# عنقر (ع-ن-ق-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D9%82%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%86%D9%82%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ع - ن - ق - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D9%82%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

عنقر:
العُنْقُر: أصلُ القَصَب ونحوه أوَّل ما ينبت، وهو رِخْوٌ غَضٌّ، الواحدة: عُنْقُرةٌ، وذلك قبل أن يظهَرَ في الأرضِ. ويقال لأولاد الدَّهاقين: عُنْقُر، شَبَّههُم بالعُنْقُر لترارتِهم ورُطُوبَتهم، قال:
كعُنْقُرات الحائط المَسْطُور

##### Türkçe

عنقر:
**العُنْقُر**: kamış ve benzeri şeylerin kökü; ilk biten şey; ve o yumuşak, taze (körpe)dir; tekili: **عُنْقُرةٌ**; bu, yerde ortaya çıkmadan öncedir. Ve **الدَّهاقين**in çocuklarına: **عُنْقُر** denir; onları, yumuşaklıkları ve rutubetleri sebebiyle **العُنْقُر**a benzetti; dedi ki:
Duvarın çizgili **عُنْقُرات**ı gibi

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D9%82%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

عُنْقُرُ القصب: أصله. وعُنْقُرُ الرجل: عُنْصُرُه.

##### Türkçe

**عُنْقُرُ القصب**: onun aslı. Ve **عُنْقُرُ الرجل**: onun **عُنْصُرُه**.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D9%82%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

العُنْقُرُ: البَرْدِيُّ، وقيل: أَصلهُ، وقيل: كلُّ أَصلِ نَباتٍ أَبيضَ فهو عُنْقُر، وقيل: العُنْقُر أَصل كل قِضَة أَو بَرْديّ أَو عُسْلوجة يخرج أَبيضَ ثم يستدير ثم يتقشَّر فيخرج له ورق أَخضر، فإِذا خرج قبل أَن تنتشِر خضرتهُ فهو عُنْقُر؛ وقال أَبو حنيفة: العُنْقُر أَصل البَقل والقصب والبَرْدِيّ، ما دام أَبيض مجتمعاً ولم يتلوّن بلون ولم ينتشر. والعُنْقُر أَيضاً: قلب النخلة لبياضه. والعُنْقُر: أَولاد الدَّهاقِين لبياضهم وتَرارتِهم، وفتحُ القاف في كل ذلك لغة، وقد ذكر بالزاي؛ قال ابن الفرج: سأَلت عامريّاً عن أَصل عُشْبة رأَيتها معه فقلت: ما هذا؟ فقال: عُنْقُر، قال: وسمعت غيره يقول عُنْقَر، بفتح القاف؛ وأَنشد: يُنْجِدُ بَيْنَ الإِسْكَتَيْنِ عُنْقَرهْ،
وبين أَصْلِ الوَرِكَيْنِ قَنْفَرهْ
الجوهري: وعُنْقُر الرجل عُنْصُره.

##### Türkçe

**العُنْقُرُ**: **البَرْدِيُّ**; ve denildi ki: onun aslıdır; ve denildi ki: her beyaz bitki kökü **عُنْقُر**dur; ve denildi ki: **العُنْقُر** her **قِضَة** yahut **بَرْديّ** yahut **عُسْلوجة**’nin köküdür; beyaz çıkar, sonra yuvarlaklaşır, sonra kabuklanır; böylece ona yeşil yaprak çıkar; artık çıktığında, yeşilliği yayılmadan önce ise o **عُنْقُر**dur; ve Ebû Hanîfe dedi ki: **العُنْقُر** baklanın, kamışın ve **البَرْدِيّ**’nin köküdür; beyaz, toplanmış halde kaldığı ve bir renkle renklenmediği ve yayılmadığı müddetçe.

Ve **العُنْقُر** ayrıca: beyazlığından dolayı hurma ağacının kalbidir. Ve **العُنْقُر**: beyazlıkları ve yumuşaklıkları sebebiyle **الدَّهاقِين**’in çocuklarıdır; ve **القاف**’ın fethası bütün bunlarda bir lugattır; ve **الزاي** ile de zikredilmiştir; İbnü’l-Ferec dedi ki: Yanında gördüğüm bir otun kökünü bir Âmirî’ye sordum; dedim ki: Bu nedir? O dedi ki: **عُنْقُر**; dedi ki: Başkasını da **عُنْقَر** derken işittim, **القاف**’ın fethasıyla; ve inşad etti:

يُنْجِدُ بَيْنَ الإِسْكَتَيْنِ عُنْقَرهْ،
وبين أَصْلِ الوَرِكَيْنِ قَنْفَرهْ

el-Cevherî: Ve kişinin **عُنْقُر**’u onun **عُنْصُر**’udur.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D9%82%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

العنقر، بفتح القاف وضمها - أي مع ضم العين، لغتان، وقد ذكر بالزاي، وقد أهمله الجوهري، كما قاله الصاغاني. وهو صنيع المصنف، لأنه كتبه بالأحمر. وقد وجد في بعض حواشي الصحاح ملحقا. وعنقر الرجل: عنصره، كما سيأتي-: أصل القصب، أو هو أول ما ينبت منه، أي من أصله ونحوه وهو غض رخص قبل أن يظهر من الأرض الواحدة عنقرة. وقال أبو حنيفة: العنقر: أصل البقل والقصب والبردى ما لم يتلون بلون ولم ينقشر أو ما دام أبيض مجتمعا. والعنقر أيضا: قلب النخلة لبياضه. وقيل: العنقر: أصل كل قضة أو بردى أو عسلوجة يخرج أبيض ثم يستدير ثم يتقشر، فيخرج له ورق أخضر، فإذا خرج قبل أن تنتشر خضرته فهو عنقر. وقال ابن الفرج: سألت عامريا عن أصل عشبة رأيتها معه فقلت: ما هذا? فقال:عنقر. وسمعت غيره يقول: عنقر، بفتح القاف. والعنقر: أصل الرجل وعنصره، قاله الجوهري. قال الليث: وأولاد الدهاقين يقال لهم: عنقر، شبههم لترارتهم وبياضهم ونعمتهم بالعنقر. وبالضم، أي ضم القاف، العنقر: ناقة منجبة، م معروفة، هكذا في سائر النسخ، والصواب أن الناقة عنقرة، بالهاء. أنشد الأصمعي لحصين ابن بكير الربعي:
  ومن جديل نقبة مشـهـره                      وفيه من شاغرها والعنقره والعنقرة، بهاء مع ضم القاف أنثى البواشق، نقله الصاغاني. وعنقرة: امرأة. وأبو العنقر: كنية رجل ردت شهادته عند إياس؛ ذكره الحافظ، وسيأتي للمصنف في الزاي.

##### Türkçe

**العنقر**، **القاف**’ın fethi ve zammıyla — yani **العين**’in zammıyla birlikte — iki lugattır; **الزاي** ile de zikredilmiştir; **الجوهري** onu ihmâl etmiştir, **الصاغاني**’nin dediği gibi. Bu, musannifin işidir; çünkü onu kırmızıyla yazmıştır. Bazı **الصحاح** hâşiyelerinde eklenmiş olarak bulunmuştur. Ve **عنقر الرجل**: onun **عنصره**’dur, geleceği üzere—: kamışın aslıdır; yahut ondan, yani aslından ve benzerinden ilk biten şeydir; o, yerden çıkmadan önce taze, yumuşak (gevşek)tir; bir tek (parça) **عنقرة**. **أبو حنيفة** dedi: **العنقر**: baklanın, kamışın ve sazın kökü; bir renkle renklenmedikçe ve soyulmadıkça, yahut beyaz, birleşik kaldığı müddetçe. Ve **العنقر** ayrıca: beyazlığından dolayı hurma ağacının kalbidir. Ve denildi ki: **العنقر**: her **قضة**’nin yahut sazın yahut **عسلوجة**’nin köküdür; beyaz çıkar, sonra yuvarlaklaşır, sonra soyulur; ona yeşil yaprak çıkar; yeşilliği yayılmadan önce çıkarsa o **عنقر**’dur. **ابن الفرج** dedi: Yanında gördüğüm bir otun kökü hakkında bir **عامريا**’ya sordum; dedim: Bu nedir? Dedi ki: **عنقر**. Ve başkasını da **عنقر** dediğini işittim, **القاف**’ın fethiyle. Ve **العنقر**: adamın kökü ve **عنصره**’dur; bunu **الجوهري** söyledi. **الليث** dedi: Ve **الدهاقين**’in evlatlarına **عنقر** denir; onları, parlaklıkları, beyazlıkları ve nimet (refah)leri sebebiyle **العنقر**’a benzetti. Ve zammla, yani **القاف**’ın zammı: **العنقر**: doğurgan bir dişi deve; bilinen bir (şey), bütün nüshalarda böyledir; doğrusu, dişi devenin **عنقرة** olmasıdır, **الهاء** ile. **الأصمعي**, **حصين ابن بكير الربعي** için inşad etti:
  ومن جديل نقبة مشـهـره                      وفيه من شاغرها والعنقره

Ve **العنقرة**: **القاف**’ın zammıyla birlikte **هاء** ile, **البواشق**’ın dişisidir; **الصاغاني** onu nakletti. Ve **عنقرة**: bir kadın. Ve **أبو العنقر**: **إياس** nezdinde şahitliği reddedilmiş bir adamın künyesidir; onu **الحافظ** zikretti; musannif için **الزاي**’da gelecektir.
