# عكش — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%83%D8%B4/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%83%D8%B4/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عكش](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%83%D8%B4.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: عكش

باب العين والكاف والشين
شكع ، عكش : مستعملان .
شكع : أبو عبيد : الشُّكاعَى : نبتٌ ، وقد رأيتُه
في البادية ، وهو من أحرار البقول . قال : وقال الأحمر : أشكعَني وأحمشني وأذرأني وأحفَظَني ، كلُّه أغضبَني . وقال غيره : شَكِع الرجلُ يَشكع شَكَعاً ، إذا كثُر أنينُه وضجرهُ من مَرضٍ يُقلِقه . ويقال لكلِّ متأذَ من شيءٍ : شَكِعٌ وشاكع . ويقال للبخيل اللئيم شَكِعٌ . وقال ابن أحمر الباهليّ يذكر الشُّكاعَى وتداويَه به حين سَقَى بَطنُه .
شربت الشكاعى والتددْتُ ألِدَّةً
وأقبَلْتُ أفواهَ العروقِ المكاوِيا
عكش : أهمله الليث .
أبو العباس عن عمرو بن أبي عمرو الشيباني عن أبيه أنه قال : هي العنكبوت ، والمُولَةُ ، والعُكاشة ، والعُكّاشة ، وبه سمي الرجلُ عُكّاشة . وكلُّ شيء لزمَ بعضُه بعضاً فقد تعكَّش .
وقال الأصمعيّ : شعر عَكِشٌ ومتعكِّشٌ ، إذا تلبَّد . وشعرٌ عِكشُ الأطراف ، إذا كان جعداً . وشجرة عكِشَة : كثيرةُ الفروع متشجنة . قال والعُكَّاشُ : اللَّوَّاء الذي يتفشَّغ الشجرُ ويلتوي عليه .
وقال ابن شميل : العَوْكشة من أدوات الحرَّاثين : ما يُذرَّى به الأكداسُ المَدُوسة ، وهي الحِفراة أيضاً . ويقال شدَّ ما عَكِشَ رأسُه ، أي لزمَ بعضُه بعضاً .

### Türkçe

باب **العين** و**الكاف** و**الشين**
**شكع** ، **عكش** : kullanımdadırlar.
**شكع** : Ebû Ubeyd: **الشُّكاعَى**: bir bitkidir; onu çölde görmüşümdür; o, otların seçkinlerindendir. Dedi ki: Ve el-Ahmer dedi ki: **أشكعَني** ve **أحمشني** ve **أذرأني** ve **أحفَظَني**; hepsi “beni öfkelendirdi”dir. Ve başkası dedi ki: Adam **شَكِع** olur, **يَشكع** **شَكَعاً**; onu huzursuz eden bir hastalıktan dolayı iniltisi ve bıkkınlığı çok olunca. Ve bir şeyden eziyet gören her bir kimse için: **شَكِعٌ** ve **شاكع** denir. Ve cimri alçağa **شَكِعٌ** denir. Ve İbn Ahmer el-Bâhilî, karnı ishal olduğunda **الشُّكاعَى**’yı anıp onunla tedavi oluşunu zikrederek dedi ki:
شربت **الشكاعى** والتددْتُ ألِدَّةً
وأقبَلْتُ أفواهَ العروقِ المكاوِيا
**عكش** : el-Leys onu ihmal etti.
Ebû’l-Abbâs, Amr b. Ebî Amr eş-Şeybânî’den, o da babasından: dedi ki: O, **العنكبوت**’tur, ve **المُولَةُ**’dur, ve **العُكاشة**’dir, ve **العُكّاشة**’dir; ve onunla adama **عُكّاشة** adı verilmiştir. Ve her şey ki bir kısmı bir kısmına yapışıp kalırsa, muhakkak **تعكَّش** olmuştur.
Ve el-Asma‘î dedi ki: **شعر عَكِشٌ** ve **متعكِّشٌ**; keçeleşince. Ve **شعرٌ عِكشُ الأطراف**; kıvırcık olunca. Ve **شجرة عكِشَة**: dalları çok, budaklanmış. Dedi ki: Ve **العُكَّاشُ**: ağaçların çatallanıp onun üzerine dolandığı bükücü sarmaşıktır.
Ve İbn Şümeyl dedi ki: **العَوْكشة** çiftçilerin aletlerindendir: onunla çiğnenmiş yığınlar savrulur; o, **الحِفراة** dadır. Ve “ne kadar da **عَكِشَ** başı” denir; yani bir kısmı bir kısmına yapışıp kaldı.
