# غثث — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AB%D8%AB/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%AB%D8%AB/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غثث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AB%D8%AB.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: غثث

الغَثُّ: الرديءُ من كل شيء. ولَحْمٌ غَثٌّ وغَثيثٌ بَيِّنُ الغُثوثةِ: مَهْزولٌ.
غَثَّ يَغِثُّ ويَغَثُّ غَثاثة وغُثُوثةً، وغَثَّتِ الشاةُ: هُزِلَتْ، فهي غَثَّةٌ، وكذلك أَغَثَّتْ. وأَغَثَّ الرجلُ اللحمَ: اشتراه غَثّاً. وفي المحكم: أَغَثَّ اشترى لَحْماً غَثيثاً.
ورجل غَثٌّ وغُثٌّ: رديءٌ.
وقد غَثِثْتَ في خُلُقِك وحالك، غَثاثة وغُثُوثةً: وذلك إِذا ساءَ خُلُقه وحالُه. وقوم غَثَثَةٌ وغِثَثةٌ. وكلامٌ غَثٌّ: لا طَلاوةَ عليه. قال ابن الزبير للأَعراب: والله إِن كلامَكم لَغَثٌّ، وإِن سلاحَكم لَرَثٌّ، وإِنكم لَعِيالٌ في الجَدْب، أَعداء في الخِصْبِ وأَغَثَّ حديثُ القوم وغَثَّ: فَسَد ورَدُؤَ. وأَغَثَّ في مَنْطِقه. التهذيب: أَغَثَّ فلانٌ في حديثه إِذا جاء بكلام غَثٍّ، لا معنى له.
ابن سيده: والغُثَّة الشيءُ اليسيرُ من المَرْعى؛ وقيل: هي البُلْغةُ من العَيْش، كالغُفَّةِ. واغْتَثَّت الخيلُ: أَصابتْ شيئاً من الربيع، كاغْتَفَّتْ. وهي الغُفَّة والغُثَّة، جاء بهما بالفاء والثاء؛ قال: وغيره يُجِيز الغُبَّة بهذا المعنى.
الأُمويُّ: غَثَّثَت الإِبلُ تَغْثِيثاً، ومَلَّحَتْ تمليحاً إِذا سَمِنَتْ قليلاً قليلاً. وقال أَبو سعيد: أَنا أَتَغَثَّثُ ما أَنا فيه حتى أَسْتَسْمِنَ؛ أَي أَسْتَقِلُّ عَمَلي، لآخُذَ به الكثيرَ من النواب. وفي حديث أُم زرع: زَوجي لَحْمُ جملٍ غَثٍّ أَي مَهْزول؛ وفي حديثها أَيضاً: ولا تُغِثُّ طَعامَنا تَغْثِيثاً أَي لا تُفْسده.
وفي حديث ابن عباس قال لابْنه عليٍّ: الْحَقْ بابنِ عَمّك، يعني عبدَ الملك، فغَثُّكَ خيرٌ من سَمين غيرِك. وغَثِيثَةُ الجُرْح: مِدَّته، وقَيْحه، ولَحْمُه المَيِّتُ؛ وقد غَثَّ الجُرْحُ يَغَثُّ ويَغِثُّ غَثّاً وغَثِيثاً، وأَغَثَّ يُغِثُّ إِغْثاثاً إِذا سالَ ذلك منه. واسْتَغَثَّه صاحبُه إِذا أَخرجه منه وداواه؛ قال:
وكنتُ كآسِي شَجَّةٍ يَسْتَغِثُّها
وأَغَثَّ أَيضاً أَي أَمدّ. وما يَغِثُّ عليه أَحدٌ غَثاثَته أَي ما يُفْسِدُ، وما يَغِثُّ عليه أَحدٌ إِلاَّ سأَله أَي ما يَدَعُ. التهذيب: يقال ما يَغِثُّ عليه أَحدٌ أَي ما يَدَعُ أَحداً إِلاَّ سأَله. ويقال: لَبِسْتُه على غَثِيثَةٍ فيه أَي على فسادِ عَقْلٍ.
وفلانٌ لا يَغَِثُّ عليه شيءٌ أَي لا يقولُ في شيء إِنه رديء فيَتْرُكه. ورأَيتُ في حواشي بعض نسخ الصحاح بخط بعض الأَفاضل: الغَثْغثةُ القتال.

### Türkçe

**الغَثُّ**: her şeyden kötü olan. Ve **لَحْمٌ غَثٌّ** ve **غَثيثٌ**; **الغُثوثةِ**si açık: zayıf.

**غَثَّ يَغِثُّ ويَغَثُّ**; **غَثاثة** ve **غُثُوثةً** (olarak). Ve **غَثَّتِ الشاةُ**: zayıfladı; artık o **غَثَّةٌ**dir; bunun gibi **أَغَثَّتْ** de. Ve **أَغَثَّ الرجلُ اللحمَ**: onu **غَثّاً** olarak satın aldı. Ve **المحكم**’de: **أَغَثَّ**; **لَحْماً غَثيثاً** satın aldı.

Ve **رجل غَثٌّ** ve **غُثٌّ**: kötü.

Ve sen ahlâkında ve hâlinde **غَثِثْتَ**; **غَثاثة** ve **غُثُوثةً** (olarak): bu, ahlâkı ve hâli kötü olduğunda (olur). Ve bir kavim **غَثَثَةٌ** ve **غِثَثةٌ**. Ve **كلامٌ غَثٌّ**: üzerinde tatlılık yoktur. İbn ez-Zübeyr bedevîlere dedi: Vallahi sizin sözünüz elbette **لَغَثٌّ**, ve sizin silahınız elbette **لَرَثٌّ**, ve siz kıtlıkta elbette yük (geçindirilen) kimselersiniz; bollukta düşmanlarsınız. Ve kavmin sözü **أَغَثَّ** ve **غَثَّ**: bozuldu ve kötüleşti. Ve konuşmasında **أَغَثَّ**. **التهذيب**: Falanca, sözünde **أَغَثَّ**; **غَثٍّ** bir sözle geldiğinde, onun için bir anlam yoktur.

İbn Sîde: ve **الغُثَّة** otlaktan az şeydir; ve denildi ki: o, geçimden yetinilecek kadardır; **الغُفَّةِ** gibi. Ve atlar **اغْتَثَّت**: bahardan bir şey elde etti; **اغْتَفَّتْ** gibi. Ve o **الغُفَّة** ve **الغُثَّة**dir; ikisini de **الفاء** ve **الثاء** ile getirdi; dedi ki: başkası bu anlamla **الغُبَّة**yi câiz görür.

El-Ümevî: develer **غَثَّثَت**; **تَغْثِيثاً** (olarak) ve **مَلَّحَتْ**; **تمليحاً** (olarak), az az semirdiklerinde. Ebû Saîd dedi: Ben içinde bulunduğum şeyi **أَتَغَثَّثُ** ederim, ta ki **أَسْتَسْمِنَ** edeyim; yani amelimi az görürüm, çok olanı nevâb(lar)dan almak için. Ümmü Zer‘ hadîsinde: “Kocam **لَحْمُ جملٍ غَثٍّ**” yani zayıf; onun hadîsinde ayrıca: “ve bizim yemeğimizi **تُغِثُّ** etmez, **تَغْثِيثاً**” yani onu bozmaz.

İbn Abbâs hadîsinde, oğlu Ali’ye dedi: Amcaoğluna yetiş, yani Abdülmelik’e; çünkü senin **غَثُّكَ**, başkasının semizinden hayırlıdır. Ve **غَثِيثَةُ الجُرْح**: onun irin akıntısı, ve cerahati, ve ölü eti; ve gerçekten yara **غَثَّ**; **يَغَثُّ** ve **يَغِثُّ**; **غَثّاً** ve **غَثِيثاً** (olarak). Ve **أَغَثَّ يُغِثُّ إِغْثاثاً**: o (şey) ondan aktığında.

Ve sahibi onu **اسْتَغَثَّه**: onu ondan çıkardığında ve onu tedavi ettiğinde; dedi ki:
وكنتُ كآسِي شَجَّةٍ يَسْتَغِثُّها
Ve **أَغَثَّ** ayrıca: yani uzattı. Ve hiç kimse onun üzerine **غَثاثَته**yi **يَغِثُّ** etmez; yani bozmaz. Ve hiç kimse onun üzerine **يَغِثُّ** etmez, ancak ona sordu; yani bırakmaz. **التهذيب**: denir ki: hiç kimse onun üzerine **يَغِثُّ** etmez; yani hiç kimseyi bırakmaz, ancak ona sordu. Ve denir ki: Onu, onda bulunan **غَثِيثَةٍ** üzerine giydim; yani aklın bozukluğu üzerine.

Ve falanca, üzerine bir şey **يَغَِثُّ** etmez; yani bir şey hakkında “o kötüdür” demez de onu bırakır. Ve صحاح’ın bazı nüshalarının hâşiyelerinde, bazı faziletli kimselerin hattıyla (şunu) gördüm: **الغَثْغثةُ** savaşmaktır.
