# عقل — Salmone

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D9%84/sozluk/salmone
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%82%D9%84/entries/salmone

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عقل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D9%84.md)
- Salmone: H. Anthony Salmone · 19. yy

## Madde başı: عقل

عَقَلَ
عَقَلَ I ( n. ac. عَقْل 1 ),
a.  Bound, tied, tethered.

b.  ( n. ac. عَقْل 1 ,  مَعْقُوْل ), Was, became intelligent, rational, reasonable.

c.  Understood, comprehended.

d.  [ acc. &  'An ], Paid bloodmoney, atoned for.

e.  [ La ], Renounced ( revenge ).

f.  ( n. ac. عَقْل 1 ,  عُقُوْل 27 ), Kept to the mountainheights ( goat ).

g.  [ Ila ], Took refuge with.

h.  Was vertical ( shadow ).

i.  ( n. ac. عَقْل 1 ), Collected, exacted ( poor-rate ).

j.  Threw down in wrestling.

k.  Combed ( hair ).

l.  [ acc. &  'An ], Withheld from.

m.  U ( n. ac. عَقْل 1 ), Astringed, constipated ( medicine ).

n.  Set up, raised.

عَقِلَ
عَقِلَ A ( n. ac. عَقَل 4 ),
a.  Was bow-legged, knock-kneed.

b.  see supra (b) .

عَقَّلَ
عَقَّلَ II ,
a.  see I (a) , ( b ), ( l ),

d.  Rendered intelligent; considered intelligent.

e.  Bore grapes   ( vine ).

عَاْقَلَ
عَاْقَلَ III ,
a.  Vied in understanding with.

b.  Equalled in value ( blood-money ).

أَعْقَلَ
أَعْقَلَ IV ,
a.  Deemed, found intelligent, reasonable.

تَعَقَّلَ
تَعَقَّلَ V ,
a.  see I (b) .

b.  Rode cross-legged.

c.  [ Bi &  La ], Made a stirrup of ( his hands ) for ( another ).

تَعَاْقَلَ
تَعَاْقَلَ VI ,
a.  Assumed, feigned intelligence.

b.  Atoned, made compensation for ( the blood of ).

اِعْتَقَلَ
اِعْتَقَلَ VIII ,
a.  see I (a) , ( j ), ( l ) & V ( b ).

e.  Bound, imprisoned.

f.  [ pass. ], Was bound.

عَقْل
عَقْل 1 , ( pl. عُقُوْل 27 ),
a.  Understanding, intelligence, reason; intellect mind; sense; brain; judgment, discretion; wisdom.

b.  Fortress, stronghold; refuge, asylum.

c.  Blood-money.

عَقْلَة
عَقْلَة 1t ,
a.  Impediment in speech.

عَقْلِيّ
عَقْلِيّ 1yi ,
a.  Intellectual; rational, reasonable; mental; metaphysical.

عُقْلَة
عُقْلَة 3t , ( pl. عُقَل 9 ),
a.  Bond; fetter, shackle.

عُقْلَى
عُقْلَى 3ya ,
a.  fem. of أَعْقَلُ 14 ( b ).

أَعْقَلُ
أَعْقَلُ 14 , ( pl. عُقْل 3 ),
a.  Knockkneed; bow-legged.

b.  ( pl. عُقَل 9 ,  أَعَاْقِلُ 37 ), More intelligent &c.

مَعْقِل
مَعْقِل 18 , ( pl. مَعَاْقِلُ 44 ),
a.  Refuge, asylum; stronghold, fortress.

b.  High mountain.

مَعْقُلَة
مَعْقُلَة 19t ,
a.  Blood-money, ransom.

b.  Obligation.

عَاْقِل
عَاْقِل 21 , ( pl. عُقَّاْل 29 ,  عُقَلَآءُ 43 ),
a.  Intelligent, sensible; rational, reasonable; prudent, discreet, judicious; wise.

b.  ( pl. عَاْقِلَة 21t ), Relatives, relations. kinsmen.

c.  ( pl. عُقَّاْل 29 ) [ coll. ], Minister of the Druses.

عَاْقِلَة
عَاْقِلَة 21t , ( pl. reg. &  عَوَاْقِلُ 41 ),
a.  fem. of عَاْقِل 21 ( a ).

b.  Understanding; sense, judgment.

عِقَاْل
عِقَاْل 23 , ( pl. عُقُل 10 ),
a.  Footrope, tether.

b.  [ coll. ], Headband, fillet.

c.  ( pl. عُقْل 3 ,  عُقُل 10 ), Tax, tribute; poor-rate.

d.  Ransom ( paid in kind ).

عَقِيْلَة
عَقِيْلَة 25t , ( pl. عَقَاْئِلُ 46 ),
a.  Modest, retiring woman; kept in seclusion ( woman ).

b.  The best, the choice of.

عَقُوْل
عَقُوْل 26 ,
a.  Intelligent; wise, prudent.

عَاْقُوْل
عَاْقُوْل 40 , ( pl. عَوَاْقِيْلُ 66 ),
a.  Bend, curve, sweep, winding; intricacy; complication, difficulty.

b.  Trackless, pathless region; desert.

عَقڤلَ
N. P. عَقڤلَ I ,
a.  Understood; intelligible, comprehensible.

b.  see I (a) .

اِعْتَقَلَ
N. Ac. اِعْتَقَلَ VIII ,
a.  see 1t .

مِعْقَيْلَة
مِعْقَيْلَة
a.  [ coll. ], Hooked stick, crook.

عَقِيْلَة البَحْر
عَقِيْلَة البَحْر
a.  Pearl.

عِلْم المَعْقُوْلَات
عِلْم المَعْقُوْلَات
a.  Metaphysics.

### Türkçe

**عَقَلَ**
**عَقَلَ** I (mastar: **عَقْل** 1),
a. Bağladı, düğümledi, bağladı (yularladı).

b. (mastar: **عَقْل** 1, **مَعْقُوْل**), Zeki, akıllı, makul oldu.

c. Anladı, kavradı.

d. [mef‘ûl alır & **'An** ile], Kan bedelini ödedi, kefaret verdi.

e. [**La** ile], (intikamdan) vazgeçti.

f. (mastar: **عَقْل** 1, **عُقُوْل** 27), Dağ tepelerinde durdu (keçi).

g. [**Ila** ile], (birine) sığındı.

h. Dikey oldu (gölge).

i. (mastar: **عَقْل** 1), Topladı, tahsil etti (zekât/öşür).

j. Güreşte yere attı.

k. Taradı (saç).

l. [mef‘ûl alır & **'An** ile], (bir şeyden) alıkoydu.

m. U (mastar: **عَقْل** 1), Kabız etti (ilaç).

n. Dikti, yükseltti.

**عَقِلَ**
**عَقِلَ** A (mastar: **عَقَل** 4),
a. Çarpık bacaklı, dizleri içe dönük oldu.

b. Yukarıdaki (b)’ye bak.

**عَقَّلَ**
**عَقَّلَ** II,
a. I (a), (b), (l)’ye bak,

d. Zeki kıldı; zeki saydı.

e. Üzüm taşıdı (asma).

**عَاْقَلَ**
**عَاْقَلَ** III,
a. Anlamada (biriyle) yarıştı.

b. Değerde eşitledi (kan bedeli).

**أَعْقَلَ**
**أَعْقَلَ** IV,
a. Zeki, makul saydı; zeki, makul buldu.

**تَعَقَّلَ**
**تَعَقَّلَ** V,
a. I (b)’ye bak.

b. Bağdaş kurarak bindi.

c. [**Bi** & **La** ile], (başkası) için (ellerinden) üzengi yaptı.

**تَعَاْقَلَ**
**تَعَاْقَلَ** VI,
a. Akıllılık tasladı, akıllı görünmeye çalıştı.

b. (Birinin) kanı için kefaret verdi, tazminat ödedi.

**اِعْتَقَلَ**
**اِعْتَقَلَ** VIII,
a. I (a), (j), (l) ve V (b)’ye bak.

e. Bağladı, hapsetti.

f. [meçhul], Bağlandı.

**عَقْل**
**عَقْل** 1, (çoğul: **عُقُوْل** 27),
a. Anlayış, zekâ, akıl; idrak, zihin; duygu; beyin; hüküm, temyiz; hikmet.

b. Kale, sığınak; iltica yeri, melce.

c. Kan bedeli.

**عَقْلَة**
**عَقْلَة** 1t,
a. Konuşmada tutukluk.

**عَقْلِيّ**
**عَقْلِيّ** 1yi,
a. Akla ait; aklî, makul; zihnî; metafizik.

**عُقْلَة**
**عُقْلَة** 3t, (çoğul: **عُقَل** 9),
a. Bağ; pranga, kelepçe.

**عُقْلَى**
**عُقْلَى** 3ya,
a. **أَعْقَلُ** 14 (b)’nin müennesi.

**أَعْقَلُ**
**أَعْقَلُ** 14, (çoğul: **عُقْل** 3),
a. Dizleri içe dönük; çarpık bacaklı.

b. (çoğul: **عُقَل** 9, **أَعَاْقِلُ** 37), Daha zeki vb.

**مَعْقِل**
**مَعْقِل** 18, (çoğul: **مَعَاْقِلُ** 44),
a. Sığınak, melce; hisar, kale.

b. Yüksek dağ.

**مَعْقُلَة**
**مَعْقُلَة** 19t,
a. Kan bedeli, fidye.

b. Yükümlülük.

**عَاْقِل**
**عَاْقِل** 21, (çoğul: **عُقَّاْل** 29, **عُقَلَآءُ** 43),
a. Akıllı, anlayışlı; aklî, makul; ihtiyatlı, temkinli, basiretli; hikmetli.

b. (çoğul: **عَاْقِلَة** 21t), Akrabalar, hısımlar.

c. (çoğul: **عُقَّاْل** 29) [topluluk adı], Dürzîlerin din adamları.

**عَاْقِلَة**
**عَاْقِلَة** 21t, (kıyasî çoğul & **عَوَاْقِلُ** 41),
a. **عَاْقِل** 21 (a)’nın müennesi.

b. Anlayış; duygu, hüküm.

**عِقَاْل**
**عِقَاْل** 23, (çoğul: **عُقُل** 10),
a. Ayak bağı, yular.

b. [topluluk adı], Baş bağı, alın bağı.

c. (çoğul: **عُقْل** 3, **عُقُل** 10), Vergi, haraç; zekât/öşür.

d. Aynî olarak ödenen fidye.

**عَقِيْلَة**
**عَقِيْلَة** 25t, (çoğul: **عَقَاْئِلُ** 46),
a. Hayalı, çekingen kadın; (evde) tecrit edilmiş kadın.

b. En iyisi, seçkini.

**عَقُوْل**
**عَقُوْل** 26,
a. Akıllı; hikmetli, ihtiyatlı.

**عَاْقُوْل**
**عَاْقُوْل** 40, (çoğul: **عَوَاْقِيْلُ** 66),
a. Kıvrım, eğri, dönüş, dolambaç; giriftlik; karmaşıklık, güçlük.

b. Yolsuz, izsiz bölge; çöl.

**عَقڤلَ**
Özel ad: **عَقڤلَ** I,
a. Anladı; anlaşılır, kavranır.

b. I (a)’ya bak.

**اِعْتَقَلَ**
Mastar: **اِعْتَقَلَ** VIII,
a. 1t’ye bak.

**مِعْقَيْلَة**
**مِعْقَيْلَة**
a. [topluluk adı], Kancalı değnek, çengel.

**عَقِيْلَة البَحْر**
**عَقِيْلَة البَحْر**
a. İnci.

**عِلْم المَعْقُوْلَات**
**عِلْم المَعْقُوْلَات**
a. Metafizik.
