# عير — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%8A%D8%B1/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B9%D9%8A%D8%B1/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [عير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%8A%D8%B1.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: عير

- العير: القوم الذين معهم أحمال الميرة، وذلك اسم للرجال والجمال الحاملة للميرة، وإن كان قد يستعمل في كل واحد من دون الآخر. قال تعالى: ﴿ولما فصلت العير﴾ [يوسف/94]، ﴿أيتها العير إنكم لسارقون﴾ [يوسف /70]، ﴿والعير التي أقبلنا فيها﴾ [يوسف/82]، والعير يقال للحمار الوحشي، وللناشز على ظهر القدم، ولإنسان العين، ولما تحت غضروف الأذن، ولما يعلو الماء من الغثاء، وللوتد، ولحرف النصل في وسطه، فإن يكن استعماله في كل ذلك صحيحا ففي مناسبة بعضها لبعض منه تعسف. والعيار: تقدير المكيال والميزان، ومنه قيل: عيرت الدنانير، وعيرته: ذممته، من العار، وقولهم: تعاير بنو فلان، قيل: معناه تذاكروا العار. وقيل: تعاطوا العيارة، أي: فعل العير في الانفلات والتخلية، ومنه: عارت الدابة تعير (قال السرقسطي: عار الفرس والكلب: أفلت وذهب في الناس، وعار البعير يعير وعيرانا: ترك شوله وذهب إلى أخرى ليقرعها. انظر: الأفعال 1/245) إذا انفلتت، وقيل: فلان عيار.

### Türkçe

- **العير**: azık yükleri yanlarında olan kavim; bu, erkekler ve azık taşıyan develer için bir addır; her ne kadar ikisinden her biri için ötekinden ayrı olarak da kullanılabilirse de. Yüce Allah dedi ki: ﴿ولما فصلت **العير**﴾ [Yusuf/94], ﴿أيتها **العير** إنكم لسارقون﴾ [Yusuf/70], ﴿و**العير** التي أقبلنا فيها﴾ [Yusuf/82]. Ve **العير**, yaban eşeği için söylenir; ayağın üstü üzerinde çıkıntı yapan (şey) için; göz bebeği için; kulağın kıkırdağının altındaki (şey) için; suyun üzerinde köpükten yükselen (şey) için; kazık için; ve ortasında kılıcın ağzının harfi (kenarı) için. Şayet onun bütün bunlarda kullanımı sahih ise, o hâlde bunların bazısının bazısına uygunluğunda bir zorlama vardır. Ve **العيار**: ölçeğin ve terazinin takdiri (ayarı); bundan dolayı denildi: **عيرت الدنانير** (dinârları ayarladım/ayarını ölçtüm). Ve **عيرته**: onu ayıpladım/kınadım; **العار**’dan (ayıptan). Ve onların sözü: **تعاير بنو فلان**; denildi ki: manası, ayıbı hatırlayıp anmalarıdır. Ve denildi ki: **العيارة**’yı (ayıplamayı) karşılıklı yaptılar; yani: salıverme ve bırakıp boşlama hususunda **العير**’in fiilini yaptılar. Bundan: **عارت الدابة تعير** (hayvan salıverildi/kaçtı) — (Sarakustî dedi ki: **عار الفرس والكلب**: salıverildi ve insanların içine gitti; ve **عار البعير يعير وعيرانا**: kendi dişi develerini bıraktı ve başka birine gitti ki onu döllemek için. Bak: **الأفعال** 1/245) — kaçıp salıverildiği zaman. Ve denildi ki: falan kimse **عيار**’dır.
