# عوز — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%88%D8%B2/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%88%D8%B2/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عوز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%88%D8%B2.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: عوز

باب العين والزاي
عزا ، عزو ، عوز ، زوع ، وزع ، وعز ، زعا .
عزا ( عزو ) : أبو عبيد وغيره : عزوته إلى أبيه ، أعزوه وأَعزِيه عَزْواً إذا نسبته . ويقال : إلى من تَعْزِي هذا الحديث ؟ أي إلى من تَنْميه . ورُوي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( من تعزّى بعَزَاء الجاهلية فأعِضوه بهن أبيه ولا تكْنُوا ) . قال أبو عبيد : قال الكسائي : قوله تعزَّى يعني انتسب وانتمى كقولك : يالفلان ويالبني فلان ، وقال الراعي :
فلما التقت فرساننا ورجالهم
دَعَوا يا لكلبٍ واعتزينا لعامر
وقال بشر بن أبي خازم :
نعلو القوانس بالسيوف ونعتزي
والخيلُ مُشْعَرة النحور من الدم
وقال إن جريح حدث عطاء بحديث فقيل له : إلى من تَعزيه ؟ أي إلى من تَسنده . وأما الحديث الآخر : ( من لم يتعز بعزاء الله فليس منّا ) فإن له وجهين : أحدهما ألا يتعزَّى بعزاء الجاهلية ودعوى القبائل ولكن يقول يا للمسلمين فتكون دعوة المسلمين واحدة غير منهي عنها .
والوجه الثاني أن معنى التعزّي في هذا الحديث التأسّي والتصبّر ، فإذا أصابت المسلمَ مصيبة تَفْجَعُه قال : إنا لله وإنا إليه راجعون ؛ كما أمره الله تعالى . ومعنى قوله : بعزاء الله أي بتعزية الله إيّاه ، فأقام الاسم مُقَام المصدر الحقيقيّ وهو التعزية من عزَّيت ؛ كما يقال : أعطيته عطاء ومعناه أعطيته إعطاء . وأما قول الله جلّ وعزّ : ( مُهْطِعِينَ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ عِزِينَ ) ( المعَارج : 37 ) فمعنى ( عزين ) خِلَقاً خِلَقا ، وجماعة جماعة ، وعِزُون جمع عِزْوة ، فكانوا عن يمينه وعن شماله جماعات في تفرقة .
وقال الليث : العِزَة عُصبةٌ من الناس فوق الحَلْقة . والجماعة عزون . ونقصانها واو .
قلت أصل عزة عِزْوة ، كأن كل جماعة اعزازها أي انتسابها واحد عِزة . وهي مثل عِضَة أصلها عِضْوة . وقد مرّ تفسيرها .
وقال الليث يقال عَزِي الرجلُ يَعْزَى عزاء ممدود . وإنه لعزِيّ : صبور إذا كان حسن العزاء على المصائب . وتقول عزّيت فلاناً أعزّيه تعزية أي أسّيته وضربت له الأُسَى وأمرته بالْعزاء فتعزّى تعزّياً أي تصبَّر تصبّراً . والعزاء : الصبر نفسه عن كل ما فقدت .
وقال أبو زيد : عزا فلان نفسَه إلى بني فلان يعزوها عَزْواً إذا اعتزى إليهم ، محِقّا كان أو باطلاً ، وانتمى إليهم مثلُه . قال : والاسم العِزوة والنِمْو ويقال : النِمْيَة .
قلت : والعِزة الجماعة مأخوذة من هذا . وقال الليث : كلمة شنعاء من لغة أهل الشِّحْر يقولون يَعْزى ما كان كذا وكذا كما نقول نحن : لعمري لقد كان كذا وكذا .
وقال ابن دريد : العَزْو لغة مرغوب عنها يتكلم بها بنو مَهْرة بن حَيْدان يقولون : عَزْوَى كأنّها كلمة يتلطّف بها . وكذلك يقولون يَعزى . قال : وبنو عَزْوان حي من الجنّ والعرب تقول : إن النعام مراكب الجنّ وقال ابن أحمر يصف الظليم :
حَلَقَتْ بنو عَزْوان جُؤجؤَهُ
والرأسَ غير قنازع زُعْر
وقال الليث : الاعتزاء : الاتصال في الدعوى إذا كانت حرب . فكل من ادّعى في شعاره : أنا فلان بن فلان أو فلان الفلاني فقد اعتزى إليه .
عوز : قال الليث : العَوَز : أن يعوزك الشيء وأنت إليه محتاج . قال : وإذا لم تجد الشيء قلت : عازني . قلت عازني ليس بمعروف .
وقال أبو مالك : يقال : أعوزني هذا الأمر إذا اشتدّ عليك وعَسُر ، وقال غيره : أعوزني الأمر يُعوزني أي قلّ عندي مع حاجتي إليه . ورجل مُعْوِز : قليل الشيء .
وقال الليث : أعوز الرجلُ إذا ساءت حاله . وأعوزه الدهر إذا حلّ عليه الفقر . قال والمِعْوَز والجميع المعاوز وهي الخِرق التي يلفّ فيها الصبيّ . وقال حسّان :
وموءودة مقرورة في معاوز
بآمتها مرموسة لم توسّد
وقال غيره : المعاوز : خُلْقان الثياب ، لُفّ فيها الصبيّ أو لم يلفّ .
وقال ابن هانىء : يقال : إنه لعَوِز لَوِز تأكيد له ، كما تقول : تعساً له ونعساً .
عمرو عن أبيه : العَوْز : ضيق الشيء . والمعروف العَوَز
أبو حاتم عن أبي زيد يقال : ما يُعوِز لفلان شيء إلاّ ذهب به ، كقولك : ما يُوهِف له وما يُشرف . قاله أبو زيد بالزاي قال أبو حاتم : وأنكره الأصمعي . قال : وهو عند أبي زيد صحيح ، ومن العرب مسموع .
زعا : أهمله الليث . وروى أبو العباس عن ابن الأعرابيّ : زَعَا إذا عدل ، وشعا إذا هرب ، وقعا إذا ذَلَّ ، وفعا إذا فتّت شيئاً .
وعز : قال الليث : الوَعْز : التقدِمة . يقال : أوعزت إلى فلان في ذلك الأمر إذا تقدّمت إليه . وروى الحراني عن ابن السكيت قال يقال : وَعَّزت وأوعزت ، ولم يُجِز وَعَزت مخففاً . ونحو ذلك روى أبو حاتم عن الأصمعي أنه أنكر وَعَزَت بالتخفيف .
وزع : قال الليث : الوَزْع : كفّ النفس عن هواها . يقال : وزعته أزَعه وَزْعاً . وفي الحديث : ( لا بدّ للناس من وَزَعة ) أي من سلطان يَزَع بعضهم من بعض . والوازع في الحرب : الموكلُ بالصفوف يزع من تقدّم منهم بغير أمره . وقال الله جلّ وعزّ : ( بِئَايَاتِنَا فَهُمْ ) ( النَّمل : 83 ) أي يُكِفّون . وجاء في التفسير : يُحبس أوّلهم على آخِرهم . وأما قوله : ( سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِى ( صلى الله عليه وسلم )
1764 أَنْ أَشكُرَ ) ( الأحقاف : 15 ) فمعنى ) رَبِّ ( ألهمني . وتأويله في اللغة : كُفّني عن الأشياء إلاّ عن شكر نعمتك ، وكُفّني عمّا يباعدني عنك . هكذا قال أبو إسحاق الزجّاج المنذري عن الحراني عن ابن السكيت قال : يقال : قد أوزعته بالشيء أيزاعاً إذا أغريته ، وإنه لموزَع بكذا وكذا أي مُغْرًى به والاسم الوَزُوع . وقد أوزعه الله إذا ألهمه . ونحو ذلك قال الفراء . قال معنى ) رَبِّ ( ألهمني .
وقال الليث : التوزيع : القسمة . يقال وزّعنا الجَزُور فيما بيننا .
قلت : ومن هذا أُخِذ الأوزاع ، وهم الفِرَق من الناس . يقال : أتيتهم وهم أوزاع أي متفرقون .
وفي حديث عمر أنه خرج ليلة في رمضان والناس أوزاع أي يصلون متفرقين غير مجتمعين على إمام واحد .
وقال الأصمعيّ : يقال : بها أوزاع من الناس وأوباش ، وهم الضروب المتفرقون ، ولا واحد للأوزاع . وقال الشاعر يمدح رجلاً :
أحْللتَ بيتكَ بالجميع وبعضُهم
متفرِّق ليحلّ بالأوزاع
الأوزاع هاهنا : بيوت منتبِذة عن مجتمع الناس . وفي الحديث ( مَن يزع السلطان أكثر ممن يزع الفرقان ) معناه : أن من يكفّه السلطان عن المعاصي أكثر ممن يكفّه الفرقان بالأمر والنهي والإنذار . ويقال لا بدّ للناس من وَزَعة أي ممن يكفّهم عن الشرّ والفساد .
وقوله حُصَيب الهذليّ يذكر قربه من عدوّ له :
لما رأيت بني عمرو ويازعهم
أيقنت أني لهم في هذه قَوَد
قال : يازعمهم لغتهم ، يريدون : وازعهم في هذه الواقعة أي سيستقيدون منا
أبو عبيد يقال : أُوزِعتُ بالشيء مثل أُلهمته وأُولعت به . قال : ووزّعت الشيء بين القوم قسمته .
زوع : أبو عبيد عن الأصمعيّ وَزَعته فأنا أزَعُه : كففته . وزُوْعته فأنا أزعه مثله . قال : ويقال : زُعته : قدَّمته . وقال ذو الرمّة :
وخافِق الرأس مثل السيف قلت له
زُعْ بالزمام وجَوْزُ الليل مركوم
أي ادفعه إلى قدام وقدّمه .
وقال شمر : زُعْ راحلتك أي استحثّها ، وبعضهم يقول زُعْ بالزمام أيْ هيّج وحرّك .
وقال الليث : الزُوْع جذبك الناقة بالزمام لتنقاد .
وقال أبو الهيثم : زُعته : حرّكته وقدّمته .
وقال ابن السكيت : زاعه يزوعه إذا عطفه . وقال ذو الرمّة :
ألا لا تبالي العِيس مَن شدَّ كورها
عليها ولا من زاعها بالخزائم
ثعلب عن ابن الأعرابي : قال : الزاعة . الشُرط .
وفي ( النوادر ) : زوّعتِ الريحُ النبت تزوّعه ، وصوّعته ، وذلك إذا جمعته لتفريقها بين ذرّاه ، ويقال : زُوعة من نبت ، ولُمْعة من بنت .
وقال ابن دُرَيد : الزّوْع : أخذك الشي بكفّك ، نحو الثريد ، أقبل يزوع الثريد إذا اجتذبه بكفّه . قال : وزعت له زَوْعة من البِطِّيخ إذا قطعت له قطعة .

### Türkçe

باب **العين** ve **الزاي**
**عزا** ، **عزو** ، **عوز** ، **زوع** ، **وزع** ، **وعز** ، **زعا** .

**عزا** ( **عزو** ) : Ebû Ubeyd ve başkaları: Onu babasına nisbet ettim; **أعزوه** ve **أَعزِيه** (onu) **عَزْواً** (nisbet ederim) eğer onu (birine) nisbet edersem. Ve denilir: Bu hadisi kime **تَعْزِي** ediyorsun? yani onu kime isnad ediyorsun. Ve Peygamber’den (sallallahu aleyhi ve sellem) rivayet edildi ki şöyle dedi: “Kim câhiliye **عَزَاء**’ı ile **تعزّى** ederse, ona babasının **هن**’i ile **أعِضوه** edin ve kinayeli söylemeyin.” Ebû Ubeyd dedi: Kisâî dedi: Onun sözü **تعزَّى** yani nisbet etti ve intisap etti; senin “ey falan” ve “ey falan oğulları” demen gibi. Râî dedi:

“Ne zaman ki süvarilerimiz ve adamları karşılaştı,
‘Ey Kelb!’ diye çağırdılar; biz de Âmir’e **اعتزينا** ettik.”

Bișr b. Ebî Hâzim dedi:

“Kılıçlarla miğferleri yükseltiriz ve **نعتزي** ederiz,
atlar da boyunları kandan işaretlenmiş (hâldedir).”

Ve dedi ki: Cerîh, Atâ’ya bir hadis anlattı; ona denildi: Onu kime **تَعزيه** ediyorsun? yani onu kime dayandırıyorsun. Ama diğer hadis: “Kim Allah’ın **عزاء**’ı ile **يتعز** etmezse bizden değildir” — onun iki vechi vardır: Birincisi, câhiliyenin **عزاء**’ı ve kabilelerin davası ile **يتعزَّى** etmemesidir; fakat “ey Müslümanlar!” der; böylece Müslümanların çağrısı bir olur, yasaklanmış değildir.

İkinci vech: Bu hadiste **التعزّي**’nin manası, teselliye uymak ve sabretmektir; Müslümana onu yıkan bir musibet isabet edince: “Biz Allah’a aidiz ve biz O’na döneceğiz” der; Allah Teâlâ’nın ona emrettiği gibi. Onun sözü: **بعزاء الله** yani Allah’ın onu teselli etmesiyle; böylece ismi, hakiki masdarın makamına ikame etti; o da **التعزية**’dir, **عزَّيت**’ten (gelir); nitekim “ona bir **عطاء** verdim” denir; manası “ona bir **إعطاء** verdim”dir. Ama Allah جلّ وعزّ’ün sözü: “**مُهْطِعِينَ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ عِزِينَ**” (Meâric: 37) — **عزين**’in manası: parça parça, grup grup; ve **عِزُون** , **عِزْوة**’nin cem‘idir; böylece onun sağında ve solunda, ayrılık içinde cemaatler idiler.

Leys dedi: **العِزَة** halkadan yukarı, insanlardan bir **عُصبة**’dir. Ve cemaat **عزون**’dur. Ve onun noksanı bir **واو**’dur.

Dedim: **عزة**’nin aslı **عِزْوة**’dir; sanki her cemaatin **اعزاز**’ı yani intisabı bir olan (şey) bir **عِزة**’dir. Ve o, aslı **عِضْوة** olan **عِضَة** gibidir. Onun tefsiri geçmişti.

Leys dedi: **عَزِي** adam **يَعْزَى** uzun **عزاء** (ile). Ve o elbette **عزِيّ**’dir: musibetler üzerine güzel **العزاء** sahibi olursa sabırlı. Ve dersin: Falancayı **عزّيت**; onu **أعزّيه** **تعزية** (ile), yani onu teselli ettim ve ona teselli vurdum ve ona **الْعزاء**’ı emrettim; o da **تعزّى** etti **تعزّياً** (ile), yani sabretti sabretme ile. Ve **العزاء**: kaybettiğin her şeyden (dolayı) bizzat sabrın kendisidir.

Ebû Zeyd dedi: Falanca, nefsini falan oğullarına **عزا** etti; onu **يعزوها** **عَزْواً** (ile), eğer onlara **اعتزى** ederse; haklı da olsa bâtıl da olsa; ve onlara intisap etti, onun misli. Dedi: İsim **العِزوة**’dir ve **النِمْو**; ve denilir: **النِمْيَة**.

Dedim: Ve **العِزة** (yani) cemaat, bundan alınmıştır. Leys dedi: Şıhr ehlinin dilinden çirkin bir kelime: “**يَعْزى** şöyle şöyle oldu” derler; bizim “ömür hakkı için, şöyle şöyle oldu” dememiz gibi.

İbn Düreyd dedi: **العَزْو** rağbet edilmeyen bir dildir; onu Haydân b. Mehرة oğulları konuşur; “**عَزْوَى**” derler; sanki onunla incelik yapılan bir kelime gibidir. Ve yine “**يَعزى**” derler. Dedi: **بنو عَزْوان** cinlerden bir haydır; ve Arap der ki: devekuşu cinlerin binekleridir. İbn Ahmer, erkek devekuşunu vasfederek dedi:

“**بنو عَزْوان** onun göğsünü kuşattı,
baş(ı) dağınık perçemsiz, ürkek.”

Leys dedi: **الاعتزاء**: savaş olduğunda davada bağlanmadır. Her kim şiarında “ben falan oğlu falanım” yahut “falan falanî” diye iddia ederse, ona **اعتزى** etmiştir.

**عوز** : Leys dedi: **العَوَز**: şeyin sana **يعوزك** olması ve senin ona muhtaç olmandır. Dedi: Şeyi bulmadığında “**عازني**” dersin. Dedim: **عازني** bilinen değildir.

Ebû Mâlik dedi: Denilir: Bu iş beni **أعوزني** etti; eğer sana şiddetlendi ve zorlaştıysa. Ve başkası dedi: İş beni **أعوزني** eder, beni **يُعوزني**; yani ona ihtiyacım varken yanımda azaldı. Ve **مُعْوِز** adam: şeyi az olan.

Leys dedi: Adam **أعوز** etti; eğer hâli kötüleştiyse. Ve zaman onu **أعوزه** etti; eğer fakirlik onun üzerine çöktüyse. Dedi: **المِعْوَز** ve çoğulu **المعاوز**; bunlar, çocuğun içine sarıldığı bez parçalarıdır. Hassân dedi:

“Ve diri diri gömülmüş, soğuktan donmuş (bir kız) **معاوز** içinde,
anasının yanında gömülmüş; yastıklanmadı.”

Ve başkası dedi: **المعاوز**: elbiselerin eskileri; çocuk içine sarıldı yahut sarılmadı.

İbn Hânî’ dedi: Denilir: O elbette **عَوِز لَوِز**’dur; onun için bir te’kiddir; nitekim “ona **تعساً** ve **نعساً**” dersin.

Amr, babasından: **العَوْز**: şeyin darlığıdır. Bilinen ise **العَوَز**’dir.

Ebû Hâtim, Ebû Zeyd’den: Denilir: Falanca için hiçbir şey **يُعوِز** olmaz ki onu götürmüş olmasın; senin “ona hiçbir şey **يُوهِف** olmaz” ve “hiçbir şey **يُشرف** olmaz” demen gibi. Bunu Ebû Zeyd **الزاي** ile söyledi. Ebû Hâtim dedi: Asma‘î onu inkâr etti. Dedi: O, Ebû Zeyd katında sahihtir ve Araplardan işitilmiştir.

**زعا** : Leys onu ihmal etti. Ebû’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti: **زَعَا** eğer meyletti/ayrıldıysa; ve **شعا** eğer kaçtıysa; ve **قعا** eğer zelil olduysa; ve **فعا** eğer bir şeyi ufaladıysa.

**وعز** : Leys dedi: **الوَعْز**: öne geçirme/önceden bildirme. Denilir: O işte falancaya **أوعزت** ettim; eğer ona önceden bildirdimse. Harrânî, İbnü’s-Sikkît’ten rivayet etti; dedi: Denilir: **وَعَّزت** ve **أوعزت**; ve hafifletilmiş olarak **وَعَزت**’i câiz görmedi. Bunun benzerini Ebû Hâtim, Asma‘î’den rivayet etti: o, hafifletme ile **وَعَزَت**’i inkâr etti.

**وزع** : Leys dedi: **الوَزْع**: nefsin hevâsından alıkonmasıdır. Denilir: Onu **وزعته**; onu **أزَعه** **وَزْعاً** (ile), yani onu alıkoydum. Ve hadiste: “İnsanlar için mutlaka **وَزَعة** vardır” yani bir sultan; onların bir kısmını bir kısmından **يَزَع** eder (alıkoyar). Ve savaşta **الوازع**: saflarla görevlendirilmiş olan; onlardan emri olmaksızın öne geçenleri alıkoyar. Ve Allah جلّ وعزّ dedi: “**بِئَايَاتِنَا فَهُمْ**” (Neml: 83) yani alıkonurlar. Ve tefsirde geldi: onların evveli, onların âhiri üzerine hapsedilir. Ama onun sözü: “**رَبِّ أَوْزِعْنِى أَنْ أَشكُرَ**” (Ahkâf: 15) — **أَوْزِعْنِى**’nin manası: bana ilham et. Onun dilde te’vili: beni şeylerden alıkoy; ancak nimetini şükretmekten (alıkoyma); ve beni senden uzaklaştırandan alıkoy. Böyle dedi Ebû İshâk ez-Zeccâc. Münzirî, Harrânî’den, İbnü’s-Sikkît’ten: dedi: Denilir: Onu şey ile **أوزعته** **إيزاعاً** (ile); eğer onu kışkırttıysam. Ve o, şöyle şöyle ile elbette **لموزَع**’dır; yani onunla kışkırtılmıştır. İsim **الوَزُوع**’dur. Ve Allah onu **أوزعه** etti; eğer ona ilham ettiyse. Bunun benzerini Ferrâ dedi. Dedi: **رَبِّ**’nin manası: bana ilham et.

Leys dedi: **التوزيع**: taksimdir. Denilir: Biz **الجَزُور**’u aramızda **وزّعنا** ettik.

Dedim: Bundan **الأوزاع** alınmıştır; onlar insanlardan fırkalardır. Denilir: Onlara geldim; onlar **أوزاع** (idiler), yani dağınık.

Ömer’in hadisinde: Ramazan’da bir gece çıktı; insanlar **أوزاع** (idiler), yani tek bir imama toplanmaksızın dağınık namaz kılıyorlardı.

Asma‘î dedi: Denilir: Orada insanlardan **أوزاع** ve **أوباش** vardır; onlar dağınık türlerdir; ve **الأوزاع** için tekil yoktur. Şair bir adamı överek dedi:

“Evinin içine hepsini yerleştirdin; onların bir kısmı ise
dağınık, **بالأوزاع**’a yerleşmek için.”

Burada **الأوزاع**: insanların topluluğundan uzak, ayrık evlerdir. Ve hadiste: “Sultanın **يزع** ettiği, Kur’an’ın **يزع** ettiğinden daha çoktur.” Manası: Sultanın onu günahlardan alıkoyduğu kimse, Kur’an’ın emir, nehiy ve uyarı ile alıkoyduğundan daha çoktur. Ve denilir: İnsanlar için mutlaka **وَزَعة** vardır; yani onları şerden ve fesattan alıkoyan kimseler.

Husayb el-Hüzelî’nin sözü; bir düşmanına yakınlığını zikreder:

“Ne zaman ki Benî Amr’ı ve onların **يازعهم**’ini gördüm,
bu (işte) benim onlar için bir **قَوَد** olduğuma yakîn ettim.”

Dedi: **يازعهم** onların lugatıdır; murat ederler: bu vak‘ada onların **وازعهم**’i; yani bizden kısas alacaklar.

Ebû Ubeyd: Denilir: Şey ile **أُوزِعتُ**; **أُلهمته** ve ona **أُولعت** edildim gibi. Dedi: Şeyi kavim arasında **وزّعت**; onu taksim ettim.

**زوع** : Ebû Ubeyd, Asma‘î’den: Onu **وَزَعته**; ben onu **أزَعُه**: onu alıkoydum. Ve onu **زُوْعته**; ben onu **أزعه**; onun misli. Dedi: Ve denilir: Onu **زُعته**: onu öne sürdüm. Zû’r-Rumme dedi:

“Baş sallayan, kılıç gibi; ona dedim:
**زُعْ** dizginle; gecenin geçişi yığılmıştır.”

Yani onu öne doğru it ve öne geçir.

Şemmer dedi: **زُعْ** binitini; yani onu hızlandır. Ve bazısı der: **زُعْ** dizginle; yani kışkırt ve hareket ettir.

Leys dedi: **الزُوْع**: dizginle deveyi çekmendir; tâ ki boyun eğsin.

Ebû’l-Heysem dedi: Onu **زُعته**: onu hareket ettirdim ve öne geçirdim.

İbnü’s-Sikkît dedi: Onu **زاعه**; onu **يزوعه**; eğer onu çevirdiyse. Zû’r-Rumme dedi:

“Dikkat et; **العِيس** aldırmaz, kim semerini sıktıysa
onun üzerinde; ne de kim onu **زاعها** ettiyse, burun halkalarıyla.”

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: dedi: **الزاعة**: **الشُرط**.

Ve **النوادر**’de: Rüzgâr bitkiyi **زوّعت**; onu **تزوّعه** eder; ve onu **صوّعته**; bu, onu topladığı zaman, tohumları arasında onu dağıtmak içindir. Ve denilir: bitkiden bir **زُوعة**; ve kızdan bir **لُمْعة**.

İbn Düreyd dedi: **الزّوْع**: şeyi avucunla almandır; tirit gibi. “Tirite yöneldi; **يزوع** tirit” denilir; eğer onu avucuyla çekip aldıysa. Dedi: Ve ona karpuzdan bir **زَوْعة** **وزعت** ettim; eğer ona bir parça kestiysen.
