# عهت — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%AA/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%87%D8%AA/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عهت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%AA.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: عهت

باب العين والهاء مع التاء
عته ، عهت
استعمل من وجوهه : عته ، عهت .
عته : أبو العباس عن عمرو عن أبيه قال : المعتوه والمخفوق : المجنون . قال : وقال ابنُ الأعرابيّ : قال المفضّل : رجل معتّه ، إذا كان مجنوناً مضطرباً في خَلْقه . ورجل معتّه ، إذا كان عاقلاً معتدلاً في خَلْقه .
قال أبو العبّاس : وقال الأصمعيّ نحواً من ذلك .
وقال أبو سعيد الضرير : تعتّه فلانٌ في كذا وكذا ، وتأرّب ، إذا تنوَّقَ وبالغَ . وفلانٌ يتعتّه لك عن كثيرٍ ممّا تأتيه ، أي يتغافل عنك فيه .
وقال الليث : المعتوه : المدهوش من غير مَسِّ جُنون قال : والتعتُّه : التجنُّن وأنشد لرؤبة :
عن التصابي وعن التعتُّهِ
وقال غيره : عُتِه فلانٌ في العلم ، إذا أولعَ به وحَرَص عليه . وعُتِه فلان في فلانً ، إذا أولع بإيذائه ومحاكاة كلامه وحركاته ويقال هو عَتيهُه ، وجمعه العُتَهاء . وهو العَتاهة والعتاهية : مصدر عُتِهَ ، مثل الرفاهة والرَّفاهيَة .
أبو العباس عن ابن الأعرابي : ما كانَ فلانٌ معتوهاً ولقد عُتِه عتْهاً .
عهت : روى أبو الوزاع عن بعض الأعراب : فلانٌ متعهِّتٌ ، إذا كان ذا نِيقة وتخيُّر ؛ وكأنه مقلوب عن المتعتِّه .

### Türkçe

باب **العين** و**الهاء** مع **التاء**
**عته** ، **عهت**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **عته** ، **عهت** .
**عته**: Ebû’l-‘Abbâs, ‘Amr’dan, o da babasından şöyle dediğini nakletti: **المعتوه** ve **المخفوق**: deli. Dedi ki: İbnü’l-A‘râbî de dedi ki: el-Mufaḍḍal dedi ki: **رجل معتّه**; eğer deli, yaratılışında çalkantılı ise. Ve **رجل معتّه**; eğer akıllı, yaratılışında mutedil ise.
Ebû’l-‘Abbâs dedi ki: el-Aṣma‘î de bunun benzerini söyledi.
Ebû Sa‘îd eḍ-Ḍarîr dedi ki: Falan, şunda bunda **تعتّه** eder ve **تأرّب** eder; eğer incelik arar ve mübalağa ederse. Ve falan, yaptıklarının çoğundan sana karşı **يتعتّه** eder; yani onda sana karşı gaflete vurur.
el-Leys dedi ki: **المعتوه**: delilik dokunuşu olmaksızın şaşkına dönmüş olan. Dedi ki: **التعتُّه**: deliliğe vurma; ve Ru’be’den şu beyti okudu:
عن التصابي وعن **التعتُّهِ**
Başkası dedi ki: Falan, ilimde **عُتِه** oldu; eğer ona düşkün oldu ve ona hırs gösterdi ise. Ve falan, falana karşı **عُتِه** oldu; eğer ona eziyet etmeye ve sözünü ve hareketlerini taklit etmeye düşkün oldu ise; ve “o, onun **عَتيهُه**’udur” denir; çoğulu **العُتَهاء**’dır. Ve o, **العَتاهة** ve **العتاهية**’dir: **عُتِهَ**’nin mastarıdır; **الرفاهة** ve **الرَّفاهيَة** gibi.
Ebû’l-‘Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: Falan **معتوهاً** değildi; fakat gerçekten **عُتِه** oldu, **عتْهاً**.
**عهت**: Ebû’l-Vezzâ‘, bazı bedevîlerden rivayet etti: Falan **متعهِّتٌ**’tir; eğer incelik ve seçicilik sahibi ise; ve sanki **المتعتِّه**’den kalb edilmiştir.
