# عكك — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%83%D9%83/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%83%D9%83/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عكك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%83%D9%83.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: عكك

عَكَكْتُهُ، أي حبستُهُ عن حاجته، وكذلك إذا ماطلته بحقّه. وإبلٌ معكوكةٌ: أي محبوسةٌ. وحكى أبو زيد: عَكَكْتُهُ الحديث أعُكُّهُ عكًّا، إذا استعدته الحديث حتَّى كرَّره عليك مرتين. والعُكَّةُ، بالضم: آنية السمن. والجمع العُكك والعِكاك. والعُكَّةُ أيضاً: رملةٌ حَمِيَتْ عليها الشمس. وعُكَّةُ العِشارِ أيضاً: لونٌ يعلو النوق عند لِقاحها. وقد أعَكَّتِ الناقةُ، إذا تبدَّلتْ لوناً غير لونها سِمَناً. والعُكَّةُ والعَكَّةُ: فورة الحرّ، وكذلك العَكيك والعِكاك. قال طرفة:
تَطْرُدُ القُرُّ بحَرٍّ صـادقوعَكيكَ القَيظِ إن جاء بِقُرّ
ويومٌ عَكٌّ وعَكيكٌ، أي شديد الحرّ وقد عَكَّ يومنا يَعِكُّ. ورجلٌ عَكٌّ، أي صُلبٌ شديدٌ. وعَكَّه بالسوط، أي ضربه. وفرسٌ معكٌّ، على مِفْعَلٍ بكسر الميم يجري قليلاً ثم يحتاج إلى الضرب. وعكَّته الحمَّى، أي لزمته وأحمَّته. وقولهم: ائتزر فلانٌ إزرَةَ عَكَّ وَكَّ، وإزرة عَكَّى، وهو أن يُسبل طرفي إزاره ويضمَّ سائره. قال الفراء: هذه أرضٌ عُكَّةَ، تضاف ولا تضاف، أي حارَّةٌ. والعَكَوَّكُ: السمين القصير مع صلابةٍ. والعَكَوَّكُ أيضاً: المكان الغليظ الصلب.

### Türkçe

**عَكَكْتُهُ**: yani onu ihtiyacından alıkoydum; yine böyledir: onu hakkı hususunda oyaladığın zaman. Ve **إبلٌ معكوكةٌ**: yani hapsedilmiş. Ebû Zeyd hikâye etti: **عَكَكْتُهُ الحديث أعُكُّهُ عكًّا**; hadisi ondan yeniden istediğin zaman, ta ki onu sana iki kere tekrar edinceye kadar.

**العُكَّةُ** (ötre ile): sade yağ kabı. Çoğulu **العُكك** ve **العِكاك**tır. **العُكَّةُ** ayrıca: güneşin üzerine kızdığı bir kumluk. **عُكَّةُ العِشارِ** da: develerin gebe kalmaları sırasında dişi develerin üzerine çıkan bir renk. Ve **أعَكَّتِ الناقةُ**: semizlikten, kendi renginden başka bir renge dönüştüğü zaman.

**العُكَّةُ** ve **العَكَّةُ**: sıcağın kabarması; yine böyledir **العَكيك** ve **العِكاك**. Tarafe dedi:
تَطْرُدُ القُرُّ بحَرٍّ صـادقوعَكيكَ القَيظِ إن جاء بِقُرّ

Ve **يومٌ عَكٌّ** ve **عَكيكٌ**: yani şiddetli sıcak; ve **عَكَّ يومنا يَعِكُّ**: günümüz şiddetli sıcak oldu. Ve **رجلٌ عَكٌّ**: yani katı, şiddetli. Ve **عَكَّه بالسوط**: yani onu kamçıyla vurdu. Ve **فرسٌ معكٌّ**: mîm’in kesresiyle **مِفْعَلٍ** vezni üzere; az koşar, sonra vurulmaya ihtiyaç duyar. Ve **عكَّته الحمَّى**: yani ona yapıştı ve onu ateşlendirdi.

Onların sözü: **ائتزر فلانٌ إزرَةَ عَكَّ وَكَّ** ve **إزرة عَكَّى**; o, izârının iki ucunu salıverip geri kalanını toplamasıdır. Ferrâ dedi: Bu, **أرضٌ عُكَّةَ**dır; izâfet edilir ve izâfet edilmez; yani sıcaktır.

**العَكَوَّكُ**: katılıkla beraber semiz kısa. **العَكَوَّكُ** ayrıca: kalın, katı yer.
