# عنجد (ع-ن-ج-د) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D8%AC%D8%AF
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%86%D8%AC%D8%AF

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ع - ن - ج - د
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D8%AC%D8%AF/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

عنجد:
العُنْجُدُ: الزَّبيبُ، قال:
رؤوسُ الحَناظِب كالعُنْجْد
شبَّه رُؤوسَ الخنافِس بالزَّبيب، ومن رَوَى العناظِب فهي الجراد، شَبَّه رؤوسَها بالزَّبيب.

##### Türkçe

عنجد:
**العُنْجُدُ**: kuru üzüm; dedi ki:
Hanzıb’ların başları **كالعُنْجْد**
Hınâfis’in başlarını kuru üzüme benzetti; **العناظِب** diye rivayet eden ise, o çekirgedir; onun başlarını kuru üzüme benzetti.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D8%AC%D8%AF/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

العُنْجُدُ: ضربٌ من الزبيب.

##### Türkçe

**العُنْجُدُ**: kuru üzümden bir tür.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D8%AC%D8%AF/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

العُنْجُدُ: حبُّ العنب. والعَنْجَدُ والعُنْجَدُ: رَديءُ الزَّبيب، وقيل: نواه. وقال أَبو حنيفة: العُنْجُدُ والعُنْجَدُ الزبيبُ، وزعم عن ابن الأَعرابي أَنه حب الزبيب؛ قال الشاعر:
غَدا كالعَسَلَّسِ، في حُذْلِهِ
رُؤُوسُ العَظارِيِّ كالعُنْجُدِ
والعَظارِيُّ: ذكورُ الجراد، وذكر عن بعض الرواة أَن العنجُد، بضم الجيم، الأَسود من الزبيب. قال وقال غيره: هو العَنْجَدُ، بفتح العين والجيم؛ قال الخليل:
رُؤُوسُ العَناظِبِ كالعَنْجَدِ
شبَّه رؤُوس الجراد بالزبيب، ومن رواه خَناظِب فهي الخنافِسُ. أَبو زيد: يقال للزبيب العَنْجَدُ والعُنْجَدُ والعُنْجُدُ، ثلاث لغات. وحاكم أَعرابي رجلا إِلى القاضي فقال: بعت به عُنْجُداً مُذْ جَهْرٍ فغاب عني؛ قال ابن الأَعرابي: الجهر قِطْعَةٌ من الدَّهْرِ. وعَنْجَدٌ وعَنْجَدَةُ: اسمان؛ قال:
يا قومِ، ما لي لا أُحِبُّ عَنْجَدَه؟
وكلُّ إِنسانٍ يُحِبُّ وَلَدَه،
حُبَّ الحُبارى، ويَذُبُّ عَنَدَه

##### Türkçe

**العُنْجُدُ**: üzüm tanesi. Ve **العَنْجَدُ** ve **العُنْجَدُ**: kötü
kuru üzüm; ve denildi ki: onun çekirdeği. Ve Ebû Hanîfe dedi: **العُنْجُدُ** ve **العُنْجَدُ** kuru üzümdür; ve İbnü’l-A‘râbî’den, onun kuru üzüm tanesi olduğu nakledildi; şair dedi:
غَدا كالعَسَلَّسِ، في حُذْلِهِ
رُؤُوسُ العَظارِيِّ كالعُنْجُدِ

Ve **العَظارِيُّ**: çekirgenin erkekleri. Ve bazı râvilerden, **العنجُد**’ün, **الجيم**’in dammesiyle, kuru üzümün siyahı olduğu zikredildi. Dedi ki: ve başkası dedi: o **العَنْجَدُ**’dır, **العين** ve **الجيم**’in fethasıyla;
Halîl dedi:
رُؤُوسُ العَناظِبِ كالعَنْجَدِ

Çekirge başlarını kuru üzüme benzetti; ve onu **خَناظِب** diye rivayet eden kimseye gelince, o **الخنافِسُ**’tir. Ebû Zeyd: kuru üzüme **العَنْجَدُ** ve **العُنْجَدُ** ve **العُنْجُدُ** denir, üç lehçe. Ve bir bedevî bir adamı kadıya muhakeme etti de dedi: onu, **عُنْجُداً** karşılığında, **مُذْ جَهْرٍ**’den beri sattım da benden kayboldu; İbnü’l-A‘râbî dedi: **الجهر** zamanın bir parçasıdır. Ve **عَنْجَدٌ** ve **عَنْجَدَةُ**: iki isimdir; dedi:
يا قومِ، ما لي لا أُحِبُّ عَنْجَدَه؟
وكلُّ إِنسانٍ يُحِبُّ وَلَدَه،
حُبَّ الحُبارى، ويَذُبُّ عَنَدَه

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D8%AC%D8%AF/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

العنجد، كجعفر، وقنفذ، وجندب، ذكر اللغات الثلاثة الإمام أبو زيد، وهو: الزبيب واقتصر أبو حنيفة على الأخيرتين، وزعم، عن ابن الأعرابي: أنه حب الزبيب أو ضرب منه. أو العنجد كقنفذ: الأسود منه كذا نقل عن بعض الرواة في قول الشاعر:
  غدا كالعملس في خـدلة                      رؤوس العظاري كالعنجد قال الازهري: وقال غيره: هو العنجد، كجعفر، قال الخليل:
  روؤس العناظب كالعنجد شبه رؤوس الجراد بالزبيب. أو العنجد كجعفر، وقنفذ: الرديء منه، وقيل: نواه، وقيل: حب العنب. وعنجد العنب صار عنجدا. حاكم أعرابي رجلا إلى القاضي، فقال: بعت به عنجدا مذ جهر، فغاب عني. قال ابن الأعرابي: الجهر: قطعة من الدهر. والمعنجد، وفي التكملة: المنعجد: الغضوب الحديد الطبع وهذا قد مر له في عجد. وقال ابن دريد ليس له اشتقاق يوضح زيادة النون، لأنه ليس في كلام العرب: عجد ولا عجد، إلا أن يكون فعلا مماتا، ووهم الجوهري فذكره لا في الثلاثي ولا في الرباعي. قال شيخنا: هو كلام لا معنى له، فإن الجوهري ذكره في الرباعي ترجمة: عجلد وفسره بأنه ضرب من الزبيب، واستدل به بما أنشده الخليل. قلت: وقد ذكره المصنف في المحلين، أما في الثلاثي فلا حتمال زيادة النون. و أما في الرباعي فنظرا إلى قولهم إن النون لا تزاد ثانية إلا بثبت. وعنجد، كجعفر، وعنجدة، بزيادة الهاء: اسمان، قال الشاعر:
  يا قوم ما لي لا أحب عنجده
  وكل إنسان يحب ولده
  حب الحبارى ويذب عنده وسيأتي. ورافع بن عنجدة، صحابي بدري وعنجدة أمه، وأبوه عبد الحارث.

##### Türkçe

**العنجد**; **جعفر** gibi, ve **قنفذ** ve **جندب** gibi: üç lugatı imam Ebû Zeyd zikretti; o da: **الزبيب**’dir. Ebû Hanîfe ise son ikisiyle yetindi ve İbnü’l-A‘râbî’den olarak: onun **حب الزبيب** yahut ondan bir tür olduğunu iddia etti. Yahut **العنجد** **قنفذ** gibi: onun siyahı; bazı râvilerden şairin sözü hakkında böyle nakledildi:
  Yarın, **العملس** gibi bir **خـدلة** içinde gitti;
  **العظاري** başları **العنجد** gibi.

Ezherî dedi: Ve başkası dedi: o **العنجد**’dir, **جعفر** gibi. Halîl dedi:
  **العناظب** başları **العنجد** gibi; çekirge başlarını **الزبيب**’e benzetti.

Yahut **العنجد** **جعفر** gibi ve **قنفذ**: onun kötüsü; ve denildi: onun çekirdeği; ve denildi: **حب العنب**. Ve **عنجد**’i **العنب**: **عنجدا** oldu. Bir a‘râbî bir adamı kadıya muhakeme etti; dedi ki: “Ona, **عنجدا** olarak, **جهر**’den beri sattım; sonra benden kayboldu.” İbnü’l-A‘râbî dedi: **الجهر**: dehrden bir parçadır.

Ve **المعنجد**; ve **التكملة**’de: **المنعجد**: öfkeli, tabiatı sert; ve bu, onun için **عجد**’de geçmişti.

İbn Düreyd dedi: nûn’un ziyadesini açıklayan bir اشتقاق yoktur; çünkü Arapların كلامında: **عجد** de yoktur, **عجد** de; ancak ölü bir fiil olursa. Cevherî yanıldı da onu ne ثلاثي’de ne de رباعي’de zikretti. Şeyhimiz dedi: bu, mânâsı olmayan bir sözdür; çünkü Cevherî onu رباعي’de, **عجلد** tercemesi olarak zikretti ve onu **الزبيب**’den bir tür diye tefsir etti; Halîl’in inşâd ettiğiyle onunla istidlâl etti. Dedim: musannif onu iki mahalde zikretti; أما ثلاثي’de ise nûn’un ziyadesi ihtimali yoktur. Ve أما رباعي’de ise, onların “nûn ikinci olarak ancak sabit ile ziyade edilir” sözlerine nazaran.

Ve **عنجد** **جعفر** gibi, ve **عنجدة**, hâ’nın ziyadesiyle: iki isimdir. Şair dedi:
  Ey kavim, bana ne oluyor ki **عنجده**’yi sevmiyorum,
  Halbuki her insan kendi çocuğunu sever.
  **الحبارى** sevgisi; ve onun yanında savunur; ve gelecektir.

Ve Râfi‘ b. **عنجدة**: Bedrî sahâbîdir; **عنجدة** onun annesidir; babası ise Abdülhâris’tir.
