# غبب — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%A8%D8%A8/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%A8%D8%A8/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%A8%D8%A8.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: غبب

غِبُّ الأَمْرِ ومَغَبَّتُه: عاقبتُه وآخِرُه.
وغَبَّ الأَمرُ: صارَ إِلى آخره؛ وكذلك غَبَّتِ
\<ص:635>
الأُمورُ إِذا صارتْ إِلى أَواخرها؛ وأَنشد:
غِبَّ الصَّباحِ يَحمَدُ القومُ السُّرى
ويقال: إِن لهذا العِطرِ مَغَبَّةً طَيِّبَةً أَي عاقبةً. وغَبَّ: بمعنى بَعُدَ.
وغِبُّ كلِّ شيءٍ: عاقبتُه. وجئتُه غِبَّ الأَمر أَي بَعْدَه. والغِبُّ: وِرْدُ يوم، وظِمءُ آخرَ؛ وقيل: هو ليوم وليلتين؛ وقيل: هو أَن تَرعى يوماً، وتَرِدَ من الغَدِ. ومن كلامهم: لأَضرِبَنَّكَ غِبَّ الـحِمارِ وظاهرةَ الفَرس؛ فغِبُّ الحمار: أَن يَرعى يوماً ويَشرَبَ يوماً، وظاهرةُ الفرَس: أَن تَشرَبَ كلَّ يوم نصفَ النهار. وغَبَّتِ الماشيةُ تَغبُّ غَبّاً وغُبوباً: شَرِبَت غِـبّاً؛ وأَغَبَّها صاحبُها؛ وإيلُ بني فلان غابَّةٌ وغَوابُّ. الأَصمعي: الغِبُّ إِذا شَرِبَت الإِبلُ يوماً، وغَبَّتْ يوماً؛ يقال: شَرِبَتْ غِـبّاً؛ وكذلك الغِبُّ من الـحُمَّى. ويقال: بنو فلان مُغِبُّون إِذا كانت إِبلُهم تَرِدُ الغِبَّ ؛ وبعيرٌ غابٌّ ، وإِبلٌ غوابُّ إِذا كانت تَرِدُ الغِبَّ . وغَبَّتِ الإِبلُ، بغير أَلف، تَغِبُّ غِـبّاً إِذا شَرِبَتْ غِبّاً؛ ويقال للإِبل بعد العِشر: هي تَرْعى عِشْراً وغِـبّاً وعِشْراً ورِبْعاً، ثم كذلك إِلى العِشرين. والغِبُّ، من وِرْدِ الماءِ: فهو أَن تَشرَبَ يوماً، ويوماً لا. وأَغَبَّتِ الإِبلُ: مِنْ غِبِّ الوِرْدِ.
والغِبُّ من الـحُمَّى: أَن تأْخذ يوماً وتَدَعَ آخرَ؛ وهو مشتق من غِبِّ الوِرْدِ، لأَنها تأْخذ يوماً، وتُرَفِّه يوماً؛ وهي حُمَّى غِبٌّ: على الصفة للـحُمَّى. وأَغَبَّته الـحُمَّى، وأَغَبَّتْ عليه، وغَـِبَّتْ غِبّاً وغَبّاً. ورجل مُغِبٌّ: أَغَبَّتْهُ الـحُمَّى؛ كذلك رُوي عن أَبي زيد، على لفظ الفاعل. ويقال: زُرْ غِبّاً تَزْدَدْ حُبّاً. ويقال: ما يُغِـبُّهُم بِرِّي. وأَغبَّتِ الـحُمَّى وغَبَّتْ: بمعنًى.
وغَبَّ الطعامُ والتمرُ يَغِبُّ غَبّاً وغِـبّاً وغُبُوباً وغُبُوبَةً، فهو غابٌّ: باتَ ليلةً فَسَدَ أَو لم يَفْسُدْ؛ وخَصَّ بعضُهم به اللحمَ. وقيل: غَبَّ الطعامُ تغيرتْ رائحته؛ وقال جرير يهجو الأَخطل: والتَّغْلَبِـيَّةُ، حين غَبَّ غَبِـيبُها،  *  تَهْوي مَشافِرُها بشَرِّ مَشافِر أَراد بقوله: غَبَّ غَبِـيبُها، ما أَنْتَنَ من لُحوم مَيْتتها وخَنازيرها. ويسمى اللحم البائتُ غابّاً وغَبِـيباً. وغَبَّ فلانٌ عندنا غَبّاً وغِـبّاً، وأَغَبَّ: باتَ، ومنه سمي اللحمُ البائتُ: الغابَّ. ومنه قولهم: رُوَيْدَ الشِّعرِ يُغِبَّ ولا يكونُ يُغِبُّ؛ معناه: دَعْه يمكثْ يوماً أَو يومين؛ وقال نَهْشَل بنُ جُرَيٍّ: فلما رَأَى أَنْ غَبَّ أَمْرِي وأَمْرُه،  *  ووَلَّتْ، بأَعجازِ الأُمورِ، صُدُورُ التهذيب: أَغَبَّ اللحمُ، وغَبَّ إِذا أَنْتَن. وفي حديثِ الغِـيبةِ: فقاءَتْ لحماً غابّاً أَي مُنْتِناً. وغَبَّتِ الـحُمَّى: من الغِبِّ، بغير أَلف. وما يُغِـبُّهم لُطْفِـي أَي ما يتأَخر عنهم يوماً بل يأْتيهم كلَّ يوم؛ قال: على مُعْتَفِـيه ما تُغِبُّ فَواضلُه
وفلانٌ ما يُغِـبُّنا عَطاؤُه أَي لا يأْتينا يوماً دون يوم، بل يأْتينا كلَّ يوم؛ ومنه قول الراجز:
وحُمَّراتٌ شُرْبُهُنَّ غِبُّ
أَي كلَّ ساعةٍ.
والغِبُّ: الإِتيانُ في اليومين، ويكون أَكثر.
\<ص:636>
وأَغَبَّ القومَ، وَغَبَّ عنهم: جاءَ يوماً وترك يوماً. وأَغَبَّ عَطاؤُه إِذا لم يأْتنا كلَّ يوم. وأَغَبَّتِ الإِبلُ إِذا لم تأْتِ كلَّ يوم بلَبن. وأَغَبَّنا فلانٌ: أَتانا غِـبّاً. وفي الحديث: أَغِـبُّوا في عِـيادَة المريض وأَرْبِعُوا؛ يقول: عُدْ يوماً، ودَعْ يوماً، أَو دَعْ يومين، وعُدِ اليومَ الثالثَ أَي لا تَعُدْهُ في كل يوم، لِـما يجده من ثِقَل العُوَّاد. الكسائي: أَغْبَبْتُ القومَ وغَبَبْتُ عنهم، من الغِبِّ: جئْتُهم يوماً، وتركتهم يوماً، فإِذا أَردت الدَّفْعَ، قلت: غَبَّبْتُ عنهم، بالتشديد. أَبو عمرو: غَبَّ الرجلُ إِذا جاءَ زائراً يوماً بعد أَيام؛ ومنه قوله: زُرْ غِـبّاً تَزْدَدْ حُبّاً.
وقال ثعلب: غَبَّ الشيءُ في نفسه يَغِبُّ غَبّاً، وأَغَبَّني: وَقَعَ بي. وغَبَّبَ عن القوم: دَفَع عنهم. والغِبُّ في الزيارة، قال الحسن: في كل أُسبوع. يقال: زُرْ غِـبّاً تَزْدَدْ حُبّاً. قال ابن الأَثير: نُقِل الغِبُّ من أَوراد الإِبل إِلى الزيارة. قال: وإِن جاءَ بعد أَيام يقال: غَبَّ الرجلُ إِذا جاءَ زائراً بعد أَيام. وفي حديث هشام: كَتَبَ إِليه يُغَبِّب عن هَلاك المسلمين أَي لم يُخْبِرْه بكثرة من هَلَك منهم؛ مأْخوذ من الغِبِّ الوِرْدِ، فاستعاره لموضع التقصير في الإِعلام بكُنْه الأَمر. وقيل: هو من الغُبَّةِ، وهي البُلْغَةُ من العَيْش. قال: وسأَلتُ فلاناً حاجةً، فَغَبَّبَ فيها أَي لم يبالغ.
والـمُغَبَّبةُ: الشاةُ تُحْلَبُ يوماً، وتُتْرَك يوماً.
والغُبَبُ: أَطْعمة النُّفَساءِ؛ عن ابن الأَعرابي.
والغَبِـيبَةُ، من أَلبان الغنم: مثلُ الـمُرَوَّبِ؛ وقيل: هو صَبُوحُ الغنم غُدْوةً، يُتْركُ حتى يَحْلُبوا عليه من الليل، ثم يَمْخَضُوه من الغَدِ. ويقال للرائب من اللبن: الغَبِـيبةُ. الجوهري: الغَبِـيبةُ من أَلبان الإِبل، يُحْلَبُ غُدْوة، ثم يُحْلَبُ عليه من الليل، ثم يُمْخَضُ من الغد. ويقال: مياهٌ أَغْبابٌ إِذا كانت بعيدة؛ قال: يقول: لا تُسْرِفُوا في أَمْرِ رِيِّكُمُ!  *  إِنَّ الـمِياهَ، بجَهْدِ الرَّكْبِ، أَغْبابُ هؤُلاءِ قومٌ سَفْر، ومعهم من الماءِ ما يَعْجِزُ عن رِيِّهِم، فهم يَتَواصَوْن بترك السَّرَفِ في الماءِ.
والغَبِـيبُ: المسيلُ الصغير الضَّيِّقُ من مَتْنِ الجبل، ومَتْنِ الأَرض؛ وقيل: في مُسْتَواها.
والغُبُّ: الغامِضُ من الأَرض؛ قال:
كأَنـَّها، في الغُبِّ ذِي الغِـيطانِ،  *  ذِئابُ دَجْنٍ دائم التَّهْتانِ والجمع: أَغبابٌ وغُبوبٌ وغُبَّانٌ؛ ومن كلامهم: أَصابنا مطرٌ سال منه الـهُجَّانُ والغُبَّانُ. والـهُجَّانُ مذكور في موضعه. والغُبُّ: الضاربُ من البحر (1)
(1 قوله «والغب الضارب من البحر» قال الصاغاني هو من الأسماء التي لا تصريف لها.) حتى يُمْعِنَ في البَرِّ. وغَبَّبَ فلانٌ في الحاجة: لمْ يبالغ فيها. وغَبَّبَ الذئبُ على الغنم إِذا شَدَّ عليها ففَرَسَ. وغَبَّبَ الفَرَسُ: دَقَّ العُنُقَ؛ والتَّغْبِـيبُ أَن يَدَعَها وبها شيءٌ من الحياة. وفي حديث الزهري: لا تُقْبل شهادةُ ذي تَغِـبَّة؛ قال ابن الأَثير: هكذا جاءَ في رواية، وهي تَفْعِلَة، مِن غَبَّب الذِّئبُ في الغَنم إِذا عاثَ فيها، أَو مِنْ غَبَّبَ، مبالغة في غَبَّ الشيءُ إِذا فَسَد. والغُبَّةُ: البُلْغة من العَيْش، كالغُفَّة.
أَبو عمرو: غَبْغَبَ إِذا خان في شِرائه وبَيعِه.
\<ص:637>
الأَصمعي: الغَبَبُ والغَبْغَبُ الجِلْدُ الذي تحت الـحَنَك. وقال الليث: الغَبَبُ للبقر والشاءِ ما تَدَلَّى عند النَّصيل تحت حَنَكها، والغَبْغَبُ للدِّيكِ والثور. والغَبَبُ والغَبْغَبُ: ما تَغَضَّنَ من جلد مَنْبِتِ العُثْنُونِ الأَسْفَلِ؛ وخَصَّ بعضُهم به الدِّيَكة والشاءَ والبقر؛ واستعاره العجاج في الفَحل، فقال:
بذاتِ أَثناءٍ تَمَسُّ الغَبْغَبا
يعني شِقْشِقة البعير. واستعاره آخر للـحِرْباءِ؛ فقال:
إِذا جَعلَ الـحِرْباءُ يَبْيَضُّ رأْسُه،  *  وتَخْضَرُّ من شمسِ النهار غَباغِـبُهْ الفراءُ: يقال غَبَبٌ وغَبْغَبٌ. الكسائي: عجوز غَبْغَبُها شِـبْر، وهو الغَبَبُ. والنَّصِـيلُ: مَفْصِلُ ما بين العُنُقِ والرأْس من تحت اللِّحْيَـيْن.
والغَبْغَبُ: الـمَنْحَر بمنًى. وقيل: الغَبْغَبُ نُصُبٌ كانَ يُذْبَحُ عليه في الجاهلية. وقيل: كلُّ مَذْبَحٍ بمنًى غَبْغَبٌ. وقيل: الغَبغَبُ الـمَنْحَر بمنًى، وهو جَبَل فَخَصَّصَ؛ قال الشاعر:
والراقِصات إِلى مِنًى فالغَبْغَبِ
وفي الحديث ذكر غَبْغَبٍ، بفتح الغينين، وسكون الباءِ الأُولى: موضع المنحر بمنى؛ وقيل: الموضع الذي كان فيه اللاتُ بالطائف. التهذيب، أَبو طالب في قولهم: رُبَّ رَمْيةٍ من غير رامٍ؛ أَوَّلُ من قاله الـحَكَمُ بنُ عَبْدِيَغُوثَ، وكان أَرْمَى أَهلِ زمانه، فآلى لَيَذْبَحَنَّ على الغَبْغَب مَهاةً، فَحَمَل قوسَه وكنانتَه، فلم يَصْنَعْ شيئاً، فقال: لأَذْبَحَنَّ نَفْسِـي! فقال له أَخوه: اذْبَحْ مكانها عَشْراً من الإِبل، ولا تَقْتُلْ نَفْسَك! فقال: لا أَظلم عاترةً، وأَتْرُكُ النافرةَ. ثم خرجَ ابنُه معه، فرمَى بقرةً فأَصابها؛ فقال أَبوه: رُبَّ رَمْيةٍ من غَير رامٍ.وغُبَّةُ، بالضم: فَرْخُ عُقابٍ كان لبني يَشْكُر، وله حديث، واللّه تعالى أَعلم.

### Türkçe

**غِبُّ الأَمْرِ** ve **مَغَبَّتُه**: onun âkıbeti ve sonudur.

Ve **غَبَّ الأَمرُ**: sonuna vardı; yine aynı şekilde **غَبَّتِ الأُمورُ** da sonlarına vardıkları zaman; ve (şu beyit) okunmuştur:
غِبَّ الصَّباحِ يَحمَدُ القومُ السُّرى

Ve denir: “Bu kokunun **مَغَبَّةً** طَيِّبَةً”si vardır”; yani âkıbeti. Ve **غَبَّ**: **بَعُدَ** (uzak oldu) mânâsınadır.

Ve **غِبُّ** her şeyin: âkıbetidir. Ve ona **غِبَّ الأَمر** geldim; yani ondan sonra.

Ve **الغِبُّ**: bir günün suya varışı, bir başka günün susuzluğu; ve denildi: o, bir gün ve iki gece içindir; ve denildi: o, bir gün otlayıp ertesi gün suya varmaktır. Onların sözünden: “Seni mutlaka **غِبَّ الـحِمارِ** ve **ظاهرةَ الفَرس** (vakti) döveceğim”; artık **غِبُّ الحمار**: bir gün otlayıp bir gün içmesidir; ve **ظاهرةُ الفرَس**: her gün günün yarısında içmesidir.

Ve **غَبَّتِ الماشيةُ** **تَغبُّ** **غَبّاً** ve **غُبوباً**: **غِـبّاً** içti; ve sahibi onu **أَغَبَّها** (gün aşırı içirtti); ve falan oğullarının develeri **غابَّةٌ** ve **غَوابُّ**tur.

**الأَصمعي**: **الغِبُّ**; develer bir gün içip bir gün **غَبَّتْ** (içmediği) zaman; “**شَرِبَتْ غِـبّاً**” denir; ve yine aynı şekilde hummadan olan **الغِبُّ**. Ve denir: falan oğulları **مُغِبُّون**dur; develeri **الغِبَّ**e suya varırsa; ve **بعيرٌ غابٌّ** ve **إِبلٌ غوابُّ**: **الغِبَّ**e suya varırsa. Ve **غَبَّتِ الإِبلُ** (elif olmaksızın) **تَغِبُّ** **غِـبّاً**: **غِبّاً** içtiği zaman; ve develere on (gün)den sonra denir: “O, on (gün) otlar ve **غِـبّاً** (gün aşırı), ve on (gün) ve **رِبْعاً** (dört günde bir), sonra yine böylece yirmiye kadar.”

Ve suya varıştan olan **الغِبُّ**: bir gün içip bir gün içmemendir.

Ve **أَغَبَّتِ الإِبلُ**: suya varışın **غِبِّ**inden (gün aşırılığından).

Ve hummadan olan **الغِبُّ**: bir gün tutup bir başka günü bırakmasıdır; ve o, suya varışın **غِبِّ**inden türemiştir; çünkü o, bir gün tutar, bir gün rahat bırakır; ve o, **حُمَّى غِبٌّ**dur: hummaya sıfat olarak. Ve humma onu **أَغَبَّته**; ve ona **أَغَبَّتْ**; ve **غَـِبَّتْ** **غِبّاً** ve **غَبّاً**. Ve **رجل مُغِبٌّ**: humma onu **أَغَبَّتْ**; Ebû Zeyd’den, fâil lafzı üzere, böyle rivayet edildi.

Ve denir: “**زُرْ غِبّاً تَزْدَدْ حُبّاً**.” Ve denir: “Benim iyiliğim onları **يُغِـبُّهُم** (gün aşırı kılar) değildir.”

Ve **أَغبَّتِ الـحُمَّى** ve **غَبَّتْ**: bir mânâdadır.

Ve **غَبَّ الطعامُ والتمرُ** **يَغِبُّ** **غَبّاً** ve **غِـبّاً** ve **غُبُوباً** ve **غُبُوبَةً**, artık o **غابٌّ**dur: bir gece kalmıştır; bozulmuş olsun yahut bozulmamış olsun; ve bazısı bunu özellikle et için tahsis etti.

Ve denildi: **غَبَّ الطعامُ**: kokusu değişti; ve Cerîr, Ahtal’ı hicvederek dedi:
والتَّغْلَبِـيَّةُ، حين غَبَّ غَبِـيبُها،  *  تَهْوي مَشافِرُها بشَرِّ مَشافِر

Şu sözüyle murad etti: “**غَبَّ غَبِـيبُها**”: onların ölülerinin etlerinden ve domuzlarından ne pis koktuğu. Ve gecelik kalan et **غابّاً** ve **غَبِـيباً** diye adlandırılır. Ve falan, yanımızda **غَبّاً** ve **غِـبّاً** **غَبَّ** etti; ve **أَغَبَّ**: geceledi; bundan dolayı gecelik kalan ete **الغابَّ** adı verildi. Ve onların sözünden: “**رُوَيْدَ الشِّعرِ يُغِبَّ ولا يكونُ يُغِبُّ**”; mânâsı: onu bırak, bir gün yahut iki gün kalsın; ve Nehşel b. Cürey dedi:
فلما رَأَى أَنْ غَبَّ أَمْرِي وأَمْرُه،  *  ووَلَّتْ، بأَعجازِ الأُمورِ، صُدُورُ

**التهذيب**: Et **أَغَبَّ** eder ve **غَبَّ** eder; pis koktuğu zaman. Ve gıybet hadîsinde: “Pis kokmuş et **لحماً غابّاً** kustu”; yani pis kokan.

Ve **غَبَّتِ الـحُمَّى**: **الغِبِّ**dendir; elif olmaksızın. Ve “Benim lütfum onları **يُغِـبُّهم** değildir”; yani onlardan bir gün gecikmez, bilakis onlara her gün gelir; (şu beyitte) dedi:
على مُعْتَفِـيه ما تُغِبُّ فَواضلُه

Ve falanın bağışı bizi **يُغِـبُّنا** değildir; yani bize bir gün gelip bir gün gelmemek değildir; bilakis bize her gün gelir; ve racizin sözünden:
وحُمَّراتٌ شُرْبُهُنَّ غِبُّ
yani her saat.

Ve **الغِبُّ**: iki günde bir gelmektir; ve daha çok da olur.

Ve **أَغَبَّ القومَ** ve onlardan **غَبَّ**: bir gün geldi, bir gün bıraktı. Ve onun bağışı **أَغَبَّ** etti; bize her gün gelmediği zaman. Ve develer **أَغَبَّتِ**; her gün sütle gelmediği zaman. Ve falan bizi **أَغَبَّنا**: bize **غِـبّاً** geldi. Ve hadîste: “Hastayı ziyaret etmede **أَغِـبُّوا** ve **أَرْبِعُوا**”; der ki: bir gün ziyaret et, bir gün bırak; yahut iki gün bırak, üçüncü gün ziyaret et; yani onu her gün ziyaret etme; çünkü ziyaretçilerin ağırlığını bulur.

**الكسائي**: **أَغْبَبْتُ القومَ** ve onlardan **غَبَبْتُ**; **الغِبِّ**den: onlara bir gün geldim, bir gün bıraktım; itme (defetme)yi murad edersen: “Onlardan **غَبَّبْتُ**” dersin; şeddeli.

**أَبو عمرو**: **غَبَّ الرجلُ**: birkaç günden sonra bir gün ziyaretçi olarak geldiği zaman; ve ondan (şu söz): “**زُرْ غِـبّاً تَزْدَدْ حُبّاً**.”

Ve **ثعلب** dedi: **غَبَّ الشيءُ** kendi içinde **يَغِبُّ** **غَبّاً**; ve “Bana **أَغَبَّني**”: bana vâki oldu. Ve “Kavimden **غَبَّبَ**”: onlardan defetti. Ve ziyarette **الغِبُّ**; Hasan dedi: her hafta. “**زُرْ غِـبّاً تَزْدَدْ حُبّاً**” denir. İbnü’l-Esîr dedi: **الغِبُّ**, develerin suya varışlarından ziyarete nakledildi. Dedi: Ve eğer birkaç günden sonra gelirse: “Adam **غَبَّ** etti” denir; birkaç günden sonra ziyaretçi olarak geldiği zaman. Ve Hişâm hadîsinde: “Ona yazdı; Müslümanların helâkinden **يُغَبِّب**”; yani onlardan helâk olanların çokluğunu ona haber vermedi; suya varışın **الغِبِّ**inden alınmıştır; artık onu, işin künhünü bildirmede kusur yerinde istiâre etti.

Ve denildi: o, **الغُبَّةِ**dendir; o da geçimden az bir yetinmeliktir. Dedi: Falana bir ihtiyaç sordum da onda **فَغَبَّبَ** etti; yani mübalağa etmedi.

Ve **الـمُغَبَّبةُ**: bir gün sağılıp bir gün bırakılan koyun.

Ve **الغُبَبُ**: lohusanın yiyecekleri; İbnü’l-A‘râbî’den.

Ve koyun sütlerinden **الغَبِـيبَةُ**: **الـمُرَوَّبِ** gibidir; ve denildi: o, koyunun sabahleyin içilen sütüdür; geceleyin onun üzerine sağıncaya kadar bırakılır; sonra ertesi gün onu yayıklarlar. Ve sütten kesilmiş (ekşimiş) süte **الغَبِـيبةُ** denir. **الجوهري**: **الغَبِـيبةُ** deve sütlerindendir; sabahleyin sağılır, sonra geceleyin onun üzerine sağılır, sonra ertesi gün yayıklanır. Ve denir: sular **مياهٌ أَغْبابٌ**; uzak oldukları zaman; (şu beyitte) dedi:
يقول: لا تُسْرِفُوا في أَمْرِ رِيِّكُمُ!  *  إِنَّ الـمِياهَ، بجَهْدِ الرَّكْبِ، أَغْبابُ

Bunlar sefer ehli bir kavimdir; yanlarında, onları sulamaktan âciz bırakan kadar su vardır; artık onlar, suda israfı terk etmeyi birbirlerine tavsiye ederler.

Ve **الغَبِـيبُ**: dağın sırtından ve yerin sırtından küçük dar akıntı yatağıdır; ve denildi: onun düzlüğünde.

Ve **الغُبُّ**: yerin gizli/kapalı olan kısmıdır; (şu beyitte) dedi:
كأَنـَّها، في الغُبِّ ذِي الغِـيطانِ،  *  ذِئابُ دَجْنٍ دائم التَّهْتانِ

Ve cem‘i: **أَغبابٌ** ve **غُبوبٌ** ve **غُبَّانٌ**; ve onların sözünden: “Bize bir yağmur isabet etti; ondan **الـهُجَّانُ** ve **الغُبَّانُ** aktı.” **الـهُجَّانُ** kendi yerinde zikredilmiştir.

Ve **الغُبُّ**: denizden karaya iyice girinceye kadar vuran (dalga)dır. Ve falan, ihtiyaçta **غَبَّبَ** etti: onda mübalağa etmedi. Ve kurt, koyunlara **غَبَّبَ** etti; üzerine şiddetle saldırıp parçaladığı zaman. Ve at **غَبَّبَ** etti: boynu inceltti; ve **التَّغْبِـيبُ**: onda bir şey (hayat) kalmışken onu bırakmaktır. Ve Zührî hadîsinde: “**تَغِـبَّة** sahibi kimsenin şahitliği kabul edilmez”; İbnü’l-Esîr dedi: rivayette böyle geldi; o, **تَفْعِلَة**dir; “Kurt koyunlarda **غَبَّب** ettiği zaman”dan; yahut “**غَبَّبَ**”dan; “**غَبَّ الشيءُ** bozulduğu zaman”ın mübalağası olarak.

Ve **الغُبَّةُ**: geçimden az bir yetinmelik; **الغُفَّة** gibi.

**أَبو عمرو**: **غَبْغَبَ**: alışında ve satışında hıyanet ettiği zaman.

**الأَصمعي**: **الغَبَبُ** ve **الغَبْغَبُ**: çenenin altındaki deridir. Ve **الليث** dedi: **الغَبَبُ**, sığır ve koyun içindir; çenesinin altında **النَّصيل** yanında sarkan şeydir; ve **الغَبْغَبُ**, horoz ve boğa içindir. Ve **الغَبَبُ** ve **الغَبْغَبُ**: alt **العُثْنُونِ** bitiminin derisinden buruşan şeydir; bazısı bunu özellikle horozlara, koyuna ve sığıra tahsis etti; ve A‘câc bunu aygırda istiâre etti, şöyle dedi:
بذاتِ أَثناءٍ تَمَسُّ الغَبْغَبا
yani devenin **شِقْشِقة**sını. Ve bir başkası onu kertenkele için istiâre etti; şöyle dedi:
إِذا جَعلَ الـحِرْباءُ يَبْيَضُّ رأْسُه،  *  وتَخْضَرُّ من شمسِ النهار غَباغِـبُهْ

**الفراءُ**: **غَبَبٌ** ve **غَبْغَبٌ** denir. **الكسائي**: yaşlı kadın; onun **غَبْغَبُها**sı bir karıştır; o da **الغَبَبُ**dur. Ve **النَّصِـيلُ**: iki çenenin altından, boyun ile baş arasındaki eklemdir.

Ve **الغَبْغَبُ**: Minâ’da boğazlama yeridir. Ve denildi: **الغَبْغَبُ**, câhiliyede üzerinde kesim yapılan bir dikili taştır. Ve denildi: Minâ’da her boğazlama yeri **غَبْغَبٌ**dur. Ve denildi: **الغَبغَبُ**, Minâ’da boğazlama yeridir; o bir dağdır; böylece tahsis etti; şair dedi:
والراقِصات إِلى مِنًى فالغَبْغَبِ

Ve hadîste **غَبْغَبٍ** zikri geldi; iki **الغين**in fethiyle ve birinci **الباء**ın sükûnuyla: Minâ’da boğazlama yerinin mevkii; ve denildi: Tâif’te Lât’ın bulunduğu mevki. **التهذيب**: Ebû Tâlib, onların “**رُبَّ رَمْيةٍ من غير رامٍ**” sözünde: onu ilk söyleyen **الـحَكَمُ بنُ عَبْدِيَغُوثَ**tur; o, zamanının en iyi ok atanı idi; artık **الغَبْغَب** üzerinde bir yaban sığırı boğazlayacağına yemin etti; yayını ve sadakını taşıdı, hiçbir şey yapamadı; dedi ki: “Mutlaka kendimi boğazlayacağım!” Kardeşi ona dedi: “Onun yerine on deve boğazla; kendini öldürme!” Dedi ki: “Ben, bağlı (kurban)ı zulmedip kaçanı bırakmam.” Sonra oğlu onunla çıktı; bir ineğe ok attı da onu vurdu; babası dedi: “**رُبَّ رَمْيةٍ من غَير رامٍ**.”

Ve **غُبَّةُ**, zamme ile: Yeşkür oğullarına ait bir kartal yavrusu; onun bir hadîsi vardır; ve Allah Teâlâ daha iyi bilir.
