# عظل — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B8%D9%84/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D8%B8%D9%84/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عظل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B8%D9%84.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: عظل

باب العين والظاء واللاّم معهما
ع ظ ل، ل ع ظ، ظ ل ع مستعملات
عظل:
عَظَل يَعْظُلُ الجراد والكلاب وكلّ ما يلازم في السّفاد. والاسم العِظال. قال:
يا أمّ عمرٍو أبشري بالبشرى		موت ذريع و جرادٌ عَظْلَى
أي: يَسْفِد بعضُها بعضاً. وعاظلها فعظلها، أي: غلبها. قال جرير:
كلابٌ تَعاظَلُ سُودُ الفِقا		ح............
لعظ:
جاريةٌ مُلَعَّظة: طويلة سمينة.
ظلع:
الظَّلْع: الغَمْزُ، كأنّ برجله داءً فهو يظلع. قال كثير:
وكنتُ كذاتِ الظَّلْعِ لمّا تحاملتْ		على ظّلْعِها يومَ العثارِ استقلتِ
يصف عشقه، أخبر أنّه كان مثل الظالع من شدة العشق فلمّا تحامل على الهّجْر استقلّ حين حمل نفسَهُ على الشِّدّة، وهو كإنسان أو دابّة يصيبها حمر، فهي أقلّ ما تركب تغمز صدرها، ثم يستمرّ يقول: لمّا رأى الناس، وعَلِمَ أنّه لا سبيلَ له إليها حَمَلَ نفسَهُ على الصّبر فأطاعته. ودابّةٌ ظالعٌ، وبِرْذَوْنٌ ظالعٌ، الذّكرُ والأنثى فيه سواء.

### Türkçe

باب العين والظاء واللاّم معهما
**ع ظ ل**، **ل ع ظ**، **ظ ل ع** kullanımdadırlar.

**عظل**:
**عَظَل يَعْظُلُ**: çekirgeyi ve köpekleri ve çiftleşmede yapışık kalan her şeyi (ifade eder). İsim: **العِظال**. Dedi ki:
يا أمّ عمرٍو أبشري بالبشرى		موت ذريع و جرادٌ عَظْلَى
Yani: bir kısmı bir kısmını çiftleşir. Ve **عاظلها** da **فعظلها**; yani: ona galip geldi. Cerîr dedi ki:
كلابٌ تَعاظَلُ سُودُ الفِقا		ح............

**لعظ**:
**جاريةٌ مُلَعَّظة**: uzun, şişman.

**ظلع**:
**الظَّلْع**: topallama; sanki ayağında bir hastalık var da o topallar. Kesîr dedi ki:
وكنتُ كذاتِ الظَّلْعِ لمّا تحاملتْ		على ظّلْعِها يومَ العثارِ استقلتِ
Aşkını tasvir eder; haber verdi ki o, aşkın şiddetinden dolayı topal gibi idi; sonra terk edişe katlanınca, kendisini şiddete yüklediği vakit hafifledi; ve o, kendisine **حمر** isabet eden bir insan yahut bir binek hayvanı gibidir; o, bindiği en az şeyde göğsünü topallatır (aksatır); sonra sürdürerek der ki: insanları gördüğünde ve ona (kıza) bir yol olmadığını bildiğinde, kendisini sabra yükledi de o da ona itaat etti. Ve topal bir binek hayvanı; ve topal bir **بِرْذَوْن**; onda erkek ve dişi eşittir.
