# عهر — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%B1/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%87%D8%B1/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%B1.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: عهر

عَهَر إِليها يَعْهَر
(* قوله: «عهر إليها يعهر» في القاموس: عهر
المرأَة كمنع عهراً ويكسر ويحرك، وعهارة بالفتح وعهوراً وعهورة بضمهما اهـ. وفي المصباح: عهر عهراً من باب تعب: فجر، فهو عاهر، وعهر عهوراً من باب قعد لغة). عَهْراً وعُهُوراً وعَهارةً وعُهُورةً وعاهَرَها عِهاراً: أَتاها ليلاً للفُجور ثم غلب على الزِّنا مطلقاً، وقيل: هو الفجور أَيّ وقت كان في الأَمة والحرّة. وفي الحديث: أَيّما رجلٍ عاهَرَ بحُرّة أَو أَمة؛ أَي زنى وهو فاعَلَ منه. وامرأَة عاهِرٌ، بغير هاء، إِلا أَن يكون على الفعل، ومُعاهِرة، بالهاء. وفي التهذيب: قال أَبو زيد يقال للمرأَة الفاجرة عاهِرةٌ ومُعاهِرة ومُسافِحة. وقال أَحمد بن يحيى والمبرد: هي العَيْهرة للفاجرة، قالا: والياء فيها زائدة، والأَصل عَهَرة مثلَ ثَمَرة؛ وأَنشد لابن دارة
(* قوله: «وأَنشد لابن دارة» عبارة الصحاح: والاسم العهر، بالكسر، وأنشد إلخ). التَّغْلبي:
فقام لا يَحْفِل ثَمَّ كَهْرا،
ولا يبالي لو يُلاقي عِهْرا
والكَهْر: الانتهار. وفي حرف عبدالله بن مسعود: فأَمَّا اليَتِيمَ فلا تَكْهَرْ. وتَعَيْهَرَ الرجلُ إِذا كان فاجراً. ولقي عبدْالله بن صفوان بن أُميّة أَبا حاضر الأَسِيدي أَسِيد، بن عمرو بن تميم فراعَه جمالُه فقال: ممن أَنت؟ فقال: من أَسِيد بن عمرو وأَنا أَبو حاضر، فقال: أُفّة لك عُهَيْرة تَيّاس قال: العُهَيرة تصغير العَهِر، قال: والعَهِر والعاهِرُ هو الزاني. وحكي عن رؤبة قال: العاهِرُ الذي يتّبِع الشرّ، زانياً كان أَو فاسقاً. وفي الحديث: الولدُ للفِراش وللعاهِر الحَجَرُ؛ العاهِرُ: الزاني. قال أَبو عبيد: معنى قوله وللعاهِر الحجَرُ أَي لا حَقَّ له في النسب ولا حظّ له في الولد، وإِنما هو لصاحب الفراش أَي لصاحب أُمِّ الولد، وهو زوجها أَو مولاها؛ وهو كقوله الآخَر:
له الترابُ أَي لا شيء له؛ والاسم العِهْر، بالكسر. والعَهْرُ: الزنا، وكذلك العَهَرُ مثل نَهْر ونَهَر. وفي الحديث: اللم بَدِّلْه بالعَهْرِ العِفَّةَ.
والعَيْهرة: التي لا تستقر في مكانها نَزَقاً من غير عفة. وقال كراع: امرأَة عَيْهرة نَزِقة خَفيفة لا تستقر في مكانها، ولم يقل من غير عفّة، وقد عَيْهَرت. والعَيْهَرةُ: الغُول في بعض اللغات، والذكر منها العَيْهران. وذو مُعاهِر: قَيْلٌ من أَقيال حِمْير.

### Türkçe

**عَهَر** ona doğru **يَعْهَر**
(*Onun sözü: «**عهر إليها يعهر**» **القاموس**’ta: **عهر**; **المرأَة** (fiili) **كمنع** (babından) **عهراً** (mastarıyla); hem kesrelenir hem harekelenir; ve **عهارة** fetha ile, ve **عهوراً** ve **عهورة** ikisinin dammesiyle, diye gelmiştir. Sonu. **المصباح**’ta: **عهر** **عهراً** **من باب تعب**: fucûr etti; o hâlde o **عاهر**’dir. Ve **عهر** **عهوراً** **من باب قعد** (babından) bir lugattır). **عَهْراً** ve **عُهُوراً** ve **عَهارةً** ve **عُهُورةً** ve **عاهَرَها** **عِهاراً**: ona geceleyin fucûr için geldi; sonra mutlak olarak zinaya galip (kullanım) oldu. Ve denildi ki: o, ümmette ve hür kadında, hangi vakit olursa olsun fucûrdur. Ve hadiste: “Herhangi bir adam bir hür kadınla yahut bir cariyeyle **عاهَرَ** ederse”; yani zina etti; ve o, ondan **فاعَلَ** (babındandır). Ve bir kadın **عاهِرٌ** (ه olmaksızın), ancak fiil üzere olursa; ve **مُعاهِرة** (ه ile). Ve **التهذيب**’te: Ebû Zeyd dedi: fâcire kadına **عاهِرةٌ** ve **مُعاهِرة** ve **مُسافِحة** denilir. Ve Ahmed b. Yahyâ ile el-Mubarrad dedi: fâcire için o **العَيْهرة**’dir; ikisi dedi: içindeki **الياء** ziyadedir; asıl **عَهَرة**’dir, **ثَمَرة** gibi. Ve İbn Dâre’den inşad etti
(*Onun sözü: «Ve İbn Dâre’den inşad etti» **الصحاح**’ın ibaresi: isim **العهر**’dir, kesre ile; ve inşad etti, ilh.). **التَّغْلبي**:
فقام لا يَحْفِل ثَمَّ كَهْرا،
ولا يبالي لو يُلاقي عِهْرا
Ve **الكَهْر**: azarlamadır. Ve Abdullah b. Mes‘ûd’un harfinde: “Ama yetime gelince, **تَكْهَرْ** etme.” Ve adam **تَعَيْهَرَ** eder; fâcir olunca. Ve Abdullah b. Safvân b. Ümeyye, Esîdî Ebû Hâdır’ı (o, Esîd b. Amr b. Temîm’dir) gördü; onun güzelliği onu ürküttü; dedi ki: “Sen kimdensin?” Dedi ki: “Esîd b. Amr’danım ve ben Ebû Hâdır’ım.” Dedi ki: “Yazıklar olsun sana, **عُهَيْرة** **تَيّاس**!” Dedi: **العُهَيرة** **العَهِر**’in küçültmesidir. Dedi: ve **العَهِر** ve **العاهِرُ** o, zinakârdır. Ve Rü’be’den hikâye olundu; dedi: **العاهِرُ** şerri izleyendir; zinakâr olsun yahut fâsık. Ve hadiste: “Çocuk döşeğindir; **العاهِر** için taş vardır.”; **العاهِرُ**: zinakâr. Ebû Ubeyd dedi: “**وللعاهِر الحجَرُ**” sözünün manası: yani nesepte onun için hak yoktur ve çocukta onun için pay yoktur; ancak o, döşeğin sahibinindir; yani çocuğun annesinin sahibinindir; o da onun kocası yahut efendisidir. Ve o, diğer sözü gibidir:
“Onun için toprak vardır”; yani onun için hiçbir şey yoktur. Ve isim **العِهْر**’dir, kesre ile. Ve **العَهْرُ**: zina; ve yine **العَهَرُ** da böyledir; **نَهْر** ve **نَهَر** gibi. Ve hadiste: “Allahım, **العَهْرِ** ile **العِفَّةَ**’yi değiştirme.”
Ve **العَيْهرة**: iffetsizlikten, yerinde durmayan, atak (kadın)dır. Ve Kurâ‘ dedi: **امرأَة عَيْهرة**: atak, hafif, yerinde durmayan (kadın); “iffetsizlikten” demedi; ve **عَيْهَرت**. Ve **العَيْهَرةُ**: bazı lugatlarda gûldür; onun erkeği **العَيْهران**’dır. Ve **ذو مُعاهِر**: Himyer’in kayllerinden bir kayldir.
