# عمي — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D9%8A/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%85%D9%8A/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عمي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D9%8A.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: عمى

العَمى: ذهاب البصر، وقد عَمِيَ فهو أعمى، وقومٌ عُمْيٌ، وأعْماه الله. وتَعامى الرجلُ: أرى من نفسه ذلك. وعَمِيَ عليه الأمر، إذا التبس، ومنه قوله تعالى: "فَعَمِيَتْ عليهم الأنباءُ يومئذ". ورجلٌ عَمِي القلب، أي جاهلٌ، وامرأةٌ عَمِيَةٌ عن الصواب، وعَمِيَةُ القلب على فَعِلَةٍ، وقوم عَمونَ. وفيهم عَمِيَّتُهُمْ، أي جهلهم. والنسبة إلى أعمى أعْمْوِيٌّ، وإلى عَمٍ عَمَوِيٌّ. والأعميانِ: السيل، والجمل الهائج الصؤول. وعَمى الموجُ بالفتح يَعْمي عَمْياً، إذا رمى القذى والزَبَدَ. وعَمَّيتُ معنى البيت تَعْميَةً. ومنه المُعَمَّى من الشعر. أبو زيد: تركناهم عمًّى، إذا أشرفوا على الموت. والعماء ممدودٌ: السحاب. قال أبو زيد: هو شِبه الدخان يركب رؤوس الجبال. والمَعَامي من الأرَضين: الأغفال، التي ليس بها أثر عِمارَةٍ ولا مَعْلَمٌ. وهي الأعْماءُ أيضاً. قال رؤبة:
وبَلَدٍ عامِيَةٍ أعْماؤهُ
كأنَّ لون أرضه سَماؤُهُ
واعْتَمَيْتُ الشيء: اخترته، وهو قلب الاعتيام. وقولهم: ما أعْماهُ، إنَّما يراد به: ما أعمى قلبه؛ لأنَّ ذلك ينسب إليه الكثيرُ الضلال. ولا يقال في عَمى العيون ما أعماهُ، لأنَّ ما لا يُتَزَيَّدُ لا يُتَعَجَّبُ منه.

### Türkçe

**العَمى**: görmenin gitmesi; ve gerçekten **عَمِيَ**; o hâlde o **أعمى**dır; ve bir kavim **عُمْيٌ**dür; ve Allah onu **أعْماه** etti. Ve adam **تَعامى** etti: kendisinden bunu gösterdi. Ve iş ona **عَمِيَ** oldu; karıştığı zaman; ve ondan, Yüce’nin sözü: “**فَعَمِيَتْ عليهم الأنباءُ يومئذ**”. Ve bir adam **عَمِي القلب**: yani cahil; ve bir kadın doğru olandan **عَمِيَةٌ**; ve **عَمِيَةُ القلب** **فَعِلَةٍ** vezni üzerinedir; ve bir kavim **عَمونَ**. Ve onların içinde **عَمِيَّتُهُمْ** vardır; yani onların cehaleti. Ve **أعمى**’ya nisbet **أعْمْوِيٌّ**dür; ve **عَمٍ**’a nisbet **عَمَوِيٌّ**dür. Ve **الأعميانِ**: sel; ve azgın, saldırgan deve. Ve dalga **عَمى** (fetha ile) **يَعْمي** **عَمْياً**; pisliği ve köpüğü attığı zaman. Ve ben beytin mânâsını **عَمَّيتُ** **تَعْميَةً**. Ve ondan: şiirden **المُعَمَّى**. Ebû Zeyd: onları **عمًّى** bıraktık; ölüme yaklaştıkları zaman. Ve **العماء** medli: bulut. Ebû Zeyd dedi: o, dağların başlarına binen duman benzeridir. Ve yerlerden **المَعَامي**: boşlar; ki onda imar izi yoktur ve bir alâmet yoktur. Ve o, **الأعْماءُ** dadır. Ru’be dedi:
Ve bir belde ki **عامِيَةٍ** onun **أعْماؤهُ**
Sanki yerinin rengi onun göğüdür
Ve şeyi **اعْتَمَيْتُ**: onu seçtim; ve o, **الاعتيام**ın kalbidir. Ve onların sözü: **ما أعْماهُ**; ancak onunla murad edilir: “kalbini ne kör etti”; çünkü ona çok sapıklık nisbet edilir. Ve gözlerin körlüğünde **ما أعْماهُ** denilmez; çünkü ziyadeleşmeyen şeyden taaccüb edilmez.
