# عنقر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D9%82%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%86%D9%82%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عنقر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D9%82%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: عنقر

العنقر، بفتح القاف وضمها - أي مع ضم العين، لغتان، وقد ذكر بالزاي، وقد أهمله الجوهري، كما قاله الصاغاني. وهو صنيع المصنف، لأنه كتبه بالأحمر. وقد وجد في بعض حواشي الصحاح ملحقا. وعنقر الرجل: عنصره، كما سيأتي-: أصل القصب، أو هو أول ما ينبت منه، أي من أصله ونحوه وهو غض رخص قبل أن يظهر من الأرض الواحدة عنقرة. وقال أبو حنيفة: العنقر: أصل البقل والقصب والبردى ما لم يتلون بلون ولم ينقشر أو ما دام أبيض مجتمعا. والعنقر أيضا: قلب النخلة لبياضه. وقيل: العنقر: أصل كل قضة أو بردى أو عسلوجة يخرج أبيض ثم يستدير ثم يتقشر، فيخرج له ورق أخضر، فإذا خرج قبل أن تنتشر خضرته فهو عنقر. وقال ابن الفرج: سألت عامريا عن أصل عشبة رأيتها معه فقلت: ما هذا? فقال:عنقر. وسمعت غيره يقول: عنقر، بفتح القاف. والعنقر: أصل الرجل وعنصره، قاله الجوهري. قال الليث: وأولاد الدهاقين يقال لهم: عنقر، شبههم لترارتهم وبياضهم ونعمتهم بالعنقر. وبالضم، أي ضم القاف، العنقر: ناقة منجبة، م معروفة، هكذا في سائر النسخ، والصواب أن الناقة عنقرة، بالهاء. أنشد الأصمعي لحصين ابن بكير الربعي:
  ومن جديل نقبة مشـهـره                      وفيه من شاغرها والعنقره والعنقرة، بهاء مع ضم القاف أنثى البواشق، نقله الصاغاني. وعنقرة: امرأة. وأبو العنقر: كنية رجل ردت شهادته عند إياس؛ ذكره الحافظ، وسيأتي للمصنف في الزاي.

### Türkçe

**العنقر**، **القاف**’ın fethi ve zammıyla — yani **العين**’in zammıyla birlikte — iki lugattır; **الزاي** ile de zikredilmiştir; **الجوهري** onu ihmâl etmiştir, **الصاغاني**’nin dediği gibi. Bu, musannifin işidir; çünkü onu kırmızıyla yazmıştır. Bazı **الصحاح** hâşiyelerinde eklenmiş olarak bulunmuştur. Ve **عنقر الرجل**: onun **عنصره**’dur, geleceği üzere—: kamışın aslıdır; yahut ondan, yani aslından ve benzerinden ilk biten şeydir; o, yerden çıkmadan önce taze, yumuşak (gevşek)tir; bir tek (parça) **عنقرة**. **أبو حنيفة** dedi: **العنقر**: baklanın, kamışın ve sazın kökü; bir renkle renklenmedikçe ve soyulmadıkça, yahut beyaz, birleşik kaldığı müddetçe. Ve **العنقر** ayrıca: beyazlığından dolayı hurma ağacının kalbidir. Ve denildi ki: **العنقر**: her **قضة**’nin yahut sazın yahut **عسلوجة**’nin köküdür; beyaz çıkar, sonra yuvarlaklaşır, sonra soyulur; ona yeşil yaprak çıkar; yeşilliği yayılmadan önce çıkarsa o **عنقر**’dur. **ابن الفرج** dedi: Yanında gördüğüm bir otun kökü hakkında bir **عامريا**’ya sordum; dedim: Bu nedir? Dedi ki: **عنقر**. Ve başkasını da **عنقر** dediğini işittim, **القاف**’ın fethiyle. Ve **العنقر**: adamın kökü ve **عنصره**’dur; bunu **الجوهري** söyledi. **الليث** dedi: Ve **الدهاقين**’in evlatlarına **عنقر** denir; onları, parlaklıkları, beyazlıkları ve nimet (refah)leri sebebiyle **العنقر**’a benzetti. Ve zammla, yani **القاف**’ın zammı: **العنقر**: doğurgan bir dişi deve; bilinen bir (şey), bütün nüshalarda böyledir; doğrusu, dişi devenin **عنقرة** olmasıdır, **الهاء** ile. **الأصمعي**, **حصين ابن بكير الربعي** için inşad etti:
  ومن جديل نقبة مشـهـره                      وفيه من شاغرها والعنقره

Ve **العنقرة**: **القاف**’ın zammıyla birlikte **هاء** ile, **البواشق**’ın dişisidir; **الصاغاني** onu nakletti. Ve **عنقرة**: bir kadın. Ve **أبو العنقر**: **إياس** nezdinde şahitliği reddedilmiş bir adamın künyesidir; onu **الحافظ** zikretti; musannif için **الزاي**’da gelecektir.
