# غتم (غ-ت-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AA%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%AA%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: غ - ت - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 10 sözlük

## Sözlükler (10)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AA%D9%85/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين والتاء والميم معهما
غ ت م يستعمل فقط غتم: الغُتْمةُ: عُجْمةٌ في المَنْطقِ. ورجلٌ اغْتَمُ وغُتْمِيٌّ، أي لا يفصح شيئاً.

##### Türkçe

غayn, تاء ve ميم’in birlikte bulunduğu bâb

**غ ت م** yalnızca **غتم** kullanılır: **الغُتْمةُ**: konuşmada bir tutukluk. Ve **رجلٌ اغْتَمُ** ve **غُتْمِيٌّ**, yani hiçbir şeyi fasih söylemez.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AA%D9%85/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الغَتْمُ: شدَّة الحر الذي يكاد يأخذ بالنفس. والغُتْمَةُ: العجمةُ. والأغْتَمُ: الذي لا يُفصح شيئاً، والجمع غُتْمٌ. ورجلٌ غُتْمِيٌّ.

##### Türkçe

**الغَتْمُ**: nefesi neredeyse tutacak olan sıcağın şiddeti. Ve **الغُتْمَةُ**: kekemelik. Ve **الأغْتَمُ**: hiçbir şeyi açıkça söylemeyen; çoğulu **غُتْمٌ**. Ve **رجلٌ غُتْمِيٌّ**.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AA%D9%85/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

غ ت م
غتم ، غمت
استعمل من وجوهه : غتم غمت .
غتم : قال الليث : الْغُتْمَةُ : عُجْمةٌ في المنطقِ ، والأَغتَمُ : الذي لا يُفصحُ شيئاً ، رَجلٌ أَغتَمُ وغُتْميٌّ .
ثعلب عن ابن الأعرابيِّ : لبنُ غُتْميٌّ وهو الثَّخينُ الذي لا صوتَ له إذا صببتُه .
الحرانيُّ عن ابن السكِّيت : قال : الغتْم : شِدَّة الحرِّ والأخذُ بالنفسِ وأنشد :
حَرَقَّهَا حَمْضُ بِلاَدٍ فِلِّ
وغتْمُ نَجْمٍ غير مُسْتَقِلِّ
وقال غيرُه : أغتَمْ فُلانٌ الزِّيارةَ إذا أَكثرها حتى يُملَّ .
أبو العباس عن ابن الأعرابيِّ : الْغُتْمُ : قِطَعُ اللبنِ الثِّخانُ ومنه قيلَ للثَّقيلِ الرُّوحِ غُتْمِيُّ ، ويقالُ للذي يجدُ الْحَرَّ وهو جائعٌ مَغْتُومٌ .
غمت : أبو عبيد عن الكسائيِّ : غَمَتَهُ الطَّعامُ يَغمِتُهُ .
وروى سلمةُ عن الفرَّاء : قالت الدُّبَيْريَّةُ : الغَمَتُ والغتَمُ : التُّخمَةُ .
وقال شمر : يقالُ : غَمَتَهُ الْودَكُ يَغْمِتُهُ غَمْتاً إذ صيرهُ كالسكرانِ وغمَتَهُ إذا غطَّاهُ .
وقال ابن دُريدٍ : غمَتَهُ في الماءِ إِذَا غَطَّهُ فيهِ .

##### Türkçe

غ ت م
**غتم** , **غمت**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **غتم** **غمت** .

**غتم** : Leys dedi: **الْغُتْمَةُ**: konuşmada bir kapalılıktır; **الأَغتَمُ**: hiçbir şeyi açıkça söylemeyen kimsedir; **رَجلٌ أَغتَمُ** ve **غُتْميٌّ**.

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **لبنُ غُتْميٌّ**; o, döktüğüm zaman sesi olmayan koyu (kalın) olandır.

Harrânî, İbnü’s-Sikkît’ten: dedi: **الغتْم**: sıcağın şiddeti ve nefesin tutulmasıdır; ve inşâd etti:
حَرَقَّهَا حَمْضُ بِلاَدٍ فِلِّ
وغتْمُ نَجْمٍ غير مُسْتَقِلِّ

Ve başkası dedi: Falan, ziyareti **أغتَمْ** etti; onu çoğalttığı zaman, ta ki bıkkınlık duyulana kadar.

Ebû’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: **الْغُتْمُ**: sütün kalın parçalarıdır; ondan, ruhu ağır olana **غُتْمِيُّ** denilmiştir; ve aç iken sıcağı bulan kimseye **مَغْتُومٌ** denilir.

**غمت** : Ebû Ubeyd, Kisâî’den: **غَمَتَهُ** yiyecek, onu **يَغمِتُهُ**.

Ve Seleme, Ferrâ’dan rivayet etti: Dubeyriyye dedi: **الغَمَتُ** ve **الغتَمُ**: tıka basa doymadır.

Ve Şemmer dedi: denilir: **غَمَتَهُ الْودَكُ** onu **يَغْمِتُهُ** **غَمْتاً**; onu sarhoş gibi kıldığı zaman; ve **غمَتَهُ**: onu örttüğü zaman.

Ve İbn Düreyd dedi: **غمَتَهُ** suda; onu orada daldırdığı zaman.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AA%D9%85/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الغين والتاء وما يثلثهما)
(غتم) الغين والتاء والميم أصلٌ يدلُّ على انفلاقٍ في الشيء وانسداد. من ذلك الغُتْمة، وهي العُجْمة في المَنْطِق. ويقال للأخْذ بالنَّفْس: الغَتْم. ويقال للرَّجُل إذا مات: "ورَدَ حِياضَ غُتَيم"، وهو ذلك القياسُ لأنَّه يأتي بيتاً مسدوداً.‏

ـ

##### Türkçe

(غayn ile تاء ve onları üçleyen şeyin bâbı)
(**غتم**) **الغين** ve **التاء** ve **الميم** bir asıldır; şeyde bir yarılmaya ve bir tıkanmaya delâlet eder. Bundan **الغُتْمة** vardır; o, konuşmada **العُجْمة**’dir. Ve nefesle tutmaya: **الغَتْم** denir. Ve adam için, öldüğü zaman: “**ورَدَ حِياضَ غُتَيم**” denir; ve o, o kıyastır; çünkü kapalı bir eve gelir.‏

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AA%D9%85/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

غ ت م
فلانٌ أغتم من قوم غتم وأغتامٍ‏.‏
وفيه غتمة وهي العجمة في المنطق من الغتم وهو الأخذ بالنفس ومنه المثل ‏"‏ أورده حياض غنيم ‏"‏ وهو علم للمنية كشعوب غير منصرف‏.‏
وقالوا‏:‏ قد أغتم آل العجاج الرّجز أي أكثروه وأداموه فهو فيهم‏.‏
ويقال‏:‏ لا تغتم الزيارة فتملّ‏:‏ من اغتم الرجل إذا أكثر من الأكل حتى أخذه الغتم من كرب الكظّة‏.‏
وتقول‏:‏ بقيت بين ثلّة أغنام كأنهم ثلة أغنام‏.‏

##### Türkçe

غ ت م
Falanca, **غتم** ve **أغتام** kavminden daha **أغتم**’dir.

Ve onda **غتمة** vardır; o, konuşmada **العجمة**’dir; **الغتم**’dendir ki o, nefesle yakalanmadır. Ve ondan şu mesel: “**أورده حياض غنيم**”; o, **المنية** için bir özel addır; **شعوب** gibi gayr-i munsariftir.

Ve dediler ki: **قد أغتم آل العجاج الرّجز**; yani onu çoğalttılar ve onu sürdürdüler; o, onlardadır.

Ve denilir: **لا تغتم الزيارة فتملّ**: **اغتم الرجل**’den; adam, çok yemekten dolayı, **الغتم** onu **كرب الكظّة**’den yakalayıncaya kadar.

Ve dersin: **بقيت بين ثلّة أغنام**; sanki onlar **ثلة أغنام**’dır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AA%D9%85/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الغُتْمةُ: عُجْمة في المنطق. ورَجلٌ أَغْتَمُ وغَتْمِيٌّ: لا يُفْصِح شيئاً. وامرأَة غَتْماء وقومٌ غُتْمٌ وأََغْتام. ولبنٌ غُتْمِيُّ: ثخين لا يسمع له صوت إذا صُبَّ؛ عن ابن الأَعرابي. الغُتْمُ: قِطَعُ اللَّبَنِ الثِّخانُ؛ ومنه قيل للثقيل الروح: غُتْمِيٌّ. والغَتْمُ: شدة الحَرِّ والأَخذِ بالنَّفس؛ قال الراجز:
حَرَّقَها حَمْضُ بِلادٍ فِلِّ،
وغَتْمُ نَجْمٍِ غَيْرِ مُسْتَقَلِّ
أَي غير مرتفع لِثَبات الحَرِّ المنسوب إليه، وإنما يشتد الحر عند طلوع الشِّعْرَى التي في الجَوْزاء، ويقال للذي يجد الحَرَّ وهو جائع: مَغْتُومٌ. وأَغْتَمَ فلان الزيارة: أَكْثَرَها حتى يُمَلَّ. وقالوا: كان العَجَّاجُ يُغْتِمُ الشِّعْر أَي يُكْثر إغْبابَه. وغَتَمَ الطعامُ: تَجَمَّع؛ عن الهَجَري. ووقع فلان في أَحواض غُتَيْم أَي وقع في الموت، لغة في غُثَيْمٍ؛ عن ابن الأَعرابي. وحكى اللحياني: وَرَدَ حَوْضَ غُتَيمٍ أَي مات، قال: والغُتَيْمُ الموت فأَدخل عليه الأَلف واللام؛ قال ابن سيده: ولا أَعرفها عن غيره، والله أَعلم.

##### Türkçe

**الغُتْمةُ**: konuşmada bir **عُجْمة**(tutukluk). Ve **رَجلٌ أَغْتَمُ** ve **غَتْمِيٌّ**: hiçbir şeyi açıkça söylemez. Ve **امرأَة غَتْماء** ve **قومٌ غُتْمٌ** ve **أَغْتام**. Ve **لبنٌ غُتْمِيُّ**: koyu; döküldüğü zaman ona bir ses işitilmez; İbnü’l-A‘râbî’den.

**الغُتْمُ**: koyu süt parçaları; bundan dolayı ağır ruhluya **غُتْمِيٌّ** denilmiştir.

Ve **الغَتْمُ**: sıcağın şiddeti ve nefesle yakalanma; râciz dedi ki:
حَرَّقَها حَمْضُ بِلادٍ فِلِّ،
وغَتْمُ نَجْمٍِ غَيْرِ مُسْتَقَلِّ

Yani, ona nispet edilen sıcağın devamlılığı sebebiyle yükselmiş olmayan; ancak sıcak, **الشِّعْرَى**’nın ki **الجَوْزاء**’dadır, doğuşu sırasında şiddetlenir. Ve aç iken sıcağı bulan kimseye **مَغْتُومٌ** denilir.

Ve falan kimse ziyareti **أَغْتَمَ**: onu çoğalttı, ta ki bıkkınlık duyulsun. Ve dediler: **العَجَّاجُ** şiiri **يُغْتِمُ** idi, yani onun **إغْباب**ını çoğaltırdı.

Ve **غَتَمَ الطعامُ**: toplandı; el-Hecrî’den.

Ve falan kimse **أَحواض غُتَيْم**’e düştü, yani ölüme düştü; **غُثَيْمٍ**’de bir dil; İbnü’l-A‘râbî’den.

Ve el-Lihyânî hikâye etti: **وَرَدَ حَوْضَ غُتَيمٍ** yani öldü; dedi ki: ve **الغُتَيْمُ** ölümdür; ona **الأَلف واللام**’ı dâhil etti; İbn Sîde dedi ki: onu ondan başkasından bilmem; Allah daha iyi bilir.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AA%D9%85/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* غ ت م * * الغُتْمَةُ * العُجمة و * الأَغْتَمُ * الذي لا يُفصح شيئا والجمع * غُتْمٌ * ورجل * غُتْمِيٌّ

##### Türkçe

* غ ت م * * **الغُتْمَةُ** * kekemelik ve * **الأَغْتَمُ** * hiçbir şeyi açıkça söylemeyen; çoğulu * **غُتْمٌ** *; ve bir adam * **غُتْمِيٌّ** *

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AA%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| | ( الغَتْمُ : شِدَّةُ الحَرِّ ) الذي ( يَكَادُ يَأْخُذُ |

| بالنَّفَسِ ) نَقَلَه الجَوْهَرِيُّ ، وأَنْشَدَ لِمَسْعُودِ | ابنِ قَيْد الفَزَارِيِّ : | % ( * حَرَّقَهَا حَمْضُ بِلادٍ فِلِّ * % ) % | % ( * وغَتمُ نَجْمٍ غَيرِ مُسْتَقِلِّ * % ) % | | أي : غَيرِ مُرْتَفِعٍ لثَباتِ الحَرِّ المَنْسُوبِ | إليهِ ، وإنما يَشْتَدُّ الحَرُّ عِنْدَ طُلُوعِ الشِّعْرَى | التي في الجَوْزَاءِ . | | والغُتْمَةُ بالضَّمِّ : العُجْمَةُ ) في المَنْطِق . | | ( والأَغتَمُ ) : الأَعْجَمُ ، وهو ( مَنْ لا | يُفْصِحُ شَيْئًا ج : غُتْمٌ ) ، بالضَّمِّ . | | ( ورَجُلٌ غُتْمِيٌّ ) ، بالضَّمِّ : لا يُفْصِحُ | شَيْئًا ، وجَمْعُهُ أَغْتَامٌ ، ( ومنه لَبَنٌ غُتْمِيٌّ أي : | ثَخِينٌ لا صَوْتَ لِصَبِّهِ ) عن ابنِ الأَعْرَابِيِّ . | | ( و ) يُقالُ : أَوردَه ( حِياضَ غُتَيْم ، | كَزُبَيْرٍ ) وهو عَلَمٌ للمَنِيَّةِ ، كشَعُوبَ غَير | مُنْصَرِف ، قاله الزَّمخْشَرِيُّ . وكَذلِك وَقَع في | أَحواضِ غُتَيْم ، قَالَ اللِّحْيانِيُّ : أي مَاتَ ، | قَالَ : والغُتَيْمُ : ( المَوْتُ ) ، فأَدخَل عليه | الأَلِفَ واللاَّمَ . قَالَ ابنُ سِيدَه : ولا أَعْرِفُها | عن غَيرِه . | | ( وأَغْتَمَ الزِّيَارَة : أكْثَرَ مِنْهَا حتى يُمَلَّ ) | يُقالُ : لا تُغْتِمِ الزِّيارةَ فَتُمَلَّ ، ( و ) هُوَ من | ( اغْتَتَم ) إذا أَكْثَرَ الأَكلَ حتّى ( اتَّخَمَ ) ، | وأَخَذَه الغَتْمُ مِنْ كَرْبِ الكَظَّةِ . | [ ] ومِمَّا يُسْتَدْرَك عليه : | | الغُتْمُ ، بالضَّمِّ : قِطَعُ اللَّبَنِ الثِّخَانُ ، ومنه | قِيلَ للثَّقِيلِ الرُّوحِ : غُتْمِيٌّ . | | والمَغْتُومُ : الّذِي لَفَحَه الحَرُّ ، وامرأَةٌ | غَتْماءُ ، وقوم أَغتامٌ . | | وقالوا : كان العَجَّاجُ يُغْتِمُ الشِّعْرَ أَي : | يُكْثُر إِغبَابَه . وفي الأساس : أغْتَمَ آلُ | العَجّاجِ الرَّجَزَ ، أي : أَكْثَرُوه ، فَهُو فِيهِم . | | وغَتَمَ الطَّعامُ : نَجَع عن الهَجَرِيّ . |

##### Türkçe

| | ( **الغَتْمُ** : sıcağın şiddeti ) ki ( neredeyse |

| nefesi alıp götürür ) bunu el-Cevherî nakletti; ve Mes‘ûd | ibn Kayd el-Fezârî’ye ait olarak şu beyti okudu: | % ( * حَرَّقَهَا حَمْضُ بِلادٍ فِلِّ * % ) % | % ( * وغَتمُ نَجْمٍ غَيرِ مُسْتَقِلِّ * % ) % | | yani: sıcağın kendisine nispet edildiği sabitliği sebebiyle yükselmiş olmayan; ancak **الشِّعْرَى**’nın, ki **الجَوْزَاءِ**’dadır, doğuşu sırasında sıcak şiddetlenir. | | ve **الغُتْمَةُ** (ötre ile): konuşmada **العُجْمَةُ**’dır. | | ( **الأَغتَمُ** ): **الأَعْجَمُ**; ve o ( hiçbir şeyi fasih söylemeyen kimsedir; çoğulu: **غُتْمٌ** ), ötre ile. | | ( ve bir adam **غُتْمِيٌّ** ), ötre ile: hiçbir şeyi fasih söylemez; çoğulu **أَغْتَامٌ**’dır; (ve ondan: **لَبَنٌ غُتْمِيٌّ** yani: kalın/yoğun, dökülüşünün sesi olmayan ) İbnü’l-A‘râbî’den. | | ( ve ) denilir: onu ( **حِياضَ غُتَيْم**’e, **كَزُبَيْرٍ** ) götürdü; ve o, **المَنِيَّةِ** için bir addır; **شَعُوبَ** gibi, gayr-i munsarif; bunu ez-Zemahşerî söyledi. Ve aynı şekilde “**أَحواضِ غُتَيْم**”de vuku buldu. el-Lihyânî dedi ki: yani öldü. Dedi ki: ve **الغُتَيْمُ**: ( **المَوْتُ** )tur; sonra ona **الأَلِفَ واللاَّمَ**’ı dâhil etti. İbn Sîde dedi ki: onu ondan başkasından bilmem. | | ( ve **أَغْتَمَ الزِّيَارَة**: ondan çoğalttı, ta ki bıkkınlık duyulsun ) denilir: ziyareti **تُغْتِمِ** etme de bıkkınlık duyulasın; ( ve ) o, ( **اغْتَتَم** )dendir; yemeği çoğalttığında, ta ki ( **اتَّخَمَ** ) olsun; ve onu, tıka basa yemenin sıkıntısından **الغَتْمُ** aldı. | | [ ] Ve ona ilâve olarak istidrâk edilenlerdendir: | | **الغُتْمُ**, ötre ile: sütün kalın parçaları; ve ondan ağır ruhluya **غُتْمِيٌّ** denildi. | | ve **المَغْتُومُ**: sıcağın yaladığı kimsedir; ve bir kadın **غَتْماءُ**, ve bir kavim **أَغتامٌ**. | | Ve dediler: el-‘Accâc şiiri **يُغْتِمُ** idi; yani: onun **إِغبَاب**ını çoğaltırdı. Ve **الأساس**’ta: **أغْتَمَ آلُ العَجّاجِ الرَّجَزَ**; yani: onu çoğalttılar; artık o, onlardadır. | | ve **غَتَمَ الطَّعامُ**: el-Hecerî’den; fayda verdi. |

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AA%D9%85/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

غَتِمَ
1 غَتِمَ ذ , aor. غَتَمَ , inf. n. غَتَمٌ, He had an impotence, or an impediment, or a difficulty, in his speech, or utterance; and a barbarousness, or vitiousness, therein, especially in speaking Arabic; i. e., a want of clearness, perspicuousness, distinctness, chasteness, or correctness, therein. (Msb.) -A2- غَتَمَ, said of food (طَعَام), It was, or became, wholesome, or beneficial. (TA.)

اغتم الزِّيَارَةَ
4 اغتم الزِّيَارَةَ ذ , (K, TA, in the CK [erroneously] اغْتَتَمَ,) He visited much, so as to weary. (K, TA.) One says, لَا تُغْتِمِ الزِّيَارَةَ فَتُمِلَّ [Do not thou visit much, so as to weary]. (TA.) ― -b2- And they said, كَانَ العَجَّاجُ يُغْتِمُ الشِّعْرَ i. e. El-'Ajjáj used to make poetry cause much wearying: and it is said in the A, أَغْتَمَ آلُ العَجَّاجِ الرَّجْزَ i. e. The family of El- 'Ajjáj recited much poetry of the metre termed رَجَز; and he among them. (TA.)

اغتتم
8 اغتتم ذ He suffered from indigestion (K, TA) in consequence of much eating; and became affected by what is termed ↓ غَتْم [app. meaning heat of the stomach so intense as to take the breath] arising from the distress occasioned by repletion. (TA.)

غَتْمٌ
غَتْمٌ ذ Intense heat that almost takes away the breath. (S, K.) A rájiz says, (S,) namely, Mes'ood Ibn-Keyd [?] El-Fezáree, (TA,) describing camels, (S in art. فل,)
حَرَّقَهَا حَمْضُ بِلَادِ فِلِّ
وَغَتْمُ نَجْمٍ غَيْرِ مُسْتَقِلِّ
[The pasturage termed حمض of tracts of country not rained upon and not having fresh herbage rendered them thirsty, and the intense and almostsuffocating heat of a star not high (above the horizon), i. e. not having become high so as to be concealed by the rays of the sun]; i. e. [a star] not high (غَيْرِ مُرْتَفِعٍ) because of the constancy of the heat attributed to it [at the time of its auroral rising]; the heat becoming intense only at the time of the [auroral] rising of الشِّعْرَى, [meaning Sirius, the star to which allusion is here made,] which is in [correctly after] الجَوْزَآء. (S. [See الشِّعْرَى.]) ― -b2- See also 8.

غُتْمٌ
غُتْمٌ ذ Thick pieces [or clots or lumps] of milk. (TA.)

غُتْمَةٌ
غُتْمَةٌ ذ An impotence, or an impediment, or a difficulty, in speech, or utterance; and a barbarousness, or vitiousness, therein; i. e. a want of clearness, perspicuousness, distinctness, chasteness, or correctness, therein; meaning, in speaking Arabic; syn. عُجْمَةٌ. (S, Mgh, Msb, K.)

غُتْمِىٌّ
غُتْمِىٌّ ذ : see أَغْتَمُ. ― -b2- Hence, applied to milk, [and so, accord. to Reiske, as stated in Freytag's Lex., ↓ أَغْتَمُ,] Thick; the pouring forth of which is without any sound. (IAar, K.) ― -b3- And One who is heavy in spirit: from غُتْمٌ signifying as expl. above. (TA.)

حِيَاضُ غُتَيْمٍ
حِيَاضُ غُتَيْمٍ ذ , like زُبَيْر, (so in copies of the K,) [or حياض غُتَيْمَ, for it is] a proper name for المَنِيَّةُ, (TA,) meaning Death, (K, TA,) like شَعُوبُ, imperfectly decl. [as being a proper name and of the fem. gender]; so says Z; and, accord. to Lh, الغُتَيْمُ signifies the same, but ISd says, “ I know it not save as from him. ” (TA.) One says, أَوْرَدَهُ حِيَاضَ غُتَيْم [He brought him to death]: and in like manner, وَقَعَ فِى أَحْوَاضِ غُتَيْم [He fell into death], expl. by Lh as meaning he died. (TA.)

أَغْتَمُ
أَغْتَمُ ذ , (S, Mgh, Msb, K,) and ↓ غُتْمِىٌّ, (S, * K, * TA,) [and ↓ أَغْتَمِىٌّ, occurring in the فاكهة الخلفآء, p. 151, 1. 18, as mentioned by Freytag, who explains it as meaning “ barbarus, ”] One who does not utter anything with clearness, perspicuousness, or distinctness, or with chasteness, or correctness; (S, Mgh, Msb, K, TA;) i. q. أَعْجَمُ: (TA:) fem. of the first, غَتْمَآءُ, applied to a woman: (Msb, TA:) pl. of the first غُتْمٌ (S, Mgh, Msb, K) and أَغْتَامٌ, (Mgh,) or this latter is pl. of the second. (TA.) ― -b2- See also غُتْمِىٌّ.

أَغْتَمِىٌّ
أَغْتَمِىٌّ ذ : see the next preceding paragraph.

مَغْتُومٌ
مَغْتُومٌ ذ , Burned by the heat. (TA.)

##### Türkçe

**غَتِمَ**
1 **غَتِمَ** **ذ** , muzârîsi **غَتَمَ** , mastarı **غَتَمٌ**, Konuşmasında yahut söyleyişinde bir iktidarsızlık, yahut bir engel, yahut bir güçlük vardı; ve onda bir barbarlık yahut bozukluk; özellikle Arapça konuşmada; yani onda açıklık, vuzuh, belirginlik, fesahat yahut doğruluk eksikliği. (Msb.) -A2- **غَتَمَ**, yiyecek (**طَعَام**) hakkında söylenir, O, sıhhatli yahut faydalı oldu yahut oldu. (TA.)

**اغتم الزِّيَارَةَ**
4 **اغتم الزِّيَارَةَ** **ذ** , (K, TA, CK’de [yanlış olarak] **اغْتَتَمَ**,) Çok ziyaret etti, bıktıracak derecede. (K, TA.) Şöyle denir, لَا تُغْتِمِ الزِّيَارَةَ فَتُمِلَّ [Bıktıracak derecede çok ziyaret etme]. (TA.) ― -b2- Ve dediler ki, كَانَ العَجَّاجُ يُغْتِمُ الشِّعْرَ yani El-‘Accâc şiiri çok bıktırıcı kılardı: ve A’da şöyle denilmiştir, أَغْتَمَ آلُ العَجَّاجِ الرَّجْزَ yani El-‘Accâc’ın ailesi **رَجَز** denilen vezinde çok şiir okurdu; ve o da onların arasında. (TA.)

**اغتتم**
8 **اغتتم** **ذ** Çok yemekten dolayı hazımsızlıktan mustarip oldu (K, TA); ve tokluktan doğan sıkıntıdan meydana gelen ↓ **غَتْم** denilen şeyden [görünüşe göre midenin nefesi kesecek derecede şiddetli sıcaklığı anlamında] etkilendi. (TA.)

**غَتْمٌ**
**غَتْمٌ** **ذ** Nefesi neredeyse gideren şiddetli sıcaklık. (S, K.) Bir râciz şöyle der, (S,) yani Mes‘ûd İbn-Keyd [?] El-Fezârî, (TA,) develeri vasfederek, (S, فل maddesinde,)
حَرَّقَهَا حَمْضُ بِلَادِ فِلِّ
وَغَتْمُ نَجْمٍ غَيْرِ مُسْتَقِلِّ
[Yağmur almamış ve taze ot bitmemiş memleket parçalarının **حمض** denilen otlağı onları susattı, ve yüksek olmayan bir yıldızın, yani ufkun üstünde yükselip güneşin ışınlarıyla örtülür hâle gelmemiş bir yıldızın şiddetli ve neredeyse boğucu sıcaklığı]; yani [bir yıldız] yüksek değil (**غَيْرِ مُرْتَفِعٍ**), ona nispet edilen sıcaklığın sürekliliği sebebiyle [onun fecrî doğuşu vaktinde]; sıcaklık ancak **الشِّعْرَى**’nın [burada kendisine işaret edilen yıldız olan Sirius anlamında] fecrî doğuşu vaktinde şiddetlenir; o da **الجَوْزَآء**’dan sonra [doğrusu onun ardından]dır. (S. [**الشِّعْرَى**’ya bak.]) ― -b2- 8’e de bak.

**غُتْمٌ**
**غُتْمٌ** **ذ** Sütün kalın parçaları [yahut pıhtıları yahut yumruları]. (TA.)

**غُتْمَةٌ**
**غُتْمَةٌ** **ذ** Konuşmada yahut söyleyişte bir iktidarsızlık, yahut bir engel, yahut bir güçlük; ve onda bir barbarlık yahut bozukluk; yani onda açıklık, vuzuh, belirginlik, fesahat yahut doğruluk eksikliği; Arapça konuşmada demektir; eş anlamlısı **عُجْمَةٌ**. (S, Mgh, Msb, K.)

**غُتْمِىٌّ**
**غُتْمِىٌّ** **ذ** : **أَغْتَمُ**’a bak. ― -b2- Buradan, süte uygulanarak, [ve böylece, Reiske’ye göre, Freytag’ın Lex.’inde belirtildiği üzere, ↓ **أَغْتَمُ**], Kalın; dökülmesi herhangi bir ses olmaksızın olan. (IAar, K.) ― -b3- Ve ruhça ağır olan kimse: yukarıda açıklandığı üzere **غُتْمٌ**’den. (TA.)

**حِيَاضُ غُتَيْمٍ**
**حِيَاضُ غُتَيْمٍ** **ذ** , **زُبَيْر** gibi, (K nüshalarında böyle,) [yahut **حياض غُتَيْمَ**, zira] **المَنِيَّةُ** için bir özel addır, (TA,) Ölüm anlamında, (K, TA,) **شَعُوبُ** gibi, eksik i‘râblı [özel ad ve müennes oluşundan dolayı]; Z böyle söyler; ve Lh’ye göre, **الغُتَيْمُ** aynı şeyi ifade eder; fakat ISd der ki: “Onun dışında ondan başka bilmem.” (TA.) Şöyle denir, أَوْرَدَهُ حِيَاضَ غُتَيْم [Onu ölüme götürdü]: ve aynı şekilde, وَقَعَ فِى أَحْوَاضِ غُتَيْم [Ölüme düştü], Lh tarafından “öldü” anlamında açıklanmıştır. (TA.)

**أَغْتَمُ**
**أَغْتَمُ** **ذ** , (S, Mgh, Msb, K,) ve ↓ **غُتْمِىٌّ**, (S, * K, * TA,) [ve ↓ **أَغْتَمِىٌّ**, Freytag’ın zikrettiği üzere, فاكهة الخلفآء, s. 151, sat. 18’de vârid olup onu “barbarus” anlamında açıklar] Açıklık, vuzuh yahut belirginlikle, yahut fesahat yahut doğrulukla hiçbir şey söylemeyen kimse; (S, Mgh, Msb, K, TA;) **أَعْجَمُ** ile aynı anlamda: (TA:) birincinin müennesi **غَتْمَآءُ**, bir kadına uygulanır: (Msb, TA:) birincinin çoğulu **غُتْمٌ** (S, Mgh, Msb, K) ve **أَغْتَامٌ**, (Mgh,) yahut bu ikincisi, ikincinin çoğuludur. (TA.) ― -b2- **غُتْمِىٌّ**’ye de bak.

**أَغْتَمِىٌّ**
**أَغْتَمِىٌّ** **ذ** : Bir önceki paragrafa bak.

**مَغْتُومٌ**
**مَغْتُومٌ** **ذ** , Sıcaktan yanmış. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AA%D9%85/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

غَتِمَ
غَتِمَ A ( n. ac. غَتَم 4 ),
a.  Had a thickness of speech.

أَغْتَمَ
أَغْتَمَ IV ,
a.  Repeated too often ( visits ).

اِغْتَتَمَ
اِغْتَتَمَ VIII ,
a.  Had indigestion.

غَتْم
غَتْم 1 ,
a.  Stifling heat.

b.  Indigestion.

غُتْم
غُتْم 3 ,
a.  Clots, lumps.

غُتْمَة
غُتْمَة 3t ,
a.  Barbarism; solecism.

b.  Indistinctness, thickness of utterance.

غُتْمِيّ
غُتْمِيّ 3yi ,
a.  see 14 .

أَغْتَمُ
أَغْتَمُ 14 , ( pl. غُتْم 3 ),
a.  Solecist; foreigner; barbarian.

أَغْتَمِيّ
أَغْتَمِيّ 14yi ,
a.  see 14 .

##### Türkçe

غَتِمَ
**غَتِمَ** A ( n. ac. **غَتَم** 4 ),
a.  Konuşmada bir kalınlığa sahip oldu.

أَغْتَمَ
**أَغْتَمَ** IV ,
a.  (Ziyaretleri) pek çok defa tekrarladı.

اِغْتَتَمَ
**اِغْتَتَمَ** VIII ,
a.  Hazımsızlık yaşadı.

غَتْم
**غَتْم** 1 ,
a.  Boğucu sıcak.

b.  Hazımsızlık.

غُتْم
**غُتْم** 3 ,
a.  Pıhtılar, yumrular.

غُتْمَة
**غُتْمَة** 3t ,
a.  Barbarlık; dil yanlışı.

b.  Belirsizlik, söz söyleyişinin kalınlığı.

غُتْمِيّ
**غُتْمِيّ** 3yi ,
a.  14’e bak.

أَغْتَمُ
**أَغْتَمُ** 14 , ( pl. **غُتْم** 3 ),
a.  Dil yanlışı yapan; yabancı; barbar.

أَغْتَمِيّ
**أَغْتَمِيّ** 14yi ,
a.  14’e bak.
