# عوذ — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%88%D8%B0/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%88%D8%B0/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عوذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%88%D8%B0.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: عوذ

عُذْتُ بفلانٍ واسْتَعَذْتُ به، أي لجأت إليه. وهو عياذي، أي ملجئي. وأعَذْتُ غيري به وعَوَّذْتُهُ به بمعنًى. وقولهم مَعاذَ الله، أي أعوذُ بالله مَعاذاً، ويقال أيضاً: مَعاذَةَ الله، ومعاذَ وجهِ الله. ومعاذَةَ وجهِ الله. ويقال: عَوْذٌ بالله منك، أي أعوذُ بالله منك. قال الراجز:
قالتْ وفيها حَيْدَةٌ وذُعْرُ
عَوْذٌ برَبِّي منكمُ وحَجْرُ
والعوذَةُ والمَعاذَةُ والتَعْويذُ، كلُّه بمعنًى. ومُعَوَّذُ الفرس: موضع القلادة. ودائرة المُعَوَّذِ تستحبُّ. وقرأت المُعَوِّذَتَيْنِ بكسر الواو، وهما سورتان. والعوذُ: الحديثاتُ النِتاجِ من الظباء والإبل والخيل، واحدتها عائِذٌ، مثل حائلٍ وحولٍ. ويجمع أيضاً على عُوذان مثل راع ورعيان، وحائر وحورانٍ. تقول: عي عائِذٌ بيِّنة العُؤوذِ، وذلك إذا ولدتْ عشرة أيام أو خمسة عشر يوماً، ثم هي مُطْفِلٌ بعدُ. يقال: هي في عِياذِها، أي بِحدْثان نتاجها. والعُوَّذُ: النبت في أصل الشَوك أو في المكان الحَزْنِ، لا يكاد المال يناله. قال الشاعر كثير:
خَليلَيَّ خُلْصانَيَّ لم يُبقِ حُبِّها		من القلبِ إلا عُوَّذاً سَيَنالُها
ويقال أيضاً: أطيبُ اللحم عُوَّذُهُ، وهو ما عاذَ بالعظم ولزِمه. وما تركتُ فلاناً إلا عَوَذاً منه بالتحريك، وعَواذاً منه، أي كراهةً. وأفْلَتَ منه فلانٌ عَوَذاً، إذا خَوَّفُ ولم يضربه، أو ضربه وهو يريد قتله فلم يقتله.

### Türkçe

**عُذْتُ** falancayla ve **اسْتَعَذْتُ** onunla; yani ona sığındım. Ve o benim **عياذي**’mdir; yani sığınağımdır. Ve onunla başkasını **أعَذْتُ** ve onu onunla **عَوَّذْتُهُ**; anlamca (aynıdır). Ve onların sözü **مَعاذَ الله**: yani Allah’a **مَعاذاً** sığınırım. Ve ayrıca denir: **مَعاذَةَ الله** ve **معاذَ وجهِ الله**. Ve **معاذَةَ وجهِ الله**. Ve denir: **عَوْذٌ بالله منك**; yani senden Allah’a sığınırım. Râciz dedi ki:
Dedi ki, onda bir çekinme ve korku varken:
**عَوْذٌ** Rabbime sizden ve (bir) engel!
Ve **العوذَةُ** ve **المَعاذَةُ** ve **التَعْويذُ**; hepsi bir anlamdadır. Ve atın **مُعَوَّذُ**’u: gerdanlık yeri. Ve **دائرة المُعَوَّذِ** müstehap görülür. Ve **المُعَوِّذَتَيْنِ**’i vav’ı kesreli olarak okudum; ikisi iki sûredir. Ve **العوذُ**: ceylanlardan, develerden ve atlardan yeni doğurmuş olanlar; onun bir tanesi **عائِذٌ**’dir; **حائلٍ** ve **حولٍ** gibi. Ve ayrıca **عُوذان** üzerine de cem‘ olunur; **راع** ve **رعيان** gibi, ve **حائر** ve **حورانٍ**. Dersin ki: **عي** (dişisi) **عائِذٌ**dür, **العُؤوذِ**’ü (sığınma hâli) apaçıktır; bu, on gün yahut on beş gün doğurduğu zaman (böyledir); sonra o artık **مُطْفِلٌ**’dir. Denir: o, **عِياذِها**’sındadır; yani doğumunun yeniliği içindedir. Ve **العُوَّذُ**: dikenin kökünde yahut engebeli yerde olan bitki; mal (hayvan sürüsü) ona neredeyse erişemez. Kesîr şair dedi ki:
Ey iki dostum, iki hâlis dostum! Onun sevgisi bırakmadı		kalpten, ancak ona erişecek bir **عُوَّذاً** (bıraktı)
Ve ayrıca denir: etin en hoşı onun **عُوَّذُهُ**’dur; o, kemiğe sığınan ve ona yapışan şeydir. Ve falancayı ancak ondan **عَوَذاً** (harekeli olarak) ve ondan **عَواذاً** (olarak) terk ettim; yani kerih görme (sebebiyle). Ve falanca ondan **عَوَذاً** olarak kurtuldu; eğer (onu) korkuttu da vurmadıysa; yahut onu, onu öldürmek isterken vurdu da onu öldürmediyse.
