# عقو — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D9%88/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%82%D9%88/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عقو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%82%D9%88.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: عقو

: ( و ( *!العَقْوَةُ : شَجَرٌ .
( و ) أَيْضاً : ( ما حَوْلَ الَّدارِ ) . ) يقالُ : اذْهَبْ فلا أرينكَ *!بعَقْوَتي .
ويقالُ : ما يَطُورُ *!بعَقْوَتهِ أَحَدٌ ، كما في الصِّحاح .
زادَ ابنُ سِيدَه : ( و ) ما حَوْلَ ( المَحَلَّةِ ) أَيْضاً ، ( *!كالعَقاةِ ، ج *!عِقاءٌ ) ، بالكسْر والمَدِّ ، هو جَمْعُ العَقْوَةِ ، وجَمْعُ*!العَقاةِ *!عَقاً ، كحَصاةٍ وحَصاً . ( *!وعَقا ) *!يَعْقُو ( *!عَقْواً : احْتَفَرَ البِئْرَ فأَنْبَطَ من جانِبِها ، *!كاعْتَقَى ) .
( وفي الصِّحاح : *!الاعْتِقَاءُ أَنْ يأْخُذَ

الحافِرُ في البِئْرِ يمنةً ويسْرَةً إذا لم يُمْكِنْه أن يُنْبِطَ الماءَ مِن قَعْرِها .
( و ) عَقا ( العَلَمُ ) ، وهو البَنْدُ ، عَقْواً : ( عَلا ) في الهَواءِ ( وارْتَفَعَ ) ؛ ) عن ابنِ الأعْرابي .
( و ) عَقا ( الأَمْرَ : كَرِهَهُ ، *!يَعْقُو *!ويَعْقِي ) ، فهو عاقٍ .
( *!والمُعَقِّي ، كمُحَدِّثٍ : الحائمُ على الشَّيءِ المُرْتَفعُ كالعُقابِ ) ، أَي كما يَرْتَفعُ العُقابُ ، وقد عَقَّى الطائِرُ ، إذا ارْتَفَعَ في طَيَرانِه .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!عَقاه *!واعْتَقاهُ : حَبَسَهُ .
وفي الصِّحاح : عَقاهُ *!يَعْقُوه : أَي عاقَهُ على القَلْبِ ، وأَنْشَدَ أَبو عبيدٍ لذي الخِرَقِ الطُّهَويّ :
ولو أَنِّي رَمَيْتُكَ من بَعِيدٍ
لعاقَكَ من دُعاءِ الذِّئْب *!عاقِي *!والاعْتِقاءُ : الاحْتِباسُ ، وهو قَلْبُ الاعْتِياقِ ، انتَهَى .
*!واعْتَقاهُ : أَمْضاهُ .
*!وعَقَّتِ الدَّلْو في البِئْر : إذا ارْتَفَعَتْ وهي تَسْتدِيرُ .
*!وعَقْوةُ الَّدارِ : ساحَتُها .
*!والاعْتِقاءُ : الأَخْذُ في شُعَبِ الكَلامِ ؛ ومنه قولُ رُؤْبة :
*!ويُعْتَقَي بالعُقَم التَّعْقِيما وكَذلكَ *!العقْوُ وهي قَلِيلةٌ .
واعْتَقَى في كلامِه : اسْتَوْفاهُ .

### Türkçe

: ( ve ( **العَقْوَةُ** : bir ağaçtır.
( ve ) ayrıca : ( evin çevresinde olan şey ) . ) denilir ki: Git, artık seni **بعَقْوَتي** görmeyeyim.
Ve denilir ki: **بعَقْوَتهِ** hiç kimse dolaşmaz; Sıhâh’ta olduğu gibi.
İbn Sîde artırdı: ( ve ) ayrıca ( mahallenin ) çevresinde olan şey; ( **كالعَقاةِ** , çoğulu **عِقاءٌ** ) kesre ve med ile; o, **العَقْوَةِ**’nin çoğuludur; **العَقاةِ**’nin çoğulu ise **عَقاً**’dır; **حَصاةٍ** ve **حَصاً** gibi. ( **وعَقا** ) **يَعْقُو** ( **عَقْواً** : kuyuyu kazdı da yan tarafından su çıkardı; **كاعْتَقَى** gibi ) .
( Ve Sıhâh’ta: **الاعْتِقَاءُ**; kazıcının, kuyunun dibinden suyu çıkaramadığında kuyuda sağa ve sola doğru almasıdır.
( ve ) **عَقا** ( sancak )—ki o bağdır—**عَقْواً**: havada ( yükseldi ) ve ( yükseldi ) ; ) İbnü’l-A‘râbî’den.
( ve ) **عَقا** ( işi: onu kerih gördü, **يَعْقُو** ve **يَعْقِي** ) ; o hâlde o, **عاقٍ**’dır.
( **والمُعَقِّي** , **كمُحَدِّثٍ**: yükselmiş şeyin üzerinde dolaşan, kartal gibi yükselen kimsedir ) ; yani kartalın yükseldiği gibi; ve kuş **عَقَّى** etti; yani uçuşunda yükseldiğinde.
Ve ondan üzerine istidrâk olunan şeyler:
**عَقاه** ve **واعْتَقاهُ** : onu hapsetti.
Ve Sıhâh’ta: **عَقاهُ** **يَعْقُوه** : yani onu kalp üzerine engelledi; ve Ebû Ubeyd, Zü’l-Hıraq et-Tuhavî’den inşâd etti:
Ve eğer ben seni uzaktan atmış olsaydım
kurdun duasından seni engellerdi **عاقِي**
Ve **الاعْتِقاءُ** : alıkoymadır; ve o, **الاعْتِياقِ**’ın kalbidir; bitti.
**واعْتَقاهُ** : onu geçirdi.
**وعَقَّتِ الدَّلْو في البِئْر** : dönerken yükseldiğinde.
**وعَقْوةُ الَّدارِ** : onun avlusudur.
**والاعْتِقاءُ** : sözün şubelerine dalmadır; ondan Rü’be’nin sözü:
**ويُعْتَقَي بالعُقَم التَّعْقِيما** ve كذلك **العقْوُ**; ve o azdır.
Ve **اعْتَقَى** sözünde: onu tastamam aldı.
