# عفت — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%81%D8%AA/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%81%D8%AA/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عفت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%81%D8%AA.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: عفت

العَفْتُ واللَّفْتُ: اللَّيُّ الشديد.
عَفَتَه يَعْفِتُه عَفْتاً: لواه. وكل شيء ثَنَيْته: فقد عَفَتَّه تَعْفِتُه عَفْتاً. وإِنك لتَعْفِتُني عن حاجتي أَي تَثْنِيني عنها. وعَفَتَ يَدَه يَعْفِتُها عَفْتاً: لَواها ليَكْسِرها. وعَفَتَه يَعْفِتُه عَفْتاً: كسَرَه؛ وقيل: كسَرَه كَسْراً ليس فيه ارْفِضَاضٌ، يكون في الرَّطْبِ واليابس. وعَفَتَ عُنْقَه، كذلك؛ عن اللحياني. وعَفَتَ كلامَه يَعْفِتُه عَفْتاً: وهو أَن يَلْفِتَه، ويَكْسِرَه من اللُّكْنة، وهي عربية كعربية الأَعجمي ونحوه إِذا تكلَّفَ العربية.
والعَفْتُ: اللُّكْنة.
ورجل عَفَّاتٌ: ألْكَنُ.
وعَفَتَ فلانٌ عَظْمَ فلان يَعْفِتُه عَفْتاً إِذا كسَره. والأَعْفَتُ في بعض اللغات: الأَعْسَرُ؛ قيل: هي لغة تميم. والأَلْفَتُ أَيضاً: الأَعْسَرُ. والأَعْفَتُ: الكثير التَّكَشُّفِ إِذا جلس. وفي حديث ابن الزبير: أَنه كان أَعْفَتَ؛ حكاه الهَرَوِيُّ في الغريبين، وهو مرويّ بالتاء؛ وقيل: الأَعْفَتُ والعَفتُ الأَحْمَقُ، والأُنثى من الأَعْفَت: عَفْتاء، ومن العَفِتِ: عَفِتَةٌ. ابن الأَعرابي: امرأَة عَفْتَاءُ وعَفْكاء ولَفْتَاءُ، ورجل أَعْفَتُ أَعْفَكُ أَلْفَتُ،وهو الأَخْرَقُ. ورجل عِفِّتَانٌ وعِفِتَّانٌ: جافٍ، جَلْدٌ، قَوِيٌّ؛ قال الشاعر (* قوله
«قال الشاعر» صدره كما في التكملة:
حتى يظل كالخفاء المنجئث
والأزابي: النشاط. والغلث ككتف: الشديد العلاج. والمنجئث: المصروع.): بَعْدَ أَزابِيِّ العِفِتَّانِ الغَلِثْ
ويروى: بعد أَزَابي العِفِّتَانيِّ.
قال الأَزهري: ومثال عِفِّتَانٍ في كلام العرب سِلِّجَانٌ؛ يقال: أَلقاه في سِلِّجانِه أَي في حَلْقِه؛ قال ابن سيده: رجل عِفِتَّانٌ وعِفِّتَانٌ جافٍ قوِيٌّ جَلْد، وجمع الأَخيرة عِفْتانٌ، على حَدِّ دِلاصٍ وهِجَانٍ، لا حَدِّ جُنُبٍ، لأَِنهم قد قالوا: عِفْتانانِ، فتَفَهَّمه. ويقال للعصيدة: عَفِيتَةٌ، ولَفِيتةٌ.

### Türkçe

**العَفْتُ** ve **اللَّفْتُ**: şiddetli bükme.

Ona **عَفَتَه يَعْفِتُه عَفْتاً**: onu büktü. Ve her şey ki onu ikiye büktün: artık onu **عَفَتَّه تَعْفِتُه عَفْتاً** etmiş oldun. Ve şüphesiz sen beni ihtiyacımdan **تَعْفِتُني** ediyorsun, yani beni ondan çeviriyorsun. Ve **عَفَتَ يَدَه يَعْفِتُها عَفْتاً**: onu kırmak için onu büktü. Ve ona **عَفَتَه يَعْفِتُه عَفْتاً**: onu kırdı; ve denildi ki: onda parçalanma olmayan bir kırmayla onu kırdı; yaşta ve kuruda olur. Ve **عَفَتَ عُنْقَه** de böyledir; el-Lihyânî’den. Ve **عَفَتَ كلامَه يَعْفِتُه عَفْتاً**: bu, onu çevirmesi ve onu pelteklikten kırmasıdır; ve o Arapçadır; yabancının Arapçası ve benzeri gibi, Arapçayı zorladığı zaman.

Ve **العَفْتُ**: pelteklik.

Ve **رجل عَفَّاتٌ**: peltek.

Ve falan kimse, falanın kemiğini **عَفَتَ** eder, **يَعْفِتُه عَفْتاً**; onu kırdığı zaman. Ve **الأَعْفَتُ** bazı dillerde: solak; denildi ki: o Temîm’in dilidir. Ve **الأَلْفَتُ** de: solak. Ve **الأَعْفَتُ**: oturduğu zaman çok açılan. İbn ez-Zübeyr hadîsinde: onun **أَعْفَتَ** olduğu; el-Herevî bunu “el-Ğarîbeyn”de nakletti; ve bu, **التاء** ile rivayet edilmiştir; ve denildi ki: **الأَعْفَتُ** ve **العَفتُ** ahmaktır; ve **الأَعْفَت**’in dişisi: **عَفْتاء**; ve **العَفِتِ**’ten: **عَفِتَةٌ**. İbnü’l-A‘râbî: **امرأَة عَفْتَاءُ** ve **عَفْكاء** ve **لَفْتَاءُ**; ve **رجل أَعْفَتُ أَعْفَكُ أَلْفَتُ**; ve o, beceriksizdir.

Ve **رجل عِفِّتَانٌ** ve **عِفِتَّانٌ**: kaba, sert, güçlü; şair dedi ki
(* Sözü “قال الشاعر”ın baş tarafı, “et-Tekmile”de olduğu gibidir:
حتى يظل كالخفاء المنجئث
Ve **الأزابي**: canlılık. Ve **الغلث** (ketif gibi): tedavisi şiddetli olan. Ve **المنجئث**: yere serilmiş olan.):
بَعْدَ أَزابِيِّ العِفِتَّانِ الغَلِثْ
Ve şöyle de rivayet edilir: **بعد أَزَابي العِفِّتَانيِّ**.

El-Ezherî dedi ki: Arapların sözünde **عِفِّتَانٍ**ın misali **سِلِّجَانٌ**dur; denilir: onu **في سِلِّجانِه** içine attı, yani boğazına; İbn Sîde dedi ki: **رجل عِفِتَّانٌ** ve **عِفِّتَانٌ** kaba, güçlü, serttir; ve sonuncusunun çoğulu **عِفْتانٌ**dır; **دِلاصٍ** ve **هِجَانٍ** ölçüsünce, **جُنُبٍ** ölçüsünce değil; çünkü onlar demişlerdir: **عِفْتانانِ**; onu iyice anla.

Ve lapaya **عَفِيتَةٌ** denilir; ve **لَفِيتةٌ**.
