# علهض — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%87%D8%B6/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%84%D9%87%D8%B6/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [علهض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%87%D8%B6.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: علهض

علهض  ، أهمله الجوهري، وقد وجد في بعض النسخ على الهامش وعليه علامة الزيادة. قال الليث: علهض  رأس القارورة  علهضة:  عالج صمامها، ليستخرجه. و  علهض  العين: استخرجها من الرأس. و  علهض  الرجل: عالجه علاجا شديدا  ن زاد في المحكم: وأداره. وقال ابن القطاع: وعضلهت مثله، وهو قول الخليل. وقال أبو حاتم: هذا بناء مستنكر. علهض  منه شيئا: ناله  ، هذه عبارة الليث كلها، كما نقله المصنف، ونقلها الصاغاني هكذا في العباب. وفي كتاب ابن القطاع: علهضت من المرأة، إذا تناولت منها شيئا، وزاد الأزهري بعد أن نقل ما قاله الليث: هكذا رأيته في نسخ كثيرة من كتاب العين مقيدا بالضاد، والصواب عندي الصاد. وروي عن ابن الأعرابي: العلهاص: صمام القارورة. قال: وفي نوادر اللحياني: علهص القارورة، بالصاد أيضا، إذا استخرج صمامها. وقال شجاع الكلابي فيما روى عنه عرام وغيره: العلهصة والعلفصة والعرعرة في الرأي والأمر. وهو يعلهصهم، ويعنف بهم، ويقسرهم. وقال ابن دريد في كتابه: رجل علاهض جرافض جرامض، وهو الثقيل الوخم. قال الأزهري: رجل علاهض: منكر، وما أراه محفوظا. وقال ابن سيده: عضهل القارورة وعلهضها: صم رأسها. وعلهضت الشيء، إذا عالجته لتنزعه نحو الوتد وما أشبهه. وفي التكملة: ولحم معلهض: غير نضيج، وقد سبق أيضا في الصاد المهملة.

### Türkçe

علهض, el-Cevherî onu ihmal etti; bazı nüshalarda kenarda bulunmuştur ve üzerinde ziyade alâmeti vardır. Leys dedi: **علهض**: şişenin başı; **علهضة**: tıpasını çıkarmak için onu tedavi etti (uğraştı). Ve **علهض** gözü: onu baştan çıkardı. Ve **علهض** adamı: onu şiddetli bir tedavi ile tedavi etti. **ن**: el-Muḥkem’de ziyade etti: “Ve onu döndürdü.” İbnü’l-Kattâ‘ dedi: **وعضلهت** de onun gibidir; bu, el-Halîl’in sözüdür. Ebû Hâtim dedi: Bu, yadırganan bir yapıdır. **علهض** ondan bir şey: ona erişti; bu, Leys’in ibaresinin tamamıdır; musannifin naklettiği gibi; es-Sağânî de onu el-‘Ubâb’da böyle nakletti. İbnü’l-Kattâ‘ın kitabında: **علهضت** kadından, ondan bir şey aldığın zaman. el-Ezherî, Leys’in dediğini naklettikten sonra ziyade etti: “Onu, Kitâbü’l-‘Ayn’ın birçok nüshasında **بالضاد** ile kayıtlı olarak böyle gördüm; doğrusu bence **الصاد**’dır.” İbnü’l-A‘râbî’den rivayet edildi: **العلهاص**: şişenin tıpası. Dedi: Ve el-Lihyânî’nin Nevâdir’inde: **علهص** şişeyi, yine **بالصاد** ile; tıpasını çıkardığı zaman. Şücâ‘ el-Kilâbî, Arrâm ve başkalarının ondan rivayet ettiğine göre dedi: **العلهصة** ve **العلفصة** ve **العرعرة** görüşte ve işte (vardır). Ve o, onları **يعلهصهم**; ve onlara sert davranır; ve onları zorlar. İbn Düreyd kitabında dedi: Adam **علاهض** **جرافض** **جرامض**; o, ağır, hazmı güç olandır. el-Ezherî dedi: Adam **علاهض**: münkerdir; onu mahfuz görmüyorum. İbn Sîde dedi: **عضهل** şişeyi ve **علهضها**: başını tıpaladı. Ve **علهضت** şeyi; kazık ve benzeri gibi onu sökmek için onunla uğraştığın zaman. Ve et-Tekmile’de: **ولحم معلهض**: pişmemiş; ve bu, daha önce de **الصاد المهملة**’de geçti.
