# عف — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%81/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%81/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%81.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: عف

باب العين والفاء
عف ، فع : مستعملان
عف : أبو عبيد : العُفافة : بقيّة اللبن في الضرع بعدما يُمتَكُّ أكثره . قال : وهي العُفّة أيضاً . وقال الأعشى :
وتَعادَى عنه النهارَ فما تع
جوه إلاّ عُفافةٌ أو فُواقُ
وقال غيره العُفافة : القليل من اللبن في الضَّرع قبل نزول الدِّرّة .
وأخبرني المنذري عن ثعلب عن سلمة عن الفراء قال : العُفافة : أن تأخذ الشيء بعد الشيء ، فأنت تعتفُّه .
وروى عمرو عن أبيه : العَفْعَف : ثمر الطَّلح .
وقال أبو زيد : العُفافة : الرَّمث يرضعه الفصيل في قول بعضهم . قال : وبعضهم يقول : العُفافة أن تترك الناقةُ على الفصيل بعد ما ينفض ما في ضرعها فتجمع له اللبنَ فُواقاً خفيفاً .
وقال ابن الفرج : يقال للعجوز عُفّة وعُثّة . قال : والعُفّة : سمكة جرداء بيضاء صغيرة إذا طُبخت فهي كالأرُزّ في طعمها .
ويقال عفّ الإنسان عن المحارم يَعِفُّ عِفّةً وعَفافاً ، فهو عَفيفٌ وجمعه أعِفّاء وامرأة عفيفة الفرج ونسوةٌ عفائف .
فع : أبو العباس عن سلمة عن الفراء : يقال للقصّاب فَعفَعانيّ ، وهَبْهَبيّ ، وسطّار . قال : ورجلٌ فَعفَع وفُعافِعٌ ، إذا كان خفيفاً . ويقال للجدي فَعفَع . قال : وقال ابن الأعرابيّ : الفعفعيُّ : القصّاب وأنشد غيره لصخر الغيّ :
فنادَى أخاه ثمّ طَارَ بشَفرةٍ
إليه اجتزارَ العفعفيّ المُناهِبِ
عمرو عن أبيه : الفعفع : زجرُ الغنم .
قلت : وهي الفعفعة .
وقال المؤرج : رجلٌ فعفاعٌ وَعواعٌ لَعلاعٌ رَعراعٌ ، أي جبان .

### Türkçe

باب العين والفاء
**عف** , **فع** : kullanımdadırlar.

**عف** : Ebû Ubeyd: **العُفافة**: sütün çoğu sağıl(ıp çekil)dikten sonra memede kalan süt artığıdır. Dedi: O, **العُفّة** de(=)dir. A‘şâ dedi ki:
وتَعادَى عنه النهارَ فما تع
جوه إلاّ **عُفافةٌ** أو **فُواقُ**

Başkası dedi: **العُفافة**: **الدِّرّة**’nin inmesinden önce memede bulunan sütün azı.

Münzirî bana, Sa‘lebe’den, o da Seleme’den, o da Ferrâ’dan haber verdi; dedi ki: **العُفافة**: şeyden sonra şeyi almandır; sen onu **تعتفُّه**.

Amr, babasından rivayet etti: **العَفْعَف**: **الطَّلح**’ın meyvesidir.

Ebû Zeyd dedi: **العُفافة**: bazılarının sözüne göre, tayın emdiği **الرَّمث**’tir. Dedi: Bazıları da şöyle der: **العُفافة**: deve, memesindekini boşalttıktan sonra tayın üzerinde bırakır da onun için sütü hafif bir **فُواقاً** olarak toplar.

İbnü’l-Ferec dedi: Yaşlı kadına **عُفّة** ve **عُثّة** denir. Dedi: **العُفّة**: küçük, çıplak, beyaz bir balıktır; pişirildiğinde tadı bakımından pirinç gibidir.

Ve denir: İnsan haramlardan **عفّ** eder; **يَعِفُّ** **عِفّةً** ve **عَفافاً**; o hâlde o **عَفيفٌ**’tir; çoğulu **أعِفّاء**’dır; ve ferci iffetli kadın **عفيفة الفرج**; ve kadınlar **عفائف**.

**فع** : Ebû’l-Abbâs, Seleme’den, o da Ferrâ’dan: Kasaba **فَعفَعانيّ** ve **هَبْهَبيّ** ve **وسطّار** denir. Dedi: Ve bir adam **فَعفَع** ve **فُعافِعٌ**(dır), hafif olduğunda. Ve oğlağa **فَعفَع** denir. Dedi: İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **الفعفعيُّ**: kasaptır. Başkası, Sahr el-Gayy için şu beyti okudu:
فنادَى أخاه ثمّ طَارَ بشَفرةٍ
إليه اجتزارَ **العفعفيّ** المُناهِبِ

Amr, babasından: **الفعفع**: koyunu ürkütüp sürmedir.

Dedim: O, **الفعفعة**’dir.

Müerric dedi: Bir adam **فعفاعٌ** **وَعواعٌ** **لَعلاعٌ** **رَعراعٌ**; yani korkaktır.
