# عنكث — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D9%83%D8%AB/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%86%D9%83%D8%AB/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عنكث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D9%83%D8%AB.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: عنكث

العَنْكَثُ: ضَرْبٌ من النَّبْت؛ قال:
وعَنْكَثاً مُلْتَبِدا
قال ابن الأَعرابي: هو شجر يَشْتَهيه الضَّبُّ، فيَسْحَجُها بِذَنَبِه حتى تَحَاتَّ، فيأْكلَ المُتَحاتَّ. ومما وَضَعُوه على أَلسنة البهائم: أَن السمكةَ قالتْ للضَّبِّ: وِرْداً يا ضَبُّ فقال لها الضَّبُّ: أَصْبَحَ قَلْبي صَرِدَا،
لا يَشْتَهي أَن يَرِدَا،
إِلا عَراداً عَرِدا،
وصِلِّياناً بَرِدَا،
وعَنْكَثاً مُلْتَبِدا
أَراد: عَنْكَثاً وبارداً. وحكى ابن بري هذا المثل على غير هذه الصورة، قال: ومما تحكيه العرب على أَلسنة البهائم، قال: اختصم الضَّبُّ والضِّفْدَعُ، فقالت الضِّفْدَعُ: أَنا أَصبَرُ منكَ على الماء، فقال الضَّبُّ: أَنا أَصبر منكِ، فقالت الضِّفْدَعُ: تَعالَ حتى نَرْعَى، فنَعْلَم أَيُّنا أَصْبَرُ؛ فرَعيا يومَهما، فاشْتَدَّ عَطَشُ الضِّفْدَع، فجعلتْ تقول: وِرْداً يا ضَبُّ فقال الضَّبُّ: أَصْبَح قَلْبي صَرِدا؛ الأَبيات. والعَنْكَثُ: اسم موضع؛ قال رؤبة:
هَلْ تَعْرِفُ الدَّارَ عَفَتْ بالعَنْكَثِ؟
دارٌ لِذاكَ الشَّادِنِ المُرَعَّثِ

### Türkçe

**العَنْكَثُ**: bitkiden bir tür; dedi ki:
Ve **عَنْكَثاً مُلْتَبِدا**

İbnü’l-A‘râbî dedi: O, kelerin iştah duyduğu bir ağaçtır; onu kuyruğuyla sürter,
ta ki döküle; sonra döküleni yer. Hayvanların dilleri üzerine koydukları şeylerdendir:
Balık, kereye dedi: “**وِرْداً** ey keler!” Keler de ona dedi:
“Sabahladı kalbim **صَرِدَا**,
İştah duymaz ki **يَرِدَا**,
Ancak **عَراداً عَرِدا**,
Ve **صِلِّياناً بَرِدَا**,
Ve **عَنْكَثاً مُلْتَبِدا**”
Murad etti: **عَنْكَثاً** ve soğuk. İbn Berrî bu meseli bu suretin dışında nakletti,
dedi: Arapların hayvanların dilleri üzerine hikâye ettikleri şeylerdendir; dedi: Keler
ile kurbağa çekişti; kurbağa dedi: “Ben sudan senin kadar daha sabırlıyım”; keler dedi:
“Ben senden daha sabırlıyım”; kurbağa dedi: “Gel, otlayalım da bilelim
hangimiz daha sabırlı”; böylece günlerini otladılar; kurbağanın susuzluğu şiddetlendi; durmadan diyordu:
“**وِرْداً** ey keler!” Keler dedi: “Sabahladı kalbim **صَرِدا**”; beyitler.

**العَنْكَثُ**: bir yer adıdır; Ru’be dedi:
“Evi tanır mısın, **بالعَنْكَثِ**’te silinip yok oldu?
O, o boynu halkalı ceylan yavrusunundur.”
