# غبو (غ-ب-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%A8%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%A8%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: غ - ب - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%A8%D9%88/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

غ ب و
يقال‏:‏ في فلان غباوة ترزقه‏.‏
والأغنياء أكرهم أغبياء‏.‏
ولا يغبى عليّ ما فعلت أي لا يخفى وادخل في الناس فإنه أغبى لك أي أخفى‏.‏
وغبّ شعرك‏:‏ استأصله‏.‏
وحفر فيها مغبّأة أي مغوّاة وحفرةً مغطّاة‏.‏

##### Türkçe

غ ب و
Denilir: falanda **غباوة** vardır; onu rızıklandırır.
Ve zenginler, onların en kerîmi **أغبياء**dır.
Ve “Benim üzerime **يغبى** olmaz, senin yaptığın” yani gizli kalmaz; ve insanların içine gir; çünkü o, senin için daha **أغبى**dır, yani daha gizlidir.
Ve **غبّ** saçını: onu kökünden kazıdı.
Ve onda **مغبّأة** (yani **مغوّاة**) ve örtülmüş bir çukur olarak bir çukur kazdı.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%A8%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و ( *!غَبَى الشَّيءَ و ) *!غَبِيَ ( عنه ) ، كرَضِيَ ، وكذا غَبِيَ عليه الشَّيءَ ، ( *!غَباً ) ، مَقْصورٌ ، ( *!وغَباوَةً : لم يَفْطِنْ له ) ولم يَعْرِفه ، ( فهو *!غَبِيٌّ ) ، على فَعِيلٍ ، قلِيلُ الفِطْنةِ .
وفي التّهْذيبِ : لم يَفْطَنْ للخِبِّ ونحوِهِ .
( و ) غَبِيَ ( الشَّيءُ منه : خَفِيَ ) عنه فلم يَعْرِفه .
( وفيه *!غَبْوَةٌ ) ، بالفَتْح ، ( *!وغُبُوَّةٌ ) ، بالضمِّ مُشدّد الواوِ ، ( *!وغُبِيٌّ ، كصُلِيَ ) ، وهذه عن الفرّاء : أَي ( غَفْلَةٌ ) ؛ ) قيلَ : ومنه *!الغَبِيُّ بمعْنَى الغافِل . *!والغَبِيُّ من الواوِ كما صرَّحَ به الجَوْهرِي وغيرُهُ ، فأَمَّا أَبُو عليَ فاشْتَقّه من : شَجَرَة *!غَبْياءُ كأنَّ جهْلَه غَطَّى منه ما وَضَحَ إلى غيرِهِ .
( *!والغَباءُ ) ، كسَحابٍ : ( الخَفاءُ من الأرضِ ) وما خَفِيَ عنك .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!تَغابَى عنه : تَغافَلَ .
وادْخُلْ في الناسِ فإنَّه *!أَغْبَى لك : أَي أَخْفَى .

وهو ذُو *!غَباوَةٍ : تَخْفَى عليه الأُمورُ .
وهم *!الأَغْبياءُ جَمْعُ غبِيَ .
*!والغباءُ : التُّرابُ يُجْعَلُ فوْقَ الشيءِ ليُوارِيَه عنك .
*!وغَبْيَةُ ذي طَرِيفٍ : مَوْضِعٌ .

##### Türkçe

( Ve **غَبَى الشَّيءَ** ve **غَبِيَ** (ondan), **رَضِيَ** gibi; yine **غَبِيَ عليه الشَّيءَ** (şeyi ona) ( **غَباً** ), maksûr; ( **وغَباوَةً : لم يَفْطِنْ له** ) ve onu bilmedi; (o hâlde o **غَبِيٌّ**’dir), **فَعِيل** üzere; anlayışı azdır.
Ve **التّهْذيب**’de: **الخِبِّ** ve benzeri için uyanık olmadı.
( Ve ) **غَبِيَ** (şey ondan: **خَفِيَ**) ondan gizli oldu da onu bilmedi.
( Ve onda **غَبْوَةٌ** ) fetha ile, ( **وغُبُوَّةٌ** ) damme ile, vâvı şeddeli; ( **وغُبِيٌّ ، كصُلِيَ** ), ve bu **الفرّاء**’dandır: yani ( **غَفْلَةٌ** ); denildi: ve ondandır **الغَبِيُّ** gafletli mânâsında. **والغَبِيُّ** vâvdandır; **الجَوْهرِي** ve başkası onu açıkça belirtmiştir; أما **أَبُو عليَ** ise onu şundan türetmiştir: bir ağaç **غَبْياءُ**; sanki onun cehli, ondan başkasına açık olanı ondan örtmüştür.
( **والغَباءُ** ), **سَحاب** gibi: (yerden gizlilik) ve senden gizli olan şey.
Ve ondan üzerine istidrâk olunanlardandır:
**تَغابَى عنه**: **تَغافَلَ**.
Ve insanların içine gir; çünkü o senin için **أَغْبَى**’dır: yani daha gizlidir.

Ve o **غَباوَةٍ** sahibidir: işler ona gizli kalır.
Ve onlar **الأَغْبياءُ**; **غبِيَ**’nin cem‘idir.
**والغباءُ**: bir şeyin üzerine konulan toprak; onu senden gizlemek için.
**وغَبْيَةُ ذي طَرِيفٍ**: bir yerdir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%A8%D9%88/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

غَبِىَ
1 غَبِىَ ذ , aor. يَغْبَى, inf. n. غَبًا and غَبَاوَةٌ, [the latter of which is the more common,] He had little [or no] intelligence. (Msb.) ― -b2- And غَبِىَ الشَّئْ (S, K, TA, in the CK [erroneously] غَبَى,) or الأَمْرَ, (Msb,) and غَبِىَ عَنِ الشَّئْ (S, K) or عَنِ الأَمْرِ, (Msb,) aor. as above, (S,) inf. n. غَبَاوَةٌ (S, K) and غَبًا, (K,) He did not understand (S, Msb, K) the thing (S, K) or the affair. (Msb.) And غَبِىَ عَنِ الخَبَرِ He was ignorant of the information. (Msb.) ― -b3- And in like manner, عَبِىَ عَلَىَّ الشَّئُْ, inf. n. غَبًا, [The thing was not understood, or not known, by me; or] I knew not the thing: (S:) [or] غَبِىَ الشَّئُْ مِنْهُ i. e. خَفِىَ [the thing was hidden from him], (K, TA,) so that he did not know it: (TA:) and غَبَا is used in the dial. of Teiyi for غَبِىَ in the sense of خَفِىَ: (A and TA in art. غبس:) or it is for غَبَّ, like تَقَضَّى for تَقَضَّضَ. (S in that art. [See غُبَيْسٌ: and see also غَبِيَةٌ, in art. غبى.])

تغبّاهُ
5 تغبّاهُ ذ : see 10.

تغابى
6 تغابى ذ i. q. تَغَافَلَ, (S, MA, TA,) i. e. He was, or he feigned himself, unmindful, &c. (MA.) So in the phrase تغابى عَنْهُ: (TA: [see تَغَافَلَ and تَغَفَّلَ:]) and one says تغاباهُ [also, app. in the same sense]. (IAar, TA in art. عمش.)

استغباهُ
10 استغباهُ ذ and ↓ تغبّاهُ [app. He esteemed him unintelligent, or one having little intelligence] (TA in art. زبن: see 10 in that art.)

فِيهِ غَبْوَةٌ
فِيهِ غَبْوَةٌ ذ and ↓ غُبُوَّةٌ and ↓ غُبِيٌّ In him is unmindfulness, forgetfulness, neglectfulness, heedlessness, or inadvertence. (K.)

غَبَاةٌ
[ غَبَاةٌ ذ Stupidity. (Freytag, from El-Meydánee.)]

غَبَآءٌ
غَبَآءٌ ذ Low, or depressed, ground. (K, TA.) And A thing that is hidden, or concealed, from one. (TA.) ― -b2- And Earth, or dust, that is put over a thing to conceal it from one. (TA.) [See also art. غبى.]

غَبِىٌّ
غَبِىٌّ ذ Having little, (S, Msb,) or no, (K,) intel-ligence: (S, Msb, K:) or one who does not understand deceit, or guile, and the like: (T, TA:) or unmindful, forgetful, neglectful, heedless, or inadvertent: (TA:) and ignorant: (Msb:) pl. أَغْبِيَآءُ (IAth, Msb, TA) and أَغْبِيَآءٌ: (IAth, TA:) accord. to J and others, (TA,) it belongs to this art.; (S, TA;) but Aboo-'Alee derives it from شَجَرَةٌ غَبْيَآءُ, [see أَغْبَى in art. غبى,] as though his ignorance hid from him to whom it is applied what is plainly apparent to others. (TA.) ― -b2- [And A hunter, or sportsman, concealing himself. (Freytag, from the Deewán of the Hudhalees.)]

غُبِىٌّ
غُبِىٌّ ذ : see غَبْوَةٌ.

غَبَاوَةٌ
غَبَاوَةٌ ذ an inf. n. of غَبِىَ [q. v.]. (S, Msb, K.) ― -b2- هُوَ ذُو غَبَاوَةٍ means He is one to whom things, or affairs, are unapparent, or obscure; or from whom they are hidden, or concealed. (TA.)

غُبُوَّةٌ
غُبُوَّةٌ ذ : see غَبْوَةٌ.

أَغْبَى
أَغْبَى ذ : see the next article.

##### Türkçe

غَبِىَ
1 **غَبِىَ** **ذ** , muzâri‘ **يَغْبَى**, mastar ismi **غَبًا** ve **غَبَاوَةٌ**, [ikincisi daha yaygın olandır,] onda az [yahut hiç] zekâ vardı. (Msb.) ― -b2- Ve **غَبِىَ الشَّئْ** (S, K, TA, CK’de [yanlış olarak] **غَبَى**, ) yahut **الأَمْرَ**, (Msb,) ve **غَبِىَ عَنِ الشَّئْ** (S, K) yahut **عَنِ الأَمْرِ**, (Msb,) muzâri‘i yukarıdaki gibi, (S,) mastar ismi **غَبَاوَةٌ** (S, K) ve **غَبًا**, (K,) o şeyi (S, K) yahut işi (Msb.) anlamadı. (S, Msb, K.) Ve **غَبِىَ عَنِ الخَبَرِ**: habere dair bilgisiz oldu. (Msb.) ― -b3- Ve aynı şekilde, **عَبِىَ عَلَىَّ الشَّئُْ**, mastar ismi **غَبًا**, [şey benim tarafımdan anlaşılmadı, yahut bilinmedi; yahut] ben şeyi bilmedim: (S:) [yahut] **غَبِىَ الشَّئُْ مِنْهُ** yani **خَفِىَ** [şey ondan gizlendi], (K, TA,) böylece onu bilmedi: (TA:) ve **غَبَا** Teyyi lehçesinde **خَفِىَ** manasında **غَبِىَ** yerine kullanılır: (A ve TA, **غبس** maddesinde:) yahut o, **تَقَضَّى**’nın **تَقَضَّضَ** yerine olması gibi, **غَبَّ** yerinedir. (S, o maddede. [Bkz. **غُبَيْسٌ**: ve ayrıca **غَبِيَةٌ**’ye de bak, **غبى** maddesinde.])

تغبّاهُ
5 **تغبّاهُ** **ذ** : 10’a bak.

تغابى
6 **تغابى** **ذ** **تَغَافَلَ** ile aynı manadadır, (S, MA, TA,) yani o, gaflet etti, yahut kendisini gaflet eder gösterdi, vb. (MA.) Şu ibarede de böyledir: **تغابى عَنْهُ**: (TA: [bkz. **تَغَافَلَ** ve **تَغَفَّلَ**:]) ve **تغاباهُ** denir [ayrıca, görünüşe göre aynı manada]. (IAar, TA, **عمش** maddesinde.)

استغباهُ
10 **استغباهُ** **ذ** ve ↓ **تغبّاهُ** [görünüşe göre: onu az zekâlı, yahut az zekâ sahibi biri saydı] (TA, **زبن** maddesinde: o maddede 10’a bak.)

فِيهِ غَبْوَةٌ
**فِيهِ غَبْوَةٌ** **ذ** ve ↓ **غُبُوَّةٌ** ve ↓ **غُبِيٌّ**: onda gaflet, unutkanlık, ihmalkârlık, dikkatsizlik, yahut dalgınlık vardır. (K.)

غَبَاةٌ
[ **غَبَاةٌ** **ذ** ahmaklık. (Freytag, El-Meydánee’den.)]

غَبَآءٌ
**غَبَآءٌ** **ذ** alçak, yahut çökük, yer. (K, TA.) Ve bir kimseden gizli, yahut saklı, olan şey. (TA.) ― -b2- Ve bir şeyi bir kimseden gizlemek için onun üzerine konulan toprak, yahut toz. (TA.) [Ayrıca **غبى** maddesine de bak.]

غَبِىٌّ
**غَبِىٌّ** **ذ** az, (S, Msb,) yahut hiç, (K,) zekâ sahibi olan: (S, Msb, K:) yahut hileyi, yahut düzeni, ve benzerini, anlamayan kimse: (T, TA:) yahut gafletli, unutkan, ihmalkâr, dikkatsiz, yahut dalgın: (TA:) ve cahil: (Msb:) çoğulu **أَغْبِيَآءُ** (IAth, Msb, TA) ve **أَغْبِيَآءٌ**: (IAth, TA:) J’ye ve başkalarına göre, (TA,) bu maddeye aittir; (S, TA;) fakat Aboo-’Alee onu **شَجَرَةٌ غَبْيَآءُ**’dan türetir, [bkz. **أَغْبَى** **غبى** maddesinde,] sanki onun cehaleti, kendisine nisbet edilene, başkalarına apaçık görünen şeyi gizlemiş gibidir. (TA.) ― -b2- [Ve gizlenen avcı, yahut avcı. (Freytag, Hudhalees’in Dîvânı’ndan.)]

غُبِىٌّ
**غُبِىٌّ** **ذ** : **غَبْوَةٌ**’ye bak.

غَبَاوَةٌ
**غَبَاوَةٌ** **ذ** **غَبِىَ**’nın bir mastar ismidir [ona bak]. (S, Msb, K.) ― -b2- **هُوَ ذُو غَبَاوَةٍ** demek: o, kendisine şeylerin, yahut işlerin, görünmez olduğu, yahut kapalı olduğu; yahut kendisinden gizlenmiş, yahut saklanmış olduğu, kimsedir. (TA.)

غُبُوَّةٌ
**غُبُوَّةٌ** **ذ** : **غَبْوَةٌ**’ye bak.

أَغْبَى
**أَغْبَى** **ذ** : bir sonraki maddeye bak.
