# عهل — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D9%84/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%87%D9%84/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عهل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D9%84.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: عهل

العيهل والعيهلة والعيهول والعيهال وهاتان عن ابن دريد: الناقة السريعة، وقيل: هي النجيبة الشديدة، وقيل: هي الضخمة العظيمة، وقيل: هي الطويلة، قال:
  وبلدة تجهم الجهوما
  زجرت فيها عيهلا رسوما وقال ابن الزبير الأسدي:
  جمالية أو عـيهـل شـدقـمـية                      بها من نذوب النسع والكور عاذر وقال غيره:
  ناشوا الرحال فشالت كل عيهلة                      عبر السفار ملوس الليل بالكور قيل: العيهل: الذكر من الإبل، وأنكر ذلك أبو حاتم، فقال: ولا يقال جمل عيهل، وربما قالوا: عيهل، مشددا في ضرورة الشعر، قال منظور بن حبة:
  فسل وجد الهائم المعتل
  ببازل وجناء أو عيهل

  قال ابن سيده: شدد اللام لتمام البناء، إذ لو كان بالتخفيف لكان من كامل السريع، والأول كما تراه من مشطور السريع. العيهل: الرجل لا يستقر نزقا يتردد إقبالا وإدبارا، أنثاهما بهاء، يقال: ناقة عيهلة وامرأة عيهلة، والذي في الصحاح: امرأة عيهل وعيهلة أيضا: لا تستقر نزقا، زاد غيره، ولا يقال للناقة إلا عيهلة، وأنشد:
  ليبك أبا الجدعاء ضيف معيل                      وأرملة تغشى الدواجن عيهل وقال غيره:
  فنعم مناخ ضيفان وتجر                      وملقى زفر عيهلة بجال العيهل: الريح الشديدة. أيضا: المرأة الطويلة، وقيل: الشديدة. العيهلة بهاء: العجوز المسنة. والعاهل: الملك الأعظم، كالخليفة. قال أبو عبيدة: العاهل: المرأة التي لا زوج لها، وأنشد ابن فارس:
  مشي النساء إلى النساء عواهلا                      من بين عارفة السـبـاء وأيم ومما يستدرك عليه: عيهلت الإبل: أهملتها، نقله ابن بري عن أبي عبيد، وأنشد:
  عياهل عيهلها الذواد أو هو بالموحدة.

### Türkçe

**العيهل** ve **العيهلة** ve **العيهول** ve **العيهال**; ve bu ikisi İbn Düreyd’den: hızlı dişi deve; ve denildi: o, şiddetli soylu devedir; ve denildi: o, iri büyük olandır; ve denildi: o, uzun olandır, dedi:
  Ve bir belde ki yüzleri asar, yüz asmayı,
  Orada izler bırakan bir **عيهل**’i azarladım. Ve İbn ez-Zübeyr el-Esedî dedi:
  Cemâliyye yahut **عـيهـل** şedkâmiyye,                      onda kayıştan ve semerden aşınmanın bir mazereti vardır. Ve başkası dedi:
  Yükleri kaldırdılar da her **عيهلة** yükseldi,                      yolculuklar üzerinden; geceyi semerle yumuşatılmış. Denildi: **العيهل**: develerden erkek; ve Ebû Hâtim bunu inkâr etti, şöyle dedi: “Ve **جمل عيهل** denilmez”; ve belki dediler: **عيهل**, şiirin zaruretinde şeddeli olarak. Manzûr b. Hubbe dedi:
  Öyleyse sor, hastalıklı şaşkın âşığın vecdini,
  Bir **بازِل** ve **وجناء** yahut **عيهل** ile.

İbn Sîde dedi: yapının tamam olması için lâm’ı şeddeli yaptı; çünkü eğer tahfîf ile olsaydı **كامل السريع**’den olurdu; ve birincisi, gördüğün gibi, **مشطور السريع**’dendir. **العيهل**: yerinde durmayan, ataklıkla ileri geri gidip gelen adam; ikisinin dişisi tâ ile; denilir: **ناقة عيهلة** ve **امرأة عيهلة**. Ve Sıhâh’ta olan: **امرأة عيهل**; ve **عيهلة** de: yerinde durmaz, atak. Başkası artırdı: ve dişi deve için ancak **عيهلة** denilir. Ve inşâd etti:
  Ağlasın **أبا الجدعاء**; yük taşıyan bir misafir,                      ve kümeslere uğrayan bir dul, **عيهل**. Ve başkası dedi:
  Ne güzel konak: iki misafir ve bir ticaret,                      ve bir **عيهلة**’nin, **بجال**’da bir iç çekişi bırakıp atması. **العيهل**: şiddetli rüzgâr. Yine: uzun kadın; ve denildi: şiddetli. **العيهلة** tâ ile: yaşlı kocakarı. Ve **العاهل**: en büyük hükümdar, halife gibi. Ebû Ubeyde dedi: **العاهل**: kocası olmayan kadın. Ve İbn Fâris inşâd etti:
  Kadınların kadınlara yürüyüşü, **عواهلا**,                      **عارفة السـبـاء** ile **أيم** arasında. Ve ona istidrâk olunanlardandır: **عيهلت الإبل**: onları ihmal ettim; onu İbn Berrî, Ebû Ubeyd’den nakletti. Ve inşâd etti:
  **عياهل**; onu **الذواد** ihmal etti; yahut o, muvahhada iledir.
