# عوف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%88%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%88%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عوف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%88%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: عوف

العَوْفُ: الضَّيْفُ. والعَوْفُ: ذكر الرجل. والعَوف: البالُ. والعَوْف: الحالُ، وقيل: الحال أَيّاً كان، وخص بعضهم به الشر؛ قال الأَخطل:أَزَبُّ الحاجِبَينِ بعَوْفِ سَوْء،
من النَّفَر الذين بأَزْقُبانِ
والعَوْفُ: الكادُّ على عِياله. وفي الدعاء: نَعِمَ عَوْفُك أَي حالُك، وقيل: هو الضيْف، وقيل: الذكر وأَنكره أَبو عمرو، وقيل: هو طائر. قال أَبو عبيد: وأَنكر الأَصمعي قول أبي عمرو في نَعِم عَوْفُك. ويقال: نَعم عوفُك إذا دعا له أَن يصيب الباءة التي تُرْضِي، ويقال للرجل إذا تزوَّج هذا. وعَوفُه: ذكره؛ وينشد:
جارِيةٌ ذاتُ هَنٍ كالنَّوْفِ،
مُلَمْلَمٍ تَسْترُه بِحَوْفِ،
يا لَيْتَني أَشِيمُ فيها عَوْفي
أَي أُّولِجُ فيها ذكرى، والنَّوْفُ: السَّنام. قال الأَزهري: ويقال لذكر الجراد أَبو عُوَيْف
(* قوله «أَبو عويف» كذا في الأصل، والذي في
القاموس: أبو عوف مكبراً.) . وفي حديث جُنادَةَ: كان الفتى إذا كان يوم سُبُوعه دخل على سِنان بن سَلَمَة، قال: فدخلت عليه وعليَّ ثوبانِ مُوَرَّدانِ فقال: نَعِمَ عَوْفُك يا أَبا سَلمة فقلت: وعوفُك فنَعِمَ أَي نعمَ بَخْتُك وجَدُّك، وقيل: بالُك وشأْنُك. والعَوف أَيضاً: الذكر، قال: وكأَنه أَليق بمعنى الحديث لأَنه قال يوم سُبوعه يعني من العُرس. والعَوْفُ: من أَسماء الأَسد لأَنه يَتَعوَّفُ بالليل فيَطْلب. والعَوْف: الذئب. وتَعَوَّف الأَسدُ: التَمَس الفَرِيسةَ بالليل، وعُوافَتُه: ما يَتعوَّفه بالليل فيأْكله. والعُوافُ والعُوافةُ: ما ظَفِرْت به ليلاً. وعُوافة الطالب: ما أَصابه من أَي شيء كان. ويقال: كل من ظَفِرَ بالليل بشيء فذلك الشيء عُوافته. وإنه لحسَنُ العَوْف في إبله أَي الرِّعْيةِ. والعَوْف: نبتٌ، وقيل: نبت طيِّب الريح. وأُمُّ عَوْف: الجَرادةُ؛ وأَنشد أَبو الغوث لأَبي عطاء السِّنْدي، وقيل لحمّاد الراوية:
فما صَفْراءُ تُكْنَى أُمَّ عَوْفٍ،
كأَنَّ رُجَيْلَتَيها مِنْجلانِ؟
وقيل: هي دُويبّة أُخرى؛ وقال الكميت:
تُنفِّض بُرْدَيْ أُمِّ عَوْفٍ، ولم يَطِرْ
لنا بارقٌ، بَخْ للوعيدِ وللرَّهَبْ
وقال أَبو حاتم: أَبو عُوَيف ضرب من الجِعْلان، وهي دُويبة غبراء تحفِر بذنبها وبقرنيها لا تظهر أَبداً. قال: ومن ضروب الجِعْلان الجُعَل والسفن والجلَعْلَع والقَسْوَرِي. والعَوْف: ضرب من الشجر؛ يقال: قد عافَ إذا لزم ذلك الشَّجَر.
وعَوْف وعُوَيف: من أَسماء الرجال. والعُوفانِ في سعد: عوفُ بنُ سعد وعوفُ بنُ كعبِ بنِ سعدٍ. وعوفٌ: جبل؛ قال كثيِّر:
وما هَبَّتِ الأَرْواحُ تَجْري، وما ثَوَى
مُقِيماً بنَجْدٍ عَوْفُها وتِعارُها
وتِعار: جبل هناك أَيضاً، وقد تقدم. وبنو عَوْفٍ وبنو عُوافَة: بطن. قال الجوهري: وكان بعض الناس يتَأَول العَوْفَ الفَرْجَ فذكر ذلك لأَبي عمرو فأَنكره. وقال أَبو عبيد: من أَمثال العرب في الرجل العزيز المنيع الذي يَعِزُّ به الذليلُ ويَذِلُّ به العزيزُ قولهم: لا حُرَّ بوادِي عَوْفٍ أَي كل من صار في ناحيته خضع له، وكان المفضل يخبر أَن المَثَل للمنذر ابن ماء السماء قاله في عوف بن مُحَلِّم بن ذُهْل بن شيبان، وذلك أَن المنذر كان يَطلُبُ زُهَير بن أُميّة الشَّيْباني بذَحْل، فمنعه عوفُ بنُ مُحَلِّمٍ وأَبى أَن يسلمه، فعندما قال المنذر: لا حُرَّ بوادِي عَوْفٍ أَي أنه يَقْهَر من حلَّ بواديه، فكلّ من فيه كالعبد له لطاعتهم إياه. وعُوافةُ، بالضم: اسم رجل.

### Türkçe

**العَوْفُ**: misafir. Ve **العَوْفُ**: erkeğin erkeklik uzvu. Ve **العَوف**: zihin.
Ve **العَوْف**: hâl; ve denildi ki: hâl her ne olursa olsun; ve bazısı onu şerre tahsis etti; dedi ki
el-Aḫṭal:
أَزَبُّ الحاجِبَينِ بعَوْفِ سَوْء،
من النَّفَر الذين بأَزْقُبانِ

Ve **العَوْفُ**: ailesi üzerine çalışan (geçindiren). Ve duada: **نَعِمَ عَوْفُك** yani hâlin;
ve denildi ki: o misafirdir; ve denildi ki: erkeklik uzvudur ve Ebû Amr onu inkâr etti; ve denildi ki: o bir kuştur. Dedi ki
Ebû Ubeyd: ve el-Asmaʿî, Ebû Amr’ın **نَعِم عَوْفُك** hakkındaki sözünü inkâr etti. Ve denir: **نَعم عوفُك**; ona, razı eden cinsel birleşmeyi elde etmesi için dua ettiğinde; ve erkeğe, evlendiğinde, denir
bu. Ve **عَوفُه**: onun erkeklik uzvu; ve okunur:
جارِيةٌ ذاتُ هَنٍ كالنَّوْفِ،
مُلَمْلَمٍ تَسْترُه بِحَوْفِ،
يا لَيْتَني أَشِيمُ فيها عَوْفي

yani onun içine erkeklik uzvumu sokarım; ve **النَّوْفُ**: hörgüç. Dedi el-Ezherî: ve denir
çekirgenin erkeğine **أَبو عُوَيْف**
(* Onun sözü “**أَبو عويف**” asılda böyle; kamusta olan: **أبو عوف** büyütülmüş olarak.) . Ve Cünâde hadîsinde: delikanlı, **سُبُوعه** günü olduğunda Sinân b. Seleme’nin yanına girerdi, dedi: onun yanına girdim ve üzerimde iki nakışlı elbise vardı
ve dedi: **نَعِمَ عَوْفُك** ey Ebû Seleme; ben de dedim: ve senin **عوفُك**; böylece **نَعِمَ** yani senin
talihin ve bahtın güzel oldu; ve denildi ki: zihnin ve işin. Ve **العَوف** ayrıca: erkeklik uzvu; dedi: ve sanki
hadîsin manasına daha uygundur; çünkü **سُبوعه** gününde dedi; yani düğünden. Ve **العَوْفُ**:
aslanın adlarındandır; çünkü geceleyin **يَتَعوَّفُ** eder de arar. Ve **العَوْف**: kurt.
Ve **تَعَوَّف** aslan: geceleyin avı aradı; ve **عُوافَتُه**:
geceleyin arayıp da yediği şey. Ve **العُوافُ** ve **العُوافةُ**: geceleyin ele geçirdiğin şey. Ve **عُوافة**
arayanın: her ne şeyden olursa olsun ona isabet eden şey. Ve denir: geceleyin bir şey ele geçiren herkes için, işte o
şey onun **عُوافته**’sidir. Ve o, develerinde **العَوْف** bakımından güzeldir; yani otlatma bakımından. Ve **العَوْف**:
bir bitki; ve denildi ki: güzel kokulu bir bitki. Ve **أُمُّ عَوْف**: çekirge; ve Ebû’l-Ğavs
Ebû Atâ es-Sindî için, ve denildi ki Hammâd er-Râviye için, inşad etti:
فما صَفْراءُ تُكْنَى أُمَّ عَوْفٍ،
كأَنَّ رُجَيْلَتَيها مِنْجلانِ؟

Ve denildi ki: o başka bir küçük hayvancıktır; ve el-Kumeyt dedi:
تُنفِّض بُرْدَيْ أُمِّ عَوْفٍ، ولم يَطِرْ
لنا بارقٌ، بَخْ للوعيدِ وللرَّهَبْ

Ve Ebû Hâtim dedi: **أَبو عُوَيف** gübre böceklerinden bir türdür; ve o, kuyruğuyla ve iki boynuzuyla kazan, asla görünmeyen kül rengi bir küçük hayvancıktır. Dedi: ve gübre böceklerinin türlerindendir: **الجُعَل** ve **السفن**
ve **الجلَعْلَع** ve **القَسْوَرِي**. Ve **العَوْف**: ağaçtan bir tür; denir: **قد عافَ**; o ağaca yapışıp kaldığında.
Ve **عَوْف** ve **عُوَيف**: erkek adlarındandır. Ve Saʿd’da **العُوفانِ**: Saʿd b. Saʿd’ın **عوف**’u
ve Saʿd b. Kaʿb b. Saʿd’ın **عوف**’u. Ve **عوفٌ**: bir dağ; dedi Kesîr:
وما هَبَّتِ الأَرْواحُ تَجْري، وما ثَوَى
مُقِيماً بنَجْدٍ عَوْفُها وتِعارُها

Ve **تِعار**: orada yine bir dağdır; ve daha önce geçti. Ve **بنو عَوْفٍ** ve **بنو عُوافَة**: bir kabile kolu. Dedi
el-Cevherî: ve insanların bazısı **العَوْف**’u ferce te’vil ederdi; bunu Ebû Amr’a zikretti de
o inkâr etti. Ve Ebû Ubeyd dedi: Arapların, zelilin onunla aziz olduğu ve azizin onunla zelil olduğu, aziz ve korunmuş adam hakkında darb-ı mesellerindendir onların sözü: **لا حُرَّ بوادِي عَوْفٍ**
yani onun tarafına varan herkes ona boyun eğer; ve el-Mufaddal haber verirdi ki mesel Münzir b. Mâʾis-Semâ içindir; onu, Şeybân’dan Zühl b. Şeybân b. Zühl b. Şeybân’ın oğlu Muhallim’in oğlu **عوف** hakkında söylemiştir; bu da şundandır ki Münzir, Zühl ile kan davası sebebiyle Şeybânî Züheyr b. Umeyye’yi arıyordu; derken onu **عوف بنُ مُحَلِّمٍ** engelledi ve onu teslim etmeyi reddetti; bunun üzerine Münzir dedi: **لا حُرَّ بوادِي عَوْفٍ** yani onun vadisine ineni kahreder; böylece içindekilerin hepsi, ona itaatlerinden dolayı, onun için köle gibidir.
Ve **عُوافةُ** (ötre ile): bir adam adıdır.
