# غبط — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%A8%D8%B7/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%A8%D8%B7/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غبط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%A8%D8%B7.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: غبط

غَبَطْتُ الكبشَ أغْبطُهُ غَبْطاً، إذا أحسست ألْيَتَهُ لتنظر أبِه طِرقٌ أم لا. والغِبطَةُ: أن تتمنَّى مثل حال المَغْبوطِ من غير أن تريد زوالها عنه، وليس بحسدٍ. تقول منه: غَبَطْتُهُ بما نال أغْبِطُهُ غَبْطاً وغِبْطَةً، فاغْتَبَطَ هو. قال الشاعر:
وبينما المرءُ في الأحياءِ مُغْتَبِطٌإذا هو الرَمْسُ تَعْفوهُ الأعاصيرُ
أي هو مُغْتبطٌ. أنشدنيه أبو سعيد بكسر الباء، أي مَغْبوطٌ. قال: والاسم الغِبْطَةُ، وهو حسنُ الحالِ. ومنه قولهم: اللهمَّ غَبْطاً لا هَبْطاً، أي نسألك الغِبْطَةَ، ونعوذ بك من أن نهبِطَ عن حالنا. والغَبيطُ: الرُحْلُ، وهو للنساء يُشدُّ عليه الهودج؛ والجمع غُبُطٌ. وربَّما سمُّوا الأرض المطمئنَّةَ غَبيطاً. وأغْبَطْتُ الرحلَ على ظهر الربيع، إذا أدَمْته عليه ولم تَحُطَّه عنه. وأغْبَطَتْ عليه الحمَّى، أي دامت. وأغْبَطَتِ السماءُ، أي دام مطرها.

### Türkçe

**غَبَطْتُ** koçu **أغْبطُهُ** **غَبْطاً**, eğer onun kuyruğunu yokladığında, onda bir hastalık var mı yok mu diye bakmak için (böyle yaparsın). Ve **الغِبطَةُ**: **المَغْبوطِ**’un hâli gibi bir hâli, onun üzerinden (o hâlin) yok olmasını istemeksizin temenni etmendir; ve bu, haset değildir. Ondan (şöyle) dersin: Onun elde ettiğinden dolayı onu **غَبَطْتُهُ**; **أغْبِطُهُ** **غَبْطاً** ve **غِبْطَةً**; böylece o da **فاغْتَبَطَ**. Şair dedi ki:
وبينما المرءُ في الأحياءِ مُغْتَبِطٌإذا هو الرَمْسُ تَعْفوهُ الأعاصيرُ
Yani o, **مُغْتبطٌ**’tur. Bunu bana Ebû Saîd, **الباء**’yı kesreli okuyarak okuttu; yani **مَغْبوطٌ**. Dedi ki: İsim **الغِبْطَةُ**’dır; ve o, hâlin güzelliğidir. Ve ondan, onların sözü: “Allah’ım, **غَبْطاً**; **هَبْطاً** değil”; yani senden **الغِبْطَةَ** isteriz ve hâlimizden aşağı düşmekten sana sığınırız. Ve **الغَبيطُ**: semerdir; ve o, kadınlar içindir; onun üzerine hevdac bağlanır; çoğulu **غُبُطٌ**’tur. Ve bazen alçak (çukur) yeri **غَبيطاً** diye adlandırdılar. Ve bahar (devesi) sırtında semeri **أغْبَطْتُ**, eğer onu onun üzerinde sürekli bıraktıysan ve onu ondan kaldırmadıysan. Ve humma ona **أغْبَطَتْ**, yani devam etti. Ve gök **أغْبَطَتِ**, yani yağmuru devam etti.
