتِ**; **تَعْطَرُ** **عَطَراً**. O hâlde o, **عَطِرَةٌ** ve **مُتَعَطِّرَةٌ**’dir; yani güzel kokulanmış. Ve **مِعْطيرٌ** bir adam: çok **التعطُّرِ** sahibi; bunun gibi bir kadın da **مِعطير** ve **مِعْطار**. Ve bir dişi deve **عَطِرَةٌ** ve **مِعطار**dır; yani cömert. Ve **مُعْطَراتٌ** develer: sanki güzelliğinden dolayı yünlerinin üzerinde bir boya varmış gibi. Şair dedi ki:
هجاناً وحمراً **مُعْطَراتٍ** كأنَّهاحَصى مَعْزَةٍ ألوانُها كالمَجاسِدِ

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B7%D8%B1/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب العين والطاء مع الراء
عطر ، عرط ، طعر : مستعملة .
رعط ، رطع ، طرع : مهملة .
عطر : قال الليث : العِطْر : اسم جامع لهذه الأشياء التي تعالج للطيب . وبَيَاعه : العَطّار ، وحِرْفته : العِطارة . ورجلٌ عَطِر وامرأةٌ عَطرَة إذا تعاهدا أنفسهما بالطيب . وقال غيره : رجلٌ عَطِر وامرأةٌ عَطِرَة إذا كانا طيّبَيْ ريح الجِرْمِ وإن لم يتعطّرا . وقال ابن الأعرابي : رجلٌ عاطِرٌ ، وجمعه عُطُر ، وهو المحِبّ للطِيبِ . وقال : رجلٌ عاطِر وعَطِر ومِعطار ومِعطِير . والمرأة مثله . وزاد غيره : يقال امرأة عَطِرة مَطِرة بَضّة مَضَّة . قال : والمَطِرة : الكثيرة السِوَاك ، وأخبرني المنذريّ عن ثعلب عن ابن الأعرابي قال : ناقة مِعْطَرة ومِعطار وعِرْمِسٌ أي كريمة . وروى أبو العباس عن عمرو عن أبيه : تأطَّرت المرأةُ وتعطّرت إذا أقامت في بيت أبويها ولم تتزوَّج . وقرأت في كتاب ( المعاني ) للباهليّ في قول الراجز :
لهْفي على عَنْزين لا أنساهُما
كأنَّ ظِل حَجَرٍ صغراهما
وصَالِغٌ مُعْطَرة كبراهما
قال مُعطَرة : حمراء . وجعل الأخرى ظل حجر لأنها سوداء . قال شمر : ناقة عَطَّارة وعطِرة وتاجرة إذا كانت نافقة في السوق . وقال أبو عبيدة : يقال : بطني أعْطِري وسائري فذري يقال ذلك لمن أتاك بما لا يحتاج إليه ويمنعك ما تحتاج إليه ، كأنه في التمثيل رجل جائع أتى قوماً فطيَّبوه .
عرط : أهمله الليث . وقال أبو الحسن اللِحْياني : العَقْرب يقال لها أُمّ العِرْيَط . ويقال عَرَط فلان عِرض فلان واعترطه إذا اقترضه بالغِيبة وأصل العَرْطُ : الشقّ حتى يَدْمَى .
طعر : روى أبو العباس عن ابن الأعرابي قال : الطَعْرُ إجبار القاضي الرجلَ على الحكم . قلت : وهذا مما أهمله الليث . وهو حرف غريب لم يروِه غير أبي عُمَر صاحب كتاب ( الياقوت ) .
وقال ابن دريد في ( كتابه ) : طَعَرَ فلان جاريته طَعْراً ورَطَعَها رَطْعاً ، يكنَى به عن الجماع . ولم أسمعها لغيره ولا أدري ما صحتها . قال : وقال : اعترط الرجلُ إذا أبعَدَ في الأرض .

##### Türkçe

باب **العين** والطاء مع الراء
**عطر** ، **عرط** ، **طعر** : kullanımdadır.
**رعط** ، **رطع** ، **طرع** : ihmal edilmiştir.

**عطر** : **الليث** dedi: **العِطْر**: güzel koku için işlenen bu şeylerin hepsine şâmil bir isimdir. Onun satıcısı: **العَطّار**; mesleği: **العِطارة**. Ve bir erkek **عَطِر** ve bir kadın **عَطرَة**; eğer kendilerini güzel koku ile karşılıklı olarak gözetirlerse. Başkası dedi: bir erkek **عَطِر** ve bir kadın **عَطِرَة**; eğer bedenin kokusu güzel kokulu iseler, güzel koku sürünmeseler bile. **ابن الأعرابي** dedi: bir erkek **عاطِرٌ**; onun çoğulu **عُطُر**; o, güzel kokuyu seven kimsedir. Ve dedi: bir erkek **عاطِر** ve **عَطِر** ve **مِعطار** ve **مِعطِير**. Kadın da onun gibidir. Başkası ekledi: denir: bir kadın **عَطِرة** **مَطِرة** **بَضّة** **مَضَّة**. Dedi: **المَطِرة**: misvakı çok olan. Ve bana **المنذريّ** haber verdi, **ثعلب**’den, **ابن الأعرابي**’den, dedi: bir dişi deve **مِعْطَرة** ve **مِعطار** ve **عِرْمِسٌ**; yani soylu. **أبو العباس** rivayet etti, **عمرو**’dan, babasından: kadın **تأطَّرت** ve **تعطّرت**; eğer ana-babasının evinde ikamet eder ve evlenmezse. Ve **الباهليّ**’nin ( **المعاني** ) kitabında, **الراجز**’in şu sözü hakkında okudum:
لهْفي على عَنْزين لا أنساهُما
كأنَّ ظِل حَجَرٍ صغراهما
وصَالِغٌ مُعْطَرة كبراهما
**مُعطَرة** dedi: kırmızı. Ötekini taş gölgesi yaptı; çünkü o siyahtır. **شمر** dedi: bir dişi deve **عَطَّارة** ve **عطِرة** ve **تاجرة**; eğer pazarda rağbet gören ise. **أبو عبيدة** dedi: denir: **بطني أعْطِري وسائري فذري**; bu, sana ihtiyaç duymadığı şeyi getirip de sana ihtiyaç duyduğun şeyi esirgeyen kimseye söylenir; sanki temsilde, aç bir adam bir kavme geldi de onu güzel kokulandırdılar.

**عرط** : **الليث** onu ihmal etti. **أبو الحسن اللِحْياني** dedi: akrebe **أُمّ العِرْيَط** denir. Ve denir: falan kimse falan kimsenin ırzını **عَرَط** etti ve onu **اعترطه**; eğer onu gıybetle ödünç alırsa. **العَرْطُ**’un aslı: kanayıncaya kadar yarmaktır.

**طعر** : **أبو العباس** **ابن الأعرابي**’den rivayet etti, dedi: **الطَعْرُ**: kadının erkeği hükme zorlamasıdır. Dedim: bu da **الليث**’in ihmal ettiklerindendir. Ve o, garip bir harftir; onu, ( **الياقوت** ) kitabının sahibi **أبو عُمَر**’dan başkası rivayet etmemiştir.

Ve **ابن دريد** ( kitabında ) dedi: falan kimse cariyesini **طَعَرَ** etti, **طَعْراً**; ve onu **رَطَعَ** etti, **رَطْعاً**; bununla cima’dan kinaye edilir. Onu ondan başkası için işitmedim ve sıhhatini bilmiyorum. Dedi: ve dedi: adam **اعترط** etti; eğer yeryüzünde uzaklaştıysa.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B7%D8%B1/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب العين والطاء وما يثلثهما)
(عطف) العين والطاء والفاء أصلٌ واحدٌ صحيح يدلُّ على انثناء وعِياجٍ. يقال: عَطَفْتُ الشّيء، إذا أمَلْتَه. وانعَطَف، إذا انعاج. ومصدر عطف العُطُوف. وتعطّفَ بالرَّحمة تعطُّفاً. وعَطَف الله تعالى فلاناً على فلانٍ عَطْفاً. والرَّجُل يَعْطِف الوِسادةَ: يثنيها، عطفاً، إذا ارتفَقَ بها. قال لبيد:
ومَجُودٍ من صُبابات الكَرَى  *** عاطِفِ النُّمرُقِ صَدْقِ المُبْتَذَلْ([1])
ويقال للجانبَين العِطفانِ، سمِّيا بذلك لأنَّ الإنسان يَميل عليهما. ألاَ ترى أنَّهم يقولون: ثنَىعِطْفَه، إذا أعْرضَ عنك وجَفَاك. ويقال: رجلٌ عَطوفٌ في الحرب والخير، وعَطَّافٌ. وظبيةٌ عاطِف، إذا رَبَضت وعطفَتْ عُنقَها. وفلانٌ يَتَعَاطَفُ في مِشيته، إذا تمايَلَ. والإنسان يتعطَّف بثوبه، وهو شبه التوشُّح. والرِّداء نفسُه عِطَافٌ، لأنّه يُعْطَفُ. ثم يتَّسعون في ذلك فيسمُّون السيفَ عِطافاً لأنّه يكونُ موضعَ الرداء.
(عطل) العين والطاء واللام أصلٌ صحيحٌ واحدٌ يدلُّ على خلوٍّ وفَراغ. يقول: عُطِّلت الدارُ، ودارٌ معَطَّلة ومتى تُركت الإبلُ بلا راعٍ فقد عُطِّلت، وكذلك البئر إذا لم تُورَدْ ولم يُستَقَ([2]) [منها]. قال الله تبارك وتعالى: ﴿وبِئرٍ مُعَطَّلةٍ﴾  [الحج 45]، وقال تعالى:﴿وَإذا العِشَارُ عُطِّلَتْ﴾ [التكوير 4]. وكل شيءٍ خلا من حافظٍ فقد عُطِّل. من ذلك تعطيلُ الثُّغورِ وما أشبهَهَا. ومن هذا الباب: العَطَل وهو العُطُول، يقال امرأةٌ عاطل، إذا كانت لا حَلْيَ لها، والجمع عواطلُ. قال:
يَرُضْن صِعاب الدُّرِّ في كلِّ حِجَّة  *** وإنْ لم تكن أعناقُهنَّ عواطلا([3])
وقوس عُطُلٌ: لا وَتَر عليها. وخيلٌ أعْطَالٌ: لا قلائد لها.
وشذّت عن هذا الأصل كلمةٌ، وهي الناقة العَيْطَل، وهي الطَّويلةُ في حُسن. وربَّما وُصِفَتْ بذلك المرأةُ، قال ذو الرُّمَّة في النّاقة:
نَصَبَتْ له ظَهرِي على متن عِرمِسٍ  *** رُوَاع الفُؤادِ حُرَّةِ الوجه عَيْطلِ([4])
(عطن) العين والطاء والنون أصلٌ صحيحٌ واحدٌ يدلُّ على إقامةٍ وثبات. من ذلك العَطَن والمَعْطِن، وهو مَبْرَك الإبل. ويقال إنّ إعطانها أن تُحبَس عِندَ الماء بعدَ الوِرْد. قال لبيد:
عافَتَا الماءَ فلم نُعْطِنْهُما  *** إنَّما يُعْطِن من يرجو العَلَل([5])
ويقال: كلُّ منْزلٍ يكون مَألَفاً للإبل [فهو عَطَنٌ([6]) ]، والمَعْطِن: ذلك الموضع. قال:
ولا تكلِّفُني نَفْسِي ولا هَلَعِي  *** حِرصاً أُقيم به في مَعْطِن الهُونِ([7])
وقال آخرون: لا يكون أعطانُ الإبل إلاّ على الماء، فأمَّا مَبارِكها في البرِّيَّة وعند الحيِّ فهو المأوَى، وهو المُرَاح أيضاً. وهذا البيتُ الذي ذكرناه "في معطِن الهُون"، يدلُّ على أنَّ المَعْطِن يكون حيث تُحبَس الإبل في مباركها أين كانت. وبيتُ لَبيد يدلُّ على القول الآخَر، والأمرُ *قريب.
ومن الباب عَطْنُ الجِلد، وهو أن يوضَع في الدِّباغ.
(عطو) العين والطاء والحرف المعتلُّ أصلٌ واحد صحيحٌ يدلُّ على أخْذٍ ومُناوَلة، لا يخرج البابُ عنهما. فالعَطْوُ: التَّناوُل باليد. قال امرؤ القيس:
وتعْطو برَخْصٍ غيرِ شَثْنٍ كأنّه  *** أساريعُ ظبيٍ أو مساويك إسحِلِ([8])

يصف المرأة أنها تُسُوك. والظَّبيُ يعطو، وذلك إذا رَفَعَ يديه متطاوِلاً إلى الشَّجرةِ ليتناوَلَ الورَق. وقال:
تَخُلّ بقرنَيْها بَريرَ أراكَةٍ  *** وتَعطُو بظِلفيها إذا الغصنُ طالها
قال الخليل: ومنه اشتُقَّ الإعطاء. والمعاطاة: المُناولة. ويقال: عاطَى الصبيُّ أهله، إذا عَمِل وناوَلَ ما أرادوا. والعَطاء: اسمٌ لما يُعطَى، وهي العطيّة، والجمع عطايا، وجمع العطايا أعطِيَة. قال:
تعاطِيه أحياناً إذا جِيد جَوْدَةً  *** رُضاباً كطَعم الزَّنجبيل المعسَّلِ([9])
ويقولون: إنّ التعاطي: تناوُل ما ليس لـه بحقٍّ، يقال فلانٌ يتعاطَى ظُلْمَ فلان. وفي كتاب الله تعالى:﴿فَتَعَاطَى فَعَقَرَ﴾ [القمر 29]. ومِن أمثالِ العرب: "عاطٍ بغَيْرِ أنْوَاط"، أي إنّه يسمو إلى [الأمر] ولا آلةَ لـه عنده، كالذي يتعلَّق ولا متعلَّق له.
(عطب) العين والطاء والباء كلمتانِ لا تتقاربان في المعنى.
فالأولى: العَطَب، وهو الهلاك، يقال عَطِب، وأعْطَبه غيرهُ.
والكلمة الأُخرى: العُطْب، وهو القُطْن.
(عطد) العين والطاء والدال ذُكِرت فيه كلمةٌ والقياس لا يسوِّغها، لكنَّهم يقولون: العَطوَّد: السيَّر السَّريع الشاقّ. ويُنشدون:
* إليك أشكو عَنَقاً عَطَوَّدَا([10]) *
(عطر) العين والطاء والراء أصلٌ واحدٌ لعلّه أنْ يكون صحيحاً، وهو العِطْر للأشياء المعالجَة بالطِّيب([11]) ، وفاعله العَطَّار. وامرأةٌ عَطِرة ومِعطِيرٌ. وقال:
* يَتْبَعْنَ جَأباً كَمُدُقِّ المِعْطيرْ([12]) *
(عطس) العين والطاء والسين كلمةٌ واحدة ثم تستعار، وهي العُطاس، يقال: عَطَس يَعْطُِس. ويقال للأنفِ مَعْطَس، بالكسر والفتح في الطاء ويستعار ذلك فيقال: عَطَسَ الصُّبح، إذا انفَلَق. وقد قالوا إنَّ العُطَاسَ: الصُّبح في قوله:
* وقد أغتدي قبل العطاسِ بهَيكلٍ([13]) *
(عطش) العين والطاء والشين أصلٌ واحد صحيح، وهو العَطَش، يقال له: عَطِش يَعْطَش عَطَشاً. ويقال إنّ المَعاطِشَ: مَواقِيتُ الظَّمأ. قال ذو الرُّمَّة:
لا تشتكي سقطةً منها وقد رقصت *** بها المعاطشُ حتى ظَهرُها حَدِبُ([14])
---------------------
([1])ديوان لبيد 13 واللسان (عطف).
([2]) في الأصل: "ولم تسق".
([3]) البيت للبيد في ديوانه 22 طبع 1881 واللسانت (حجج)، وقد سبق في (حج).
([4]) ديوان ذي الرمة 510 برواية: "رفعت لـه رحلي على ظهر عرمس". ورواية اللسان (روع):  * رفعت لها رحلي على ظهر عرمس *
([5]) ديوان لبيد 13 طبع 1881 واللسان (عطن). وانفرد اللسان برواية: "أصحاب العلل".
([6]) التكملة من اللسان (عطن).
([7]) في الأصل: "نفسي ولا تقلعي"، صوابه في اللسان (عطن).
([8]) البيت من معلقته المشهورة.
([9]) البيت لذي الرمة في ديوانه 508 واللسان (عطا). وأنشده في اللسان (عسل) بدون نسبة:
إذا أخذت مسواكها منحت به  *** رضاباً كطعم الزنجبيل المعسل
([10]) أنشده في اللسان (عطد) والمخصص (3: 107).
([11]) في الأصل: "للطيب".
([12]) للعجاج في ملحقات ديوانه 77 واللسان (عطر، دقق).
([13]) نسب إلى امرئ القيس في حواشي الجمهرة (3: 25). وأنشد هذا الصدر في اللسان (عطس)، وعجزه في الجمهرة:
* أقب كيعفور الفلاة محنب *
([14]) ديوان ذي الرمة 9 برواية: "وقد رقصت بها المفاوز".

ـ

##### Türkçe

(باب العين والطاء وما يثلثهما)
(**عطف**) **العين والطاء والفاء** tek bir sahih asıldır; bükülme ve eğrilmeye delâlet eder. Denir: **عَطَفْتُ الشّيء**, onu eğdiğin zaman. Ve **انعَطَف**, eğrildiği zaman. Ve **عطف**’ın masdarı **العُطُوف**’tur. Ve merhametle **تعطّفَ** eder: **تعطُّفاً**. Ve Allah Teâlâ falancayı falancaya **عَطْفاً** ile **عَطَف** etti. Ve adam **الوِسادةَ**’yı **يَعْطِف** eder: onu büker; **عطفاً**; onunla yaslandığı zaman. Lebîd dedi:
ومَجُودٍ من صُبابات الكَرَى  *** عاطِفِ النُّمرُقِ صَدْقِ المُبْتَذَلْ([1])
Ve iki yana **العِطفانِ** denir; bununla adlandırıldılar, çünkü insan onların üzerine meyleder. Görmüyor musun ki onlar derler: **ثنَىعِطْفَه**; senden yüz çevirdiği ve sana cefa ettiği zaman. Ve denir: savaşta ve hayırda **رجلٌ عَطوفٌ** ve **عَطَّافٌ**. Ve **ظبيةٌ عاطِف**: çöktüğü ve boynunu büktüğü zaman. Ve falan kimse yürüyüşünde **يَتَعَاطَفُ** eder: sallandığı zaman. Ve insan elbisesiyle **يتعطَّف** eder; bu, kuşanma benzeridir. Ve **الرِّداء**’nın kendisi **عِطَافٌ**’tır; çünkü o bükülür. Sonra bunda genişlerler de kılıca **عِطافاً** adını verirler; çünkü o, ridânın yeri olur.

(**عطل**) **العين والطاء واللام** tek bir sahih asıldır; boşluk ve ferâğa delâlet eder. Der ki: **عُطِّلت الدارُ**; ve **دارٌ معَطَّلة**. Develer çobansız bırakıldığı vakit **عُطِّلت** olmuştur; aynı şekilde kuyu da, ona varılmadığı ve ondan su çekilmediği zaman([2]) [ondan]. Allah Tebâreke ve Teâlâ dedi: ﴿وبِئرٍ مُعَطَّلةٍ﴾  [الحج 45]، ve Teâlâ dedi:﴿وَإذا العِشَارُ عُطِّلَتْ﴾ [التكوير 4]. Ve her şey, bir koruyucudan boş kaldıysa, **عُطِّل** olmuştur. Bundan: **تعطيلُ الثُّغورِ** ve benzerleri. Ve bu bâbdandır: **العَطَل** ki o **العُطُول**’dür; denir: **امرأةٌ عاطل**; ziyneti olmadığı zaman; cem‘i **عواطلُ**. Dedi:
يَرُضْن صِعاب الدُّرِّ في كلِّ حِجَّة  *** وإنْ لم تكن أعناقُهنَّ عواطلا([3])
Ve **قوس عُطُلٌ**: üzerinde kiriş yoktur. Ve **خيلٌ أعْطَالٌ**: onların gerdanlıkları yoktur.
Ve bu asıldan bir kelime şâz oldu; o da **الناقة العَيْطَل**’dır; o, güzellikte uzun olandır. Ve bazen kadın da bununla vasfedilir. Zû’r-Rumme deve hakkında dedi:
نَصَبَتْ له ظَهرِي على متن عِرمِسٍ  *** رُوَاع الفُؤادِ حُرَّةِ الوجه عَيْطلِ([4])

(**عطن**) **العين والطاء والنون** tek bir sahih asıldır; ikamet ve sebat etmeye delâlet eder. Bundan: **العَطَن** ve **المَعْطِن**; o, develerin çöktüğü yerdir. Ve denir ki onların **إعطانها**’sı, suya varıştan sonra su yanında hapsedilmeleridir. Lebîd dedi:
عافَتَا الماءَ فلم نُعْطِنْهُما  *** إنَّما يُعْطِن من يرجو العَلَل([5])
Ve denir: develer için ülfet yeri olan her menzil [**عَطَنٌ**’dır([6])]; ve **المَعْطِن**: o yerdir. Dedi:
ولا تكلِّفُني نَفْسِي ولا هَلَعِي  *** حِرصاً أُقيم به في مَعْطِن الهُونِ([7])
Ve başkaları dedi: develerin **أعطانُ**’ı ancak su üzerinde olur; ama onların kırda ve obanın yanında çöktükleri yerler ise **المأوَى**’dır; o, **المُرَاح** da olur. Ve zikrettiğimiz bu beyit “**في معطِن الهُون**”, **المَعْطِن**’in, develerin nerede olursa olsun çöktükleri yerlerinde hapsedildikleri yerde olduğunu gösterir. Lebîd’in beyti ise öteki söze delâlet eder; iş *yakındır.
Ve bâbdandır: **عَطْنُ الجِلد**; o, tabaklamaya konulmasıdır.

(**عطو**) **العين والطاء والحرف المعتلُّ** tek bir sahih asıldır; alma ve uzatıp verme (münâvele)ye delâlet eder; bâb onlardan dışarı çıkmaz. Şu hâlde **العَطْوُ**: elle uzanıp alma. İmru’ul-Kays dedi:
وتعْطو برَخْصٍ غيرِ شَثْنٍ كأنّه  *** أساريعُ ظبيٍ أو مساويك إسحِلِ([8])

Kadını, misvaklandığını vasfeder. Ve ceylan **يعطو** eder; bu, yaprağı almak için ağaca doğru uzanarak iki elini kaldırdığı zamandır. Ve dedi:
تَخُلّ بقرنَيْها بَريرَ أراكَةٍ  *** وتَعطُو بظِلفيها إذا الغصنُ طالها
Halîl dedi: bundan **الإعطاء** türetildi. Ve **المعاطاة**: uzatıp vermedir. Ve denir: **عاطَى الصبيُّ أهله**; çalıştığı ve istediklerini uzatıp verdiği zaman. Ve **العَطاء**: verilen şeye isimdir; o, **العطيّة**’dir; cem‘i **عطايا**; **العطايا**’nın cem‘i **أعطِيَة**. Dedi:
تعاطِيه أحياناً إذا جِيد جَوْدَةً  *** رُضاباً كطَعم الزَّنجبيل المعسَّلِ([9])
Ve derler ki **التعاطي**: hakkı olmaksızın olanı almaktır; denir: falan kimse falanın zulmünü **يتعاطَى** eder. Ve Allah Teâlâ’nın kitabında: ﴿فَتَعَاطَى فَعَقَرَ﴾ [القمر 29]. Ve Arapların mesellerindendir: “**عاطٍ بغَيْرِ أنْوَاط**”; yani o, [işe] yükselir de yanında onun için âlet yoktur; tutunup da tutunacak yeri olmayan kimse gibi.

(**عطب**) **العين والطاء والباء** iki kelimedir; mânâda birbirine yaklaşmazlar.
Birincisi: **العَطَب**; o, helâktir. Denir: **عَطِب**; ve başkası onu **أعْطَبه** etti.
Öteki kelime: **العُطْب**; o, pamuktur.

(**عطد**) **العين والطاء والدال** hakkında bir kelime zikredildi; kıyas onu câiz kılmaz; lâkin onlar derler: **العَطوَّد**: hızlı, meşakkatli yürüyüş. Ve şöyle inşâd ederler:
* إليك أشكو عَنَقاً عَطَوَّدَا([10]) *

(**عطر**) **العين والطاء والراء** tek bir asıldır; belki sahih olur; o da, güzel koku ile muamele edilmiş şeyler için **العِطْر**’dür([11]); ve onun fâili **العَطَّار**’dır. Ve **امرأةٌ عَطِرة** ve **مِعطِيرٌ**. Ve dedi:
* يَتْبَعْنَ جَأباً كَمُدُقِّ المِعْطيرْ([12]) *

(**عطس**) **العين والطاء والسين** tek bir kelimedir, sonra ödünç alınır; o, **العُطاس**’tır. Denir: **عَطَس يَعْطُِس**. Ve buruna **مَعْطَس** denir; **الطاء**’da kesre ve fetha ile. Ve bu ödünç alınır da denir: **عَطَسَ الصُّبح**; yarıldığı zaman. Ve demişlerdir ki **العُطَاسَ**: şu sözünde sabahdır:
* وقد أغتدي قبل العطاسِ بهَيكلٍ([13]) *

(**عطش**) **العين والطاء والشين** tek bir sahih asıldır; o, **العَطَش**’tır. Denir: **عَطِش يَعْطَش عَطَشاً**. Ve denir ki **المَعاطِشَ**: susuzluk vakitleridir. Zû’r-Rumme dedi:
لا تشتكي سقطةً منها وقد رقصت *** بها المعاطشُ حتى ظَهرُها حَدِبُ([14])
---------------------
([1]) Lebîd divanı 13 ve Lisân (**عطف**).
([2]) Asılda: “ولم تسق”.
([3]) Beyit Lebîd’indir; divanında 22, 1881 baskısı ve Lisân (حجج); daha önce (حج)’de geçti.
([4]) Zû’r-Rumme divanı 510, rivayetle: “رفعت لـه رحلي على ظهر عرمس”. Lisân (روع) rivayeti:  * رفعت لها رحلي على ظهر عرمس *
([5]) Lebîd divanı 13, 1881 baskısı ve Lisân (**عطن**). Lisân şu rivayetle tek kaldı: “أصحاب العلل”.
([6]) Tekmile Lisân (**عطن**)’dandır.
([7]) Asılda: “نفسي ولا تقلعي”; doğrusu Lisân (**عطن**)’dadır.
([8]) Beyit, meşhur muallakasındandır.
([9]) Beyit Zû’r-Rumme’nindir; divanında 508 ve Lisân (**عطا**). Lisân’da (عسل) nisbesiz inşâd etti:
إذا أخذت مسواكها منحت به  *** رضاباً كطعم الزنجبيل المعسل
([10]) Lisân (**عطد**) ve el-Muḫaṣṣaṣ (3: 107)’de inşâd etti.
([11]) Asılda: “للطيب”.
([12]) el-‘Accâc’ındır; divanının zeyllerinde 77 ve Lisân (**عطر**، دقق).
([13]) Cumhere hâşiyelerinde (3: 25) İmru’ul-Kays’a nisbet edildi. Lisân (**عطس**)’te bu mısraın başını inşâd etti; ikinci mısraı Cumhere’dedir:
* أقب كيعفور الفلاة محنب *
([14]) Zû’r-Rumme divanı 9, rivayetle: “وقد رقصت بها المفاوز”.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B7%D8%B1/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ع ط ر
مررت بنسوة معاطير وعطرات‏.‏
قال‏:‏ تضوّع مسكاً بطن نعمان أن مشت به زينب في نسوة عطرات وامرأة عطرة ومعطير ومعطار وقد عطرت وتعطّرت واستعطرت ولها عطور وأعطار‏.‏
قال أبو النجم‏:‏ والعطر‏:‏ اسم جامع للأشياء التي تعالج للطيب وهو عطّار ماهر في العطارة‏.‏
ونوق عطرات ومعاطير‏:‏ حسان كرام‏.‏
وتقول‏:‏ يا مدّعي الكتابة أنت عنها مطرّد بينك وبين عطارد شأو عطرّد أي طويل ممتدّ‏.‏

##### Türkçe

ع ط ر
**مررت بنسوة معاطير وعطرات‏.‏**
Dolaştım; **معاطير** ve **عطرات** olan kadınlarla.

**قال‏:‏ تضوّع مسكاً بطن نعمان أن مشت به زينب في نسوة عطرات وامرأة عطرة ومعطير ومعطار وقد عطرت وتعطّرت واستعطرت ولها عطور وأعطار‏.‏**
Dedi ki: **بطن نعمان** misk olarak koktu; Zeyneb onu, **عطرات** kadınlar içinde yürüdüğünde; ve **امرأة عطرة** ve **معطير** ve **معطار**; ve (kadın) **عطرت** ve **تعطّرت** ve **استعطرت**; ve onun **عطور**u ve **أعطار**ı vardır.

**قال أبو النجم‏:‏ والعطر‏:‏ اسم جامع للأشياء التي تعالج للطيب وهو عطّار ماهر في العطارة‏.‏**
Ebû’n-Necm dedi ki: **العطر**: güzel koku için işlenen şeylere yönelik toplayıcı bir addır; ve o, **عطّار**dır, **العطارة**da mahirdir.

**ونوق عطرات ومعاطير‏:‏ حسان كرام‏.‏**
Ve **عطرات** ve **معاطير** develer: güzel, kerem sahibi (olanlar)dır.

**وتقول‏:‏ يا مدّعي الكتابة أنت عنها مطرّد بينك وبين عطارد شأو عطرّد أي طويل ممتدّ‏.‏**
Ve dersin ki: Ey yazı iddia edeni, sen ondan **مطرّد**sın; seninle **عطارد** arasında **شأو عطرّد** vardır; yani uzun, uzamış.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B7%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

العِطْرُ: اسم جامع للطِّيب، والجمع عُطورٌ. والعطّار: بائعُه، وحِرْفَتُه العِطَارةُ. ورجل عاطرٌ وعَطِرٌ ومِعْطِير ومِعْطارٌ وامرأَة عَطِرةٌ ومِعْطيرٌ ومُعَطَّرة: يتعهّدان أَنفُسهما بالطيب ويُكْثِران منه، فإِذا كان ذلك من عادتِها، فهي مِعْطار ومِعْطارة؛ قال:
عُلِّقَ خَوْداً طَفْلةً مِعْطارَهْ،
إِياكِ أَعْني، فاسْمَعِي يا جارهْ
قال اللحياني: ما كان على مِفْعال فإِنّ كلام العرب والمجتمعَ عليه بغير هاء، في المذكر والمؤَنث، إِلا أَحْرُفاً جاءت نوادِرَ قيلَ فيها بالهاء، وسيأْتي ذكرها، وقيل: رَجلٌ عَطِرٌ وامرأَة عَطِرة إِذا كانا طَيّبَيْنِ رِيحَ الجِرْم، وإِن لم يَتَعَطَّرا. وقال ابن الأَعرابي: رجل عاطِرٌ، وجمعه عُطُرٌ، وهو المُحِبُّ للطِّيب. وعَطِرت المرأَة، بالكسر، تَعْطَرُ عَطَراً: تَطيّبتْ. وامرأَة عَطِرة مَطِرةٌ بَضّة مَضّة، قال: والمَطِرة الكثيرة السِّواك. أَبو عمرو: تَعَطَّرت المرأَةُ وتأَطَّرت إِذا أَقامت في بيت أَبَوَيْها ولم تتزوج. وفي الحديث: أَنه كان يكره تَعَطُّرَ النساء وتشبُّهَهُنَّ بالرجال؛ أَراد العِطْرَ الذي تَظْهَرُ ريحُه كما يظهر عِطْرُ الرجال، وقيل: أَراد تَعَطُّلَ النساء، باللام، وهي التي لا حَلْيَ عليها ولا خِضابَ، واللام والراء يتعاقبان. وفي حديث أَبي موسى: المرأَةُ إِذا اسْتَعْطَرت ومَرَّت على القوم ليَجِدُوا رِيحَها أَي استعملت العِطْرَ وهو الطيب؛ ومنه حديث كعب بن الأَشرف: وعندي أَعْطَرُ العربِ أَي أَطْيَبُها عِطْراً. قال أَبو عبيدة: يقال بَطْني أَعْطِري (* قوله:
«بطني أعطري» هكذا في الأصل، والذي في الأمثال: عطري، بفتح العين وتشديد الطاء. وفي شرح القاموس وقال أَبو عبيدة يقال: بطني عطري؛ هكذا في سائر النسخ، والذي في أمهات اللغة: أعطري وسائري فذري). وسائرِي فذَرِي؛ يقال ذلك لمن يُعْطِيك ما لا تحتاج إِليه،كأَنه في التمثُّل رجل جائع أَتى قوماً فطيّبوه. وناقة عَطِرةٌ ومِعْطارةٌ وعَطّارةٌ إذا كانت نافِقةً في السوق تَبِيعُ نفسَها لحُسْنها. أَبو حنيفة: المُعْطِرات من الإِبل التي كأَنَّ على أَوبارِها صِبْغاً من حُسْنها، وأَصله من العطْرِ؛قال المرّار بن منقذ:هِجاناً وحُمْراً مُعْطِراتٍ كأَنها
حَصى مَغْرةٍ ، أَلْوانُها كالمَجاسِد
وناقةٌ مِعْطارٌ ومُعْطِرٌ: شديدة؛ ابن الأَعرابي: ومِعْطِيرٌ: حمراء طيّبة العَرَق؛ أَنشد أَبو حنيفة:
كَوْماء مِعْطِير كَلَوْنِ البَهْرَمِ
قال الأَزهري: وقرأْت في كتاب المعاني للباهلي:
أَبكي على عَنْزَيْنِ لا أَنْساهُما،
كأَنَّ ظِلَّ حَجَرٍ صُغْراهما،
وصالغٌ مُعْطِرةٌ كُبْراهُما
قال: مُعْطِرة حمراء. قال عمرو: مأْخوذ من العِطْر، وجَعَلَ الأُخْرى ظِلَّ حَجَرٍ لأَنها سَوْداء، وناقة عَطِرة ومِعْطارٌ ومُعْطِرة وعِرْمِسٌ أَي كريمة؛ وأَما قول العجاج يصف الحمار والأُتن:
يَتْبَعْنَ جأْباً كمُدُقِّ المِعْطِير
فإِنه يريد العطّار. وعُطَيْرٌ وعُطْرانُ: اسمان.

##### Türkçe

**العِطْرُ**: güzel koku için cins isimdir; çoğulu **عُطورٌ**’dur. **العطّار**: onun satıcısıdır; mesleği **العِطَارةُ**’dır. Ve **رجل عاطرٌ** ve **عَطِرٌ** ve **مِعْطِير** ve **مِعْطارٌ**; ve kadın: **عَطِرةٌ** ve **مِعْطيرٌ** ve **مُعَطَّرة**: kendilerini güzel koku ile gözetirler ve ondan çoğaltırlar; eğer bu onun âdetinden ise, o **مِعْطار** ve **مِعْطارة**’dır; dedi ki:
عُلِّقَ خَوْداً طَفْلةً مِعْطارَهْ،
إِياكِ أَعْني، فاسْمَعِي يا جارهْ

Lihyânî dedi: **مِفْعال** vezninde olan şeyde, Arapların sözü ve üzerinde birleşilen, müzekkerde ve müenneste **هاء**sızdır; ancak **هاء** ile söylenmiş nâdir olarak gelmiş bazı harfler müstesna; onların zikri gelecektir. Ve denildi: **رَجلٌ عَطِرٌ** ve kadın **عَطِرة**; eğer ikisi de cismin kokusu bakımından güzel kokulu iseler, **تَعَطَّرا** etmemiş olsalar bile. İbnü’l-A‘râbî dedi: **رجل عاطِرٌ**; çoğulu **عُطُرٌ**’dur; o, güzel kokuyu seven kimsedir. Ve kadın **عَطِرت** (kesre ile), **تَعْطَرُ عَطَراً**: güzel kokulandı. Ve kadın **عَطِرة**: **مَطِرةٌ** **بَضّة** **مَضّة**; dedi ki: **المَطِرة** misvakı çok olandır. Ebû Amr: Kadın **تَعَطَّرت** ve **تأَطَّرت**; eğer ana-babasının evinde ikamet etti ve evlenmedi ise. Hadiste: kadınların **تَعَطُّرَ**unu ve erkeklere benzemelerini kerih görürdü; erkeklerin **عِطْرُ**u gibi kokusu ortaya çıkan **العِطْرَ**ı kastetti. Ve denildi: kadınların **تَعَطُّلَ**unu (lâm ile) kastetti; o, üzerinde ziynet olmayan ve kına olmayan kadındır; lâm ile râ birbirinin yerine geçer. Ebû Mûsâ hadîsinde: kadın **اسْتَعْطَرت** ve kavmin yanından geçti ki kokusunu bulsunlar; yani **العِطْرَ**ı kullandı; o da güzel kokudur. Ondandır Ka‘b b. el-Eşref hadîsi: “Yanımda Arapların **أَعْطَرُ**u vardır”; yani koku bakımından en güzel kokulusu. Ebû Ubeyde dedi: “**بَطْني أَعْطِري**”
(* Sözü: “**بطني أعطري**” asılda böyledir; emsâlde olan: **عطري**’dir; ‘aynın fethi ve tâ’nın şeddelenmesiyle. Ve Kāmus şerhinde: Ebû Ubeyde dedi: “**بطني عطري**”; bütün nüshalarda böyledir; ana dil kaynaklarında olan: **أعطري**’dir; “**وسائري فذري**”). Ve “**وسائرِي فذَرِي**”; bu, sana ihtiyaç duymadığın şeyi veren kimseye söylenir; sanki temessülde, aç bir adam bir kavme geldi de onu güzel kokulandırdılar. Ve dişi deve **عَطِرةٌ** ve **مِعْطارةٌ** ve **عَطّارةٌ**: eğer pazarda revaçta ise, güzelliği sebebiyle kendini satıyorsa. Ebû Hanîfe: develerden **المُعْطِرات**, sanki güzelliğinden yünlerinin üzerinde bir boya varmış gibi olanlardır; aslı **العطْرِ**dendir; Merrâr b. Munkız dedi ki:
هِجاناً وحُمْراً مُعْطِراتٍ كأَنها
حَصى مَغْرةٍ ، أَلْوانُها كالمَجاسِد

Ve dişi deve **مِعْطارٌ** ve **مُعْطِرٌ**: şiddetli (kuvvetli)dir. İbnü’l-A‘râbî: ve **مِعْطِيرٌ**: kırmızı, teri güzel kokulu; Ebû Hanîfe inşâd etti:
كَوْماء مِعْطِير كَلَوْنِ البَهْرَمِ

Ezherî dedi: Bâhilî’nin “Meânî” kitabında okudum:
أَبكي على عَنْزَيْنِ لا أَنْساهُما،
كأَنَّ ظِلَّ حَجَرٍ صُغْراهما،
وصالغٌ مُعْطِرةٌ كُبْراهُما

Dedi ki: **مُعْطِرة** kırmızıdır. Amr dedi: **العِطْر**dan alınmıştır; ötekini “taş gölgesi” yaptı; çünkü o siyahtır. Ve dişi deve **عَطِرة** ve **مِعْطارٌ** ve **مُعْطِرة** ve **عِرْمِسٌ**: yani soylu. Ama ‘Accâc’ın eşeği ve dişi eşekleri vasfederek sözü:
يَتْبَعْنَ جأْباً كمُدُقِّ المِعْطِير

Şüphesiz o, **العطّار**ı kasteder. Ve **عُطَيْرٌ** ve **عُطْرانُ**: iki isimdir.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B7%D8%B1/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ع ط ر * * العِطْرُ * الطيب تقول * عَطِرَتِ * المرأة من باب طرِب فهي * عَطِرَةٌ * و * مُتَعَطِّرةٌ * أي متطيبة ورجل * مِعْطيرٌ * بالكسر كثير * التَّعَطُّرِ * وامرأة * مِعْطِيرٌ * أيضا و * مِعْطارٌ

##### Türkçe

* ع ط ر * * **العِطْرُ** *: güzel koku; şöyle dersin: kadın **عَطِرَتِ** (باب **طرِب**’den), o hâlde o **عَطِرَةٌ** ve **مُتَعَطِّرةٌ**’dir; yani güzel koku sürünmüş. Ve erkek **مِعْطيرٌ** (kesre ile): **التَّعَطُّرِ**’u çok olan. Ve kadın da **مِعْطِيرٌ**’dir ayrıca; ve **مِعْطارٌ**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B7%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

العطر، بالكسر: الطيب وهو اسم جامع له، ج عطور، بالضم. والعاطر: العطر. وقال ابن الأعرابي: العاطر: محبه، وج عطر، بضمتين. والعطار: بائعه. والعطار: فرس سالم بن وابصة الأسدي. والعطارة، بالكسر: حرفته. ورجل عطر، ككتف، وامرأة عطرة ومعطارة ومعطرة ومتعطرة، وكلاهما معطير ومعطار: يتعهدان أنفسهما بالطيب ويكثران منه. ومعطار ومعطارة، إذا كان من عادتها، قال:
  علق خودا طفلة معطـاره                      إياك أعني فاسمعي يا جاره قال اللحياني: ما كان على مفعال فإن كلام العرب والمجتمع عليه: بغير هاء في المذكر والمؤنث، إلا أحرفا جاءت نوادر، قيل فيها بالهاء وسيأتي ذكرها. وقيل: رجل عطر، وامرأة عطرة: إذا كانا طيبي ريح الجرم، وإن لم يتعطرا. وعطرت المرأة، بالكسر، تعطر عطرا: تطيبت. وناقة معطار ومعطر: شديدة ونوق معطرات. وقيل: ناقة، معطر: حسنة كأن على أوبارها صبغا من حسنها، قال المرار بن منقذ:
  هجانا وحمرا معطرات كأنها                      حصى مغرة ألوانها كالمجاسد وناقة معطير: حمراء طيبة العرف، هكذا في النسخ بالفاء، وفي اللسان وغيره: العرق، بالقاف محركة، أنشد أبو حنيفة: كوماء معطير كلون البهرم. وناقة عطارة، بالتشديد، وعطرة، كفرحة، ومعطارة وتاجرة: نافقة في السوق تبيع نفسها لحسنها، أو ناقة عطرة ومعطارة ومعطرة ومعطار وعرمس، أي كريمة. قال الأزهري: وقرأت في كتاب المعاني للباهلي:
  أبكي على عنزين لا أنساهما                      كأن ظل حجر صغراهمـا وصالغ معطرة كبراهما.
 قال: معطرة: هي الحمراء. قال عمرو: مأخوذ من العطر، وجعل الأخرى ظل حجر لأنها سوداء. وقال أبو عمرو: تعطرت المرأة وتأطرت: أقامت عند، وفي اللسان والتكملة: في بيت أبويها ولم تتزوج. ومنه الحديث: كان صلى الله عليه وسلم يكره تعطر النساء وتشبههن بالرجال: أراد العطر الذي تظهر ريحه كما يظهر عطر الرجال. وقيل: أي تعطلهن من الحلي والخضاب، وهو إبدال، واللام والراء يتعاقبان، كما يقال: سمل عينه وسمرها، كأنه كره أن تكون المرأة عطلا، لا حلى عليها. وقال أبو عبيدة: يقال: بطني عطري، هكذا في سائر النسخ، والذي في أمهات اللغة: أعطري وسائري فذري قال الصاغاني: يقال ذلك لمن يعطيك ما لا تحتاج إليه ومنعك ما تحتاج إليه، وقد تقدم تفصيله في س أ ر. وعطير، كزبير، وعطران كعثمان، وفي بعض النسخ بالفتح، اسمان. ومما يستدرك عليه: امرأة عطرة مطرة: بضة مضة. والمطرة: الكثيرة السواك. واستعطرت المرأة: استعملت العطر، وهو الطيب. وفي حديث كعب بن الأشرف: وعندي أعطر العرب، أي أطيبها عطرا. ومررت بنسوة معاطير وعطرات. ورجل عطار: ماهر في العطارة، قاله الزمخشري. والمعطير: العطار: يتبعن جأبا كمدق المعطير. والعطار لقب جماعة من المحدثين منهم أبان، وداوود بن عبد الرحمن، ومرحوم بن عبد العزيز، ومحمد بن مخلد، ويحيى بن سعيد الحمصي، وجماعة. ومنية العطار: قرية بمصر، وقد دخلتهسا.

##### Türkçe

**العطر**، esre ile: güzel koku; ve o, onun için câmi‘ bir isimdir; çoğulu **عطور**, ötre ile. Ve **العاطر**: **العطر**. İbnü’l-A‘râbî dedi: **العاطر**: seveni; çoğulu **عطر**, iki ötre ile. Ve **العطار**: onun satıcısı. Ve **العطار**: Esedî Sâlim b. Vâbısa’nın atı. Ve **العطارة**, esre ile: onun mesleği. Ve bir erkek **عطر**, **كتف** gibi; ve bir kadın **عطرة** ve **معطارة** ve **معطرة** ve **متعطرة**; ve ikisi de **معطير** ve **معطار**: kendilerini güzel koku ile gözetirler ve ondan çokça yaparlar. Ve **معطار** ve **معطارة**, eğer onun âdetinden ise; dedi ki:
  Bir çocuk **معطـاره** olan bir genç kızı iliştirdi                      “Seni kastediyorum; öyleyse dinle ey komşu!”
el-Lihyânî dedi: **مفعال** vezninde olan şeyde, Arapların sözü ve üzerinde birleşilen: müzekkerde ve müenneste **هاء** olmaksızın (gelmesidir); ancak **هاء** ile söylenmiş nâdir olarak gelmiş bazı harfler müstesna; onların zikri gelecektir. Ve denildi: bir erkek **عطر**, ve bir kadın **عطرة**: eğer ikisi de bedenin kokusu bakımından güzel kokulu iseler, güzel koku sürünmeseler bile. Ve kadın **عطرت** (esre ile), **تعطر** **عطرا**: güzel koku sürdü. Ve bir deve **معطار** ve **معطر**: şiddetli; ve **معطرات** develer. Ve denildi: bir deve, **معطر**: güzel; sanki tüylerinin üzerinde güzelliğinden bir boya varmış gibi. el-Merâr b. Munkız dedi:
  Bizi hicvetti; ve kırmızı, **معطرات** (develer) sanki                      kızıl taş çakılı; renkleri cesetler gibi
Ve bir deve **معطير**: kırmızı, teri güzel kokulu; nüshalarda böyle **بالفاء** iledir; **اللسان** ve başkasında: **العرق** (kāf harekeli) iledir. Ebû Hanîfe inşâd etti: **كوماء معطير كلون البهرم**. Ve bir deve **عطارة**, şeddeli; ve **عطرة**, **فرحة** gibi; ve **معطارة** ve **تاجرة**: pazarda revaçlı, güzelliğinden dolayı kendini satar; yahut bir deve **عطرة** ve **معطارة** ve **معطرة** ve **معطار** ve **عرمس**; yani kerîme. el-Ezherî dedi: el-Bâhilî’nin **كتاب المعاني**’sinde okudum:
  İki keçi üzerine ağlarım, onları unutmam                      sanki bir taş gölgesi, ikisinin küçüğü; ve **صالغ**; **معطرة** büyüğü.
Dedi: **معطرة**: o, kırmızıdır. Amr dedi: **العطر**’dan alınmıştır; ötekini taş gölgesi yaptı; çünkü o siyahtır. Ebû Amr dedi: kadın **تعطرت** ve **تأطرت**: yanında ikamet etti; ve **اللسان** ve **التكملة**’de: anne-babasının evinde, evlenmedi. Ondan hadis: o (sallallahu aleyhi ve sellem) kadınların **تعطر** etmesini ve onların erkeklere benzemesini kerih görürdü: erkeklerin **عطر**’ı göründüğü gibi kokusu görünen **العطر**’ı kastetti. Ve denildi: yani onların ziynet ve kınadan yoksun bırakılması; ve o, bir ibdâldir; **اللام** ve **الراء** birbirinin yerine geçer; nitekim: **سمل** gözünü ve **سمرها** denir; sanki kadının **عطلا** olmasını, üzerinde ziynet olmamasını kerih gördü. Ebû Ubeyde dedi: denilir: **بطني عطري**; bütün nüshalarda böyledir; ve ana dil kitaplarında olan: **أعطري وسائري فذري**. es-Sağânî dedi: bu, sana ihtiyaç duymadığın şeyi verip ihtiyaç duyduğun şeyi senden meneden kimse için söylenir; onun tafsili **س أ ر**’de geçmişti. Ve **عطير**, **زبير** gibi; ve **عطران** **عثمان** gibi; bazı nüshalarda fetha ile; iki isimdir. Ve ona müstedrek olanlardandır: bir kadın **عطرة مطرة**: dolgun, yumuşak. Ve **المطرة**: misvakı çok olan. Ve kadın **استعطرت**: **العطر**’ı kullandı; ve o, güzel kokudur. Ve Ka‘b b. el-Eşref hadîsinde: “ve yanımda Arapların **أعطر**’ı vardır”; yani koku bakımından en güzeli. Ve **معاطير** ve **عطرات** kadınlara uğradım. Ve bir erkek **عطار**: **العطارة**’da mâhir; Zemahşerî söyledi. Ve **المعطير**: **العطار**: “**يتبعن جأبا كمدق المعطير**”. Ve **العطار** bir cemaat muhaddisin lakabıdır; onlardan: Ebân, Dâvûd b. Abdirrahmân, Merhûm b. Abdilazîz, Muhammed b. Mahlad, Yahyâ b. Sa‘îd el-Hımsî ve bir cemaat. Ve **منية العطار**: Mısır’da bir köydür; ve ona girmişimdir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B7%D8%B1/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

عَطِرَتْ
1 عَطِرَتْ ذ , (S, A, O, Msb,) aor. عَطَرَ , inf. n. عَطَرٌ, (S, O, Msb,) said of a woman, (S, A, Msb,) She perfumed herself; (TA;) and ↓ تعطّرت, (A, O, Msb,) inf. n. تَعَطُّرٌ; (S;) and ↓ استعطرت; (A;) [signify the same: also عَطِرَ he (a man) was sweet in the odour of his body; and عَطِرَتْ, said of a woman, signifies the same: see the part. n. عَطِرٌ:] and ↓ استعطرت signifies she (a woman) made use of perfume. (TA.) [See also 5.]

عطّر
2 عطّر ذ He perfumed a woman [&c.; and so, app., ↓ اعطر]. (Msb.) ― -b2- بَطْنِى عَطِّرِى, (K,) but in other lexicons than the K we find ↓ أَعْطِرِى, (TA,) [occurring in a prov.,] see in art. سَأر [voce سَائِرٌ]. (K.)

4 أَعْطَرَ see 2, in two places.

5 تَعَطَّرَ see 1. ― -b2- It is said in a trad., of Mohammad, كَانَ يَكْرَهُ تَعَطُّرَ النِّسَآءِ وَتَشَبُّهَهُنَّ بِالرِّجَالِ, (O, K, TA,) meaning He used to dislike women's perfuming themselves with perfume of which the odour was perceived like that of men [and their affecting to be like men]: (TA:) or their being without ornaments (O, K, TA) and dye on the hands &c. [and their affecting to be like men]; (TA;) the ر in this case being substituted for ل: (O, K, * TA:) or تعطَّر, here, is from what follows: (TA:) ― -b3- تعطّرت She (a woman, O, TA) remained in the house, or tent, of, (O, K,) or with, (L,) her father and mother, and did not marry. (O, L, K, TA.)

10 اـِسْتَعْطَرَ see 1, in two places.

عِطْرٌ
عِطْرٌ ذ Perfume; an odoriferous, or a fragrant, substance; syn. طِيبٌ: (S, A, O, K:) pl. [of pauc.] أَعْطَارٌ (A) and [of mult.] عُطُورٌ. (A, O, K.) [And ↓ عِطَارَةٌ, as used in the present day, and in medical books, signifies Perfumes and drugs: see an ex. voce صِيْدَلَةٌ.] ― -b2- [عِطْرُ الأَمَةِ A certain berb: see ذَفِرٌ.]

عَطِرٌ
عَطِرٌ ذ , applied to a man, (K, TA,) and عَطِرَةٌ, applied to a woman, (S, A, O, Msb, K,) Having perfume upon, or using perfume for, or perfuming, [himself, and] herself; (S, O;) and ↓ مُتَعَطِّرَةٌ, applied to a woman, (S, K,) signifies the same. (S) [See also عَاطِرٌ, and مُعَطَّرَةٌ, and مِعْطِيرٌ.] ― -b2- Also عَطِرٌ, Sweet in the odour of his body; and in like manner عَطِرَةٌ applied to a woman. (TA.) اِمْرَأَةٌ عَطِرَةٌ مَطِرَةٌ means A woman who perfumes and cleanses and washes herself much: (O:) [or is sweet in the odour of her body, and often uses the tooth-stick; for] مَطِرَةٌ signifies here كَثِيرَةُ السِّوَاكِ. (TA.) ― -b3- عَطِرَةٌ A she-camel easy of sale in the market; (O, K;) that sells herself by her goodliness; (TA;) as also ↓ عَطَّارَةٌ (O, K) and ↓ مِعْطَارَةٌ: (TA:) or a she-camel of generous race, or excel-lent; (S, O, K;) as also ↓ مِعْطَارٌ (S, O, TA) and ↓ مِعْطَارَةٌ and ↓ مُعْطِرَةٌ [or مُعْطَرَةٌ?]; (K, TA;) or ↓ مِعْطَرَةٌ: (O:) and عَطِرَاتٌ and ↓ مَعَاطِرُ she-camels goodly, and of generous race, or excel-lent. (A.)

عِطْرِيَّةٌ
عِطْرِيَّةٌ ذ [Fragrance]. (TA in art. زرد.)

عِطَارَةٌ
عِطَارَةٌ ذ The trade of a seller of perfumes. (K.) ― -b2- See also عِطْرٌ.

عَطَّارٌ
عَطَّارٌ ذ A seller of perfumes; (O, K;) and ↓ مِعْطِيرٌ signifies the same in the saying of El-'Ajjلj, describing the [wild] he-ass and the she-asses,
يَتْبَعْنَ جَأْبًا كَمُدُقِّ المِعْطِيرْ
[They (the she-asses) follow a bulky male like the stone with which the seller of perfumes pounds, or pulverizes, his perfume]. (S, O.)

عَطَّارَةٌ
عَطَّارَةٌ ذ : see عَطِرٌ.

عَاطِرٌ
عَاطِرٌ ذ One who loves perfume: (IAar, O, K:) or i. q. عَطِرٌ [q. v.]: (TA:) pl. عُطُرٌ. (O, K.)

أَعْطَرُ العَرَبِ
أَعْطَرُ العَرَبِ ذ The most sweet, in perfume, of the Arabs. (TA, from a trad.)

مُعْطِرٌ
مُعْطِرٌ ذ [or مُعْطَرٌ is the correct form, pass. part. n. of أَعْطَرَ, and agreeable with the pl. in two copies of the S,] (K, TA) A beautiful she-camel, as though there were a dye upon her fur by reason of her beauty: (TA; and so the pl. is explained in the S:) or strong and beautiful; as also ↓ مِعْطَارٌ: (K, TA:) pl. of the former مُعْطِرَاتٌ, (TA,) or مُعْطَرَاتٌ, (S, O,) meaning fat: or red, as though dyed. (O.) ― -b2- مُعْطِرَةٌ [or مُعْطَرَةٌ] A red she-goat. (El-Bلhilee, as cited in the TA.) ― -b3- See also عَطِرٌ.

مِعْطَرَةٌ
مِعْطَرَةٌ ذ : see عَطِرٌ, last sentence.

مُعَطَّرَةٌ
مُعَطَّرَةٌ ذ , applied to a woman [Perfumed: see 2]. (K.)

مِعْطَارٌ
مِعْطَارٌ ذ and مِعْطَارَةٌ: see مِعْطِيرٌ; each in two places. ― -b2- and see مُعْطِرٌ; and عَطِرٌ, in three places.

مِعْطِيرٌ
مِعْطِيرٌ ذ , applied to a woman, (Msb,) or to a man and a woman, (S, K,) and ↓ مِعْطَارٌ, applied to a woman, (S, Msb,) or to a man and a woman, (K,) and ↓ مِعْطَارَةٌ, (K,) One who perfumes himself, and herself, much; (S, Msb;) and who frequently does so: and ↓ مِعْطَارٌ and ↓ مِعْطَارَةٌ a woman who is accustomed to do so: pl. مَعَاطِيرُ. (TA.) Lh says that an epithet of the measure مِفْعَالٌ is mase. and fem. without ة, except in some extraordinary instances, in which the fem. is with ة. (TA.) ― -b2- Also مِعْطِيرٌ, A she-camel red, and whose sweat has a sweet odour. (L, and so in the CK.) In [some of] the copies of the K, طَيِّبَةُ العَرْفِ is put by mistake for طيّبة العَرَق. (TA.) -A2- See also عَطَّارٌ.

مَعَاطِرُ
مَعَاطِرُ ذ : see عَطِرٌ, last sentence.

مُتَعَطِّرَةٌ
مُتَعَطِّرَةٌ ذ : see عَطِرٌ, first sentence.

##### Türkçe

عَطِرَتْ
1 **عَطِرَتْ** ذ , (S, A, O, Msb,) muzâri‘i **عَطَرَ** , mastar ismi **عَطَرٌ**, (S, O, Msb,) bir kadın hakkında söylenir, (S, A, Msb,) O, kendini kokuladı; (TA;) ve ↓ **تعطّرت**, (A, O, Msb,) mastar ismi **تَعَطُّرٌ**; (S;) ve ↓ **استعطرت**; (A;) [aynı mânaya gelirler: ayrıca **عَطِرَ** o (bir erkek) bedeninin kokusunda hoş idi; ve **عَطِرَتْ**, bir kadın hakkında söylenince, aynı mânaya gelir: ism-i fâil **عَطِرٌ**’e bak:] ve ↓ **استعطرت** bir kadın (kadın) koku kullandı mânasına gelir. (TA.) [Ayrıca 5’e bak.]

عطّر
2 **عطّر** ذ O, bir kadını kokuladı [&c.; ve öyle görünüyor ki, ↓ **اعطر** da]. (Msb.) ― -b2- **بَطْنِى عَطِّرِى**, (K,) fakat K’dan başka lugatlerde ↓ **أَعْطِرِى** buluruz, (TA,) [bir darb-ı meselde vârid olarak,] bk. madde **سَأر** [lafız **سَائِرٌ**]. (K.)

4 **أَعْطَرَ** 2’ye bak, iki yerde.

5 **تَعَطَّرَ** 1’e bak. ― -b2- Muhammed hakkında bir hadiste şöyle denir: **كَانَ يَكْرَهُ تَعَطُّرَ النِّسَآءِ وَتَشَبُّهَهُنَّ بِالرِّجَالِ**, (O, K, TA,) mânası: O, kadınların kokusu erkeklerin kokusu gibi algılanan bir koku ile kokulanmalarını [ve erkeklere benzemeye özenmelerini] hoş görmezdi: (TA:) yahut onların ziynetsiz (O, K, TA) ve ellerde vb. boyasız olmalarını [ve erkeklere benzemeye özenmelerini]; (TA;) bu durumda **ر**’nin **ل** yerine ikâme edilmiş olmasıyla: (O, K, * TA:) yahut burada **تعطَّر**, aşağıda gelenden alınmıştır: (TA:) ― -b3- **تعطّرت** O (bir kadın, O, TA) babasının ve annesinin evinde, yahut çadırında, (O, K,) veya yanında, (L,) kaldı ve evlenmedi. (O, L, K, TA.)

10 **اـِسْتَعْطَرَ** 1’e bak, iki yerde.

عِطْرٌ
**عِطْرٌ** ذ Koku; kokulu, yahut hoş kokulu, bir madde; müradifi **طِيبٌ**: (S, A, O, K:) cem‘ [kıllet] **أَعْطَارٌ** (A) ve [kesret] **عُطُورٌ**. (A, O, K.) [Ve ↓ **عِطَارَةٌ**, günümüzde ve tıp kitaplarında kullanıldığı üzere, Kokular ve ilaçlar mânasına gelir: bir örnek için lafız **صِيْدَلَةٌ**’ye bak.] ― -b2- [**عِطْرُ الأَمَةِ** Belli bir **berb**: **ذَفِرٌ**’e bak.]

عَطِرٌ
**عَطِرٌ** ذ , bir erkeğe nisbetle, (K, TA,) ve **عَطِرَةٌ**, bir kadına nisbetle, (S, A, O, Msb, K,) üzerinde koku bulunan, yahut koku kullanan, yahut kokulanan, [kendini, ve] kendini; (S, O;) ve ↓ **مُتَعَطِّرَةٌ**, bir kadına nisbetle, (S, K,) aynı mânaya gelir. (S) [Ayrıca **عَاطِرٌ**, ve **مُعَطَّرَةٌ**, ve **مِعْطِيرٌ**’e bak.] ― -b2- Ayrıca **عَطِرٌ**, bedeninin kokusunda hoş; ve aynı şekilde bir kadına nisbetle **عَطِرَةٌ**. (TA.) **اِمْرَأَةٌ عَطِرَةٌ مَطِرَةٌ** şu demektir: Çokça kokulanan ve temizlenen ve yıkanan bir kadın: (O:) [yahut bedeninin kokusunda hoş olan ve sıkça misvak kullanan; zira] burada **مَطِرَةٌ** **كَثِيرَةُ السِّوَاكِ** mânasına gelir. (TA.) ― -b3- **عَطِرَةٌ** Pazarda satımı kolay bir dişi deve; (O, K;) güzelliğiyle kendini sattıran; (TA;) bunun gibi ↓ **عَطَّارَةٌ** (O, K) ve ↓ **مِعْطَارَةٌ**: (TA:) yahut soylu nesebli, yahut mükemmel bir dişi deve; (S, O, K;) bunun gibi ↓ **مِعْطَارٌ** (S, O, TA) ve ↓ **مِعْطَارَةٌ** ve ↓ **مُعْطِرَةٌ** [yahut **مُعْطَرَةٌ**?]; (K, TA;) yahut ↓ **مِعْطَرَةٌ**: (O:) ve **عَطِرَاتٌ** ve ↓ **مَعَاطِرُ** güzel ve soylu nesebli, yahut mükemmel, dişi develer. (A.)

عِطْرِيَّةٌ
**عِطْرِيَّةٌ** ذ [Koku]. (TA, madde **زرد**’de.)

عِطَارَةٌ
**عِطَارَةٌ** ذ Koku satıcısının mesleği. (K.) ― -b2- Ayrıca **عِطْرٌ**’e bak.

عَطَّارٌ
**عَطَّارٌ** ذ Koku satıcısı; (O, K;) ve ↓ **مِعْطِيرٌ** aynı mânaya gelir; El-‘Ajjلj’in, yaban eşeğini ve dişi eşekleri vasfederken söylediği şu sözünde:
يَتْبَعْنَ جَأْبًا كَمُدُقِّ المِعْطِيرْ
[Onlar (dişi eşekler), koku satıcısının kokusunu dövdüğü yahut ufaladığı taş gibi iri bir erkeğin peşinden giderler]. (S, O.)

عَطَّارَةٌ
**عَطَّارَةٌ** ذ : **عَطِرٌ**’e bak.

عَاطِرٌ
**عَاطِرٌ** ذ Koku seven kimse: (IAar, O, K:) yahut **عَطِرٌ** ile aynı: (TA:) cem‘i **عُطُرٌ**. (O, K.)

أَعْطَرُ العَرَبِ
**أَعْطَرُ العَرَبِ** ذ Arapların içinde koku bakımından en hoş olan. (TA, bir hadisten.)

مُعْطِرٌ
**مُعْطِرٌ** ذ [yahut doğru şekil **مُعْطَرٌ**, **أَعْطَرَ**’ın mef‘ûl ismidir, ve S’nin iki nüshasında cem‘ ile mutabıktır,] (K, TA) güzelliğinden dolayı tüyünde bir boya varmış gibi olan güzel bir dişi deve: (TA; ve S’de cem‘ de böyle açıklanır:) yahut güçlü ve güzel; bunun gibi ↓ **مِعْطَارٌ**: (K, TA:) ilkinin cem‘i **مُعْطِرَاتٌ**, (TA,) yahut **مُعْطَرَاتٌ**, (S, O,) mânası: semiz: yahut boyanmış gibi kızıl. (O.) ― -b2- **مُعْطِرَةٌ** [yahut **مُعْطَرَةٌ**] Kızıl bir dişi keçi. (El-Bلhilee, TA’da naklen.) ― -b3- Ayrıca **عَطِرٌ**’e bak.

مِعْطَرَةٌ
**مِعْطَرَةٌ** ذ : **عَطِرٌ**’e bak, son cümle.

مُعَطَّرَةٌ
**مُعَطَّرَةٌ** ذ , bir kadına nisbetle [Kokulanmış: 2’ye bak]. (K.)

مِعْطَارٌ
**مِعْطَارٌ** ذ ve **مِعْطَارَةٌ**: **مِعْطِيرٌ**’e bak; her biri iki yerde. ― -b2- ve **مُعْطِرٌ**’e de bak; ve **عَطِرٌ**’e, üç yerde.

مِعْطِيرٌ
**مِعْطِيرٌ** ذ , bir kadına nisbetle, (Msb,) yahut bir erkeğe ve bir kadına, (S, K,) ve ↓ **مِعْطَارٌ**, bir kadına nisbetle, (S, Msb,) yahut bir erkeğe ve bir kadına, (K,) ve ↓ **مِعْطَارَةٌ**, (K,) kendini ve kendini çokça kokulayan kimse; (S, Msb;) ve bunu sıkça yapan: ve ↓ **مِعْطَارٌ** ve ↓ **مِعْطَارَةٌ** bunu yapmaya alışkın bir kadın: cem‘i **مَعَاطِيرُ**. (TA.) Lh der ki **مِفْعَالٌ** vezninde bir sıfat, bazı nâdir örnekler dışında, dişilikte **ة** olmaksızın müzekker ve müennestir; o nâdir örneklerde müennes **ة** iledir. (TA.) ― -b2- Ayrıca **مِعْطِيرٌ**, kızıl bir dişi deve; ve teri hoş kokulu olan. (L, ve CK’da da böyledir.) K’nın [bazı] nüshalarında yanlışlıkla **طَيِّبَةُ العَرْفِ**, **طيّبة العَرَق** yerine konmuştur. (TA.) -A2- Ayrıca **عَطَّارٌ**’a bak.

مَعَاطِرُ
**مَعَاطِرُ** ذ : **عَطِرٌ**’e bak, son cümle.

مُتَعَطِّرَةٌ
**مُتَعَطِّرَةٌ** ذ : **عَطِرٌ**’e bak, ilk cümle.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B7%D8%B1/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

عَطِرَ
عَطِرَ A ( n. ac. عَطَر 4 ),
a.  Was scented, perfumed.

عَطَّرَ
عَطَّرَ II ,
a.  Scented, perfumed.

تَعَطَّرَ
تَعَطَّرَ V ,
a.  Was scented, perfumed; perfumed himself.

عِطْر
عِطْر 2 , ( pl. عُطُوْر 27 ,  أَعْطَاْر 38 ),
a.  Perfume, scent; essence.

عِطْرِيّ
عِطْرِيّ 2yi ,
a.  Fragrant; aromatic; spicy.

عَطَر
عَطَر 4 ,
a.  Scent, perfume, fragrance, aroma.

عَطِر
عَطِر 5 ,
a.  Perfumed, scented; fond of perfumes.

b.  Valuable, excellent ( camel ).

عَاْطِر
عَاْطِر 21 , ( pl. عُطُر 10 ),
a.  see 5 (a) .

عِطَاْرَة
عِطَاْرَة 23t ,
a.  Perfumery; perfumer's, druggist's trade.

عَطَّاْر
عَطَّاْر 28 ,
a.  Perfumer, druggist.

b.  see 5 .

مِعْطَاْر
مِعْطَاْر 45 ,
a.  see 5 .

مِعْطِيْر
مِعْطِيْر
a.  see 5 (a) .

عِطْر الوَرْد
عِطْر الوَرْد
a.  Ottar of roses.

عُطَارِد
عُطَارِد
a.  Mercury ( planet ).

##### Türkçe

**عَطِرَ**
**عَطِرَ** A (n. ac. **عَطَر** 4),
a. Kokulu oldu, parfümlü oldu.

**عَطَّرَ**
**عَطَّرَ** II,
a. Kokulandırdı, parfümledi.

**تَعَطَّرَ**
**تَعَطَّرَ** V,
a. Kokulu oldu, parfümlü oldu; kendini parfümledi.

**عِطْر**
**عِطْر** 2, (pl. **عُطُوْر** 27, **أَعْطَاْر** 38),
a. Parfüm, koku; esans.

**عِطْرِيّ**
**عِطْرِيّ** 2yi,
a. Kokulu; aromatik; baharatlı.

**عَطَر**
**عَطَر** 4,
a. Koku, parfüm, hoş koku, aroma.

**عَطِر**
**عَطِر** 5,
a. Parfümlü, kokulu; parfümleri seven.

b. Değerli, mükemmel (deve).

**عَاْطِر**
**عَاْطِر** 21, (pl. **عُطُر** 10),
a. 5 (a)’ya bak.

**عِطَاْرَة**
**عِطَاْرَة** 23t,
a. Parfümericilik; parfümcünün, aktarın mesleği.

**عَطَّاْر**
**عَطَّاْر** 28,
a. Parfümcü, aktar.

b. 5’e bak.

**مِعْطَاْر**
**مِعْطَاْر** 45,
a. 5’e bak.

**مِعْطِيْر**
**مِعْطِيْر**
a. 5 (a)’ya bak.

**عِطْر الوَرْد**
**عِطْر الوَرْد**
a. Gül yağı.

**عُطَارِد**
**عُطَارِد**
a. Merkür (gezegen).
