# عهب — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%A8/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%87%D8%A8/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%A8.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: عهب

عِهِبَّـى: الـمُلْكِ وعِهِـبَّاؤُه: زمانه. وعِهِبَّـى الشَّبابِ وعِهِبَّاؤُه: شَرْخُه. يقال: أَتيته في رُبَّى شَبابه، وحِدْثَى شَبابه، وعِهِبَّـى شَبابه، وعِهِبَّاءِ
\<ص:633>
 شبابِه، بالمد والقصر، أَي أَوّله؛ وأَنشد:
عَهْدي بسَلْمَى، وهي لم تَزَوَّجِ،  *  على عِهِبَّـى عَيْشِها الـمُخَرْفَجِ أَبو عمرو: يقال عَوْهَبَه، وعَوْهَقَه إِذا ضَلَّله؛ وهو العِـيهابُ والعِـيهاقُ، بالكسر. أَبو زيد: عَهِبَ الشيءَ وغَهِبَه، بالغين المعجمة، إِذا جَهِلَه؛ وأَنشد: وكائنْ تَرَى من آمِلٍ جَمْعَ هِمَّةٍ،  *  تَقَضَّتْ لَيالِـيه، ولم تُقْضَ أَنْحُبُهْ لُمِ الـمَرْءَ إِنْ جاءَ الإِساءة عامِداً، *  ولا تُحْفِ لَوْماً إِن أَتى الذَّنْبَ يَعْهَبُهْ أَي يَجْهَلُه. وكأَنَّ العَيْهَبَ مأْخوذٌ من هذا؛ وقال الأَزهري: المعروف في هذا الغين المعجمة، وسيُذكر في موضعه.
والعَيْهَبُ: الضعيفُ عن طَلَبِ وِتْرِه، وقد حكي بالغين المعجمة أَيضاً، وقيل: هو الثقيل من الرجال، الوَخِمُ؛ قال الشُّوَيْعِرُ: حَلَلْتُ به وِتْرِي وأَدْرَكْتُ ثُؤْرَتي، *  إِذا ما تَناسَى، ذَحْلَهُ، كلُّ عَيْهَبِ قال ابن بري: الشُّوَيْعِرُ هذا، محمد بن حُمْرانَ ابن أَبي حُمْران الجُعْفِـيِّ، وهو أَحد من سُمِّي في الجاهلية بمحمد، وليس هو الشويعر الحنفي؛ والشويعر الحنفي اسمه: هانئ بن تَوبة الشَّيْباني، وقد تكلمنا على الـمُحَمَّدِين في ترجمة حمد؛ ورأَيت في بعض حواشي نسخ الصحاح الموثوق بها: وكساءٌ عَيْهَبٌ أَي كثير الصُّوفِ.

### Türkçe

**عِهِبَّـى**: mülk; ve onun **عِهِـبَّاؤُه**: onun zamanı. Ve **عِهِبَّـى الشَّبابِ**
ve onun **عِهِبَّاؤُه**: onun yarılması (ilk çatlağı). Denir ki: “Ona, gençliğinin **رُبَّى**’sında, gençliğinin **حِدْثَى**’sında,
ve gençliğinin **عِهِبَّـى**’sında, ve gençliğinin **عِهِبَّاءِ**
\<ص:633>
’sında (med ve kasr ile) geldim”; yani onun evveli; ve inşad etti:
“Selmâ ile ahdim (şöyleydi), o evlenmemişken,  *  onun **عِهِبَّـى**’sı üzere, onun **الـمُخَرْفَجِ** yaşayışı.”

Ebû Amr: Denir ki **عَوْهَبَه** ve **عَوْهَقَه**; onu saptırdığı zaman; ve o, kesre ile **العِـيهابُ**
ve **العِـيهاقُ**’tur. Ebû Zeyd: **عَهِبَ** şeyi ve **غَهِبَه**, **الغين** mu‘ceme ile, onu bilmediği zaman; ve inşad etti:
“Nice vardır ki görürsün, bir ümit eden (kimse) ki himmet toplamıştır,  *  geceleri geçip gitmiştir, ve onun iniltisi bitmemiştir.
Kınayıver kişiyi, kötülüğü kasten getirdiğinde, *  ve kınamayı çoğaltma, günahı getirirse, onu **يَعْهَبُهْ**.”

Yani onu bilmez. Sanki **العَيْهَبَ** bundan alınmıştır; ve Ezherî dedi ki:
Bu hususta bilinen, **الغين** mu‘ceme iledir; ve yerinde zikredilecektir.
Ve **العَيْهَبُ**: öcünü talep etmekten zayıf olan; ve **الغين** mu‘ceme ile
de rivayet edilmiştir; ve denildi ki: erkeklerden ağır olan, **الوَخِمُ**; Şuvey‘ir dedi ki:
“Öcümü onunla çözdüm ve intikamımı yakaladım,  *  her **عَيْهَبِ** onun **ذَحْلَهُ**’unu unuttuğu vakit.”

İbn Berrî dedi ki: Bu Şuvey‘ir, Muhammed b. Humrân b. Ebî Humrân
Cü‘fî’dir; ve cahiliyede Muhammed diye adlandırılanlardan biridir; ve o, Hanefî Şuvey‘ir değildir; Hanefî Şuvey‘ir’in adı: Hânî b. Tevbe eş-Şeybânî’dir; ve biz **الـمُحَمَّدِين** hakkında, **حمد** tercümesinde konuşmuştuk; ve sahih nüshaların güvenilir bazı haşiyelerinde gördüm: “ve bir **كساءٌ عَيْهَبٌ**”; yani yünü çok olan.
