# غدي (غ-د-ي) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AF%D9%8A
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%AF%D9%8A

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: غ - د - ي
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AF%D9%8A/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين والدال
و غ د، غ د و، غ د ي، د غ ي، غ ي د مستعملات وغد: الوَغْدُ: الضَّعيفُ من الرجال، الخَفيفُ العَقْل، وقد وَغْدَ وَغادةً.
والوغدُ: ثمرة الباذنجان، قال:
يُخَضِّرُ وَجْنَتَيهِ إذا رَأَى في كلَونِ الوَغْدِ جَلاهُ الوَليُّ
غيد: الغادَهُ: الفتاةُ النَّاعمةُ، وكذلك الغَيْداءُ.
ورجلٌ أَغْيَدُ. والأَغْيَدُ: الوَسْنانُ المائل العُنُقِ.
وهو يتَغايَدُ في مَشْيهِ أي يَتمايُلُ، والجَميع الغِيدُ، وكذلك الغُصْنُ يَتَغَايدُ من رُطوبَته أي يتمايل.
غدو: غَدَا غَدْكَ: مقصور ناقص، وغَدَا غَدْوُكَ تام، وأنشد:
وما النّاسُ إِلاَّ كالدِّيارِ وأَهلها		بها يَوْمَ حَلّوُها وغَدْواً بَلاقِعُ
وغَدا غُدُوّاً، واغتَدَى اغْتِداءً.
والغُدُوُّ جمعٌ كالغَدَواتِ، والغُدَى جَمع الغُدْوَةِ، قال:
بالغُدَى والأَصائِلِ
وغدوة معرفة لا تنصرف.
والغاديةُ سحابةٌ تنشأ صَباحاً، وجمعُها غَوادي، قال:
وسقَى الغَوادي قَبْرَهُ بذَنُّوبِ
والغَدَويُّ: كُلُّ ما كان في بطون الحوامِل، وربَّما جُعِلَ في الشتاء خاصَّةً، قال:
غَدَوِيُّ كُلِّ هَبَنْقَعٍ تِنْبالِ
والغَداءُ: ما يؤكل من أول النهار.
دغي:
دُغَةُ بنت ربيعة بنِ عِجْلٍ، وُلِدَتْ في بني تَميمٍ، وهِي الجَعْراءُ، وذاك أنها ولدت فَظَنَّتْ أنها جَعَرَتْ، فقالت لأمَّها: أيفتح الجَعْرُ فاه? فقالت: نعم! ويدعى أباً، فذهَبَتْ مَثَلاً في الحُمْقِ.
دغو: دَغاوةُ: جِيلٌ من السُّودان خَلَفَ الزِّنْجِ في جزيرة البَحْرِ

##### Türkçe

غayn ve dâl babı

Ve **و غ د**، **غ د و**، **غ د ي**، **د غ ي**، **غ ي د** kullanımdadırlar. **وغد**: **الوَغْدُ**: erkeklerden zayıf olan, aklı hafif olan; ve **وَغْدَ** ve **وَغادةً** oldu.
Ve **الوغدُ**: patlıcanın meyvesi, dedi ki:
“Her **الوَغْدِ**’ün renginde onun cilâsını gördüğünde, iki yanağını yeşertir **الوَليُّ**”

**غيد**: **الغادَهُ**: yumuşak (nazik) kız; ve yine **الغَيْداءُ**.
Ve **أَغْيَدُ** bir adam. Ve **الأَغْيَدُ**: uykulu, boynu eğik olan.
Ve yürüyüşünde **يتَغايَدُ** eder; yani sallanır; hepsi **الغِيدُ**’dür; ve yine dal, rutubetinden dolayı **يَتَغَايدُ** eder; yani sallanır.

**غدو**: **غَدَا غَدْكَ**: kısaltılmış eksik; ve **غَدَا غَدْوُكَ** tamdır; ve inşad etti:
“İnsanlar ancak diyarlar ve onların ahalisi gibidir; onlarda, kondukları gün vardır; ve sabahleyin ıssız yerlerdir”
Ve **غَدا** **غُدُوّاً**; ve **اغتَدَى** **اغْتِداءً**.
Ve **الغُدُوُّ** bir cem‘dir; **الغَدَواتِ** gibi; ve **الغُدَى** **الغُدْوَةِ**’nin cem‘idir; dedi ki:
“**بالغُدَى** ve **الأَصائِلِ**”
Ve **غدوة** marifedir; sarf olunmaz.
Ve **الغاديةُ** sabahleyin oluşan bir buluttur; cem‘i **غَوادي**’dir; dedi ki:
“**الغَوادي** onun kabrini **بذَنُّوبِ** ile suladı”
Ve **الغَدَويُّ**: hamilelerin karınlarında olan her şey; ve belki özellikle kışta kılınır; dedi ki:
“**غَدَوِيُّ** her **هَبَنْقَعٍ** **تِنْبالِ**’in”
Ve **الغَداءُ**: günün evvelinden yenilen şeydir.

**دغي**:
**دُغَةُ** bint Rabî‘a b. ‘İcl; Benî Temîm içinde doğdu; ve o **الجَعْراءُ**’dır; ve bu, onun doğurduğu ve **جَعَرَتْ** zannettiği içindir; annesine dedi ki: “**الجَعْرُ** ağzını açar mı?” Dedi ki: “Evet! ve baba diye çağrılır”; böylece ahmaklıkta mesel oldu.

**دغو**: **دَغاوةُ**: Cezîretü’l-Bahr’da Zenc’in ardından gelen Sudanlılardan bir nesildir.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%AF%D9%8A/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

غَدِيَ
غَدِيَ A ( n. ac. غَدًا [ 4A ] ),
a.  Breakfasted.

غَدَّيَ
غَدَّيَ II ,
a.  Gave breakfast to.

غَاْدَيَ
غَاْدَيَ III
a.  [ acc. ],  see I (c) .

تَغَدَّيَ
تَغَدَّيَ V ,
a.  Breakfasted.

اِغْتَدَيَ
اِغْتَدَيَ VIII ,
a.  see I (c) .

غَد
غَد [ 1 ] , (
a.  for غَدْو ), The morrow, the next day; to-morrow.

غُدْوَة
غُدْوَة [ 3t ] , ( pl. غُدًى [ 9 ] ,  غُدُوّ [ 27 ] ),
a.  see 4t .

غَدَاة
غَدَاة [ 4tA ] , ( pl. غَدَوَات ),
a.  Early morning; day-break.

غَدَوِيّ
غَدَوِيّ [ 4yi ],
a.  see 25 .

غَدِي
غَدِي [ 5 ]
a.  [ coll. ], To-morrow; soon; later on.

مَغْدًي
مَغْدًي [ 17 ] ,  مَغْدَاة [ 17tA ] ,
a.  Place to which people go in the morning.

غَادٍ
غَادٍ [ 21 ],
a.  Early; early-rising; matin.

b.  [ art. ], Lion.

c.  [ art. ], Coming; comer.

غَادِيَة
غَادِيَة [ 21t ] , ( pl. reg. &  غَوَادٍ [ 41 ] ),
a.  fem. of غَاْدِي 21 .

b.  Morning-rain; morning-cloud.

غَدَآء
غَدَآء [ 22A ] , ( pl. أَغْدِيَة [ 15tI ] ),
a.  Breakfast; morning-meal.

b.  [ coll. ], Dinner; luncheon, lunch.

غَدِيّ
غَدِيّ [ 25 ],
a.  Of, relating to, tomorrow.

غَدِيَّة
غَدِيَّة [ 25t ] , ( pl. reg. &
a.  غَدَايَا ),  see 4t .

غَدْيَان
غَدْيَان [ 33 ],
a.  Breakfasting, at breakfast.

غَدْيَا
غَدْيَا
a.  fem. of غَدْيَاْنُ 33 .

غَدًا
غَدًا ,
a.  فِى الغَدِ To-morrow.

غُدْوَةً
غُدْوَةً ,  غَدْيَةً
a.  In the morning, at day-break, early.

بَعْدَ غَدٍ
بَعْدَ غَدٍ
a.  The day after tomorrow.

بِالغُدُوِّ وَالْآصَالِ
بِالغُدُوِّ وَالْآصَالِ
a.  In the morning & the evening.

أَتَيْتُهُ بِالغَدَايَا وَالعَشَايَا
أَتَيْتُهُ بِالغَدَايَا وَالعَشَايَا غَدڤيَ I
a.  came to him in the morning & the evening.

##### Türkçe

غَدِيَ
غَدِيَ A ( n. ac. **غَدًا** [ 4A ] ),
a. Kahvaltı etti.

غَدَّيَ
غَدَّيَ II ,
a. Kahvaltı verdi.

غَاْدَيَ
غَاْدَيَ III
a. [ acc. ], I (c)’ye bak.

تَغَدَّيَ
تَغَدَّيَ V ,
a. Kahvaltı etti.

اِغْتَدَيَ
اِغْتَدَيَ VIII ,
a. I (c)’ye bak.

غَد
غَد [ 1 ] , (
a. **غَدْو** için), Yarın, ertesi gün; yarın.

غُدْوَة
غُدْوَة [ 3t ] , ( pl. **غُدًى** [ 9 ] , **غُدُوّ** [ 27 ] ),
a. 4t’ye bak.

غَدَاة
غَدَاة [ 4tA ] , ( pl. **غَدَوَات** ),
a. Erken sabah; tan yeri.

غَدَوِيّ
غَدَوِيّ [ 4yi ],
a. 25’e bak.

غَدِي
غَدِي [ 5 ]
a. [ coll. ], Yarın; yakında; sonra.

مَغْدًي
مَغْدًي [ 17 ] , **مَغْدَاة** [ 17tA ] ,
a. İnsanların sabahleyin gittikleri yer.

غَادٍ
غَادٍ [ 21 ],
a. Erken; erken kalkan; sabaha ait.

b. [ art. ], Aslan.

c. [ art. ], Gelen; gelen kimse.

غَادِيَة
غَادِيَة [ 21t ] , ( pl. reg. & **غَوَادٍ** [ 41 ] ),
a. **غَاْدِي** 21’in müennesi.

b. Sabah yağmuru; sabah bulutu.

غَدَآء
غَدَآء [ 22A ] , ( pl. **أَغْدِيَة** [ 15tI ] ),
a. Kahvaltı; sabah yemeği.

b. [ coll. ], Akşam yemeği; öğle yemeği, öğle yemeği.

غَدِيّ
غَدِيّ [ 25 ],
a. Yarına ait, yarınla ilgili.

غَدِيَّة
غَدِيَّة [ 25t ] , ( pl. reg. &
a. **غَدَايَا** ), 4t’ye bak.

غَدْيَان
غَدْيَان [ 33 ],
a. Kahvaltı eden, kahvaltıda.

غَدْيَا
غَدْيَا
a. **غَدْيَاْنُ** 33’ün müennesi.

غَدًا
غَدًا ,
a. **فِى الغَدِ** Yarın.

غُدْوَةً
غُدْوَةً , **غَدْيَةً**
a. Sabahleyin, tan yerinde, erken.

بَعْدَ غَدٍ
بَعْدَ غَدٍ
a. Öbür gün.

بِالغُدُوِّ وَالْآصَالِ
بِالغُدُوِّ وَالْآصَالِ
a. Sabahleyin ve akşamleyin.

أَتَيْتُهُ بِالغَدَايَا وَالعَشَايَا
أَتَيْتُهُ بِالغَدَايَا وَالعَشَايَا غَدڤيَ I
a. Ona sabahleyin ve akşamleyin geldim.
