# غذمر (غ-ذ-م-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B0%D9%85%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B0%D9%85%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: غ - ذ - م - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B0%D9%85%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الغين والذال
غذمر: التَّغَذْمُرُ: سوءُ الكلامِ وتَرْديدُهُ، وهي الغَذامِرُ، وإذا ردد لفظه فهو مُتَغَذْمِرٌ.
والغَذْمَرةُ: اختلاط الكلام، يقالُ: إنّه لذو غذامير.
والمُغَذْمِرُ: المُعْطي. ويُقال: الذي يحتكم في أموال العشيرة، يأخذ من هذا، ويعطي هذا، ويقال: هو الذي يحتملُ العزم. ويقال: هو الذي يهب الحقوق لأهلها، قال لبيد:
ومُقَسِّمٌ يُعْطي العَشيرةَ حَقَّها		وَمُغَذْمِرٌ لحقوقها، هضّامُها
لغذم: المُتَلَغْذِمُ: الشَّديدُ الأكل.

##### Türkçe

**الغين** ve **الذال**

**غذمر**: **التَّغَذْمُرُ**: sözün kötülüğü ve onun tekrarlanmasıdır; bunlar **الغَذامِرُ**’dir. Ve eğer lafzını tekrar ederse o **مُتَغَذْمِرٌ**’dir.

Ve **الغَذْمَرةُ**: sözün karışmasıdır; denilir ki: “Şüphesiz o, **غذامير** sahibi olandır.”

Ve **المُغَذْمِرُ**: veren (kimse)dir. Ve denilir: aşiretin malları hakkında hüküm veren kimsedir; şundan alır ve şuna verir. Ve denilir: azmi yüklenen kimsedir. Ve denilir: hakları ehline bağışlayan kimsedir. Lebîd dedi ki:
Ve (öyle) bir taksim edici ki aşirete hakkını verir; ve hakları için **مُغَذْمِرٌ** (olan), onu yıpratandır.

**لغذم**: **المُتَلَغْذِمُ**: yemenin şiddetli olanıdır.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B0%D9%85%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الغَذمَرَةُ: الغضب، وكثرة الصَخَبِ، والصياحُ، والزَجْر، مثل الزمجرة. يقال: سمعت لفلانٍ غَذْمَرَةً. وكذلك التَغَذْمُرُ. وفلانٌ ذو غَذاميرَ. قال الراعي:
تبصَّرْتُهُمْ حتَّى إذا حالَ دونَهُمرُكامٌ وحادٍ ذو غَذاميرَ صَيْدح
والغَذْمَرَةُ مثل الغَشْمَرَةِ، ومنه قيل للرئيس الذي يسوس عشيرته بما شاء من عدلٍ أو ظلم مُغَذْمِرٌ. قال لبيد:
ومقسِّمٌ يعطي العَشيرةَ حَقَّهاومُغَذْمِرٌ لحقوقِها هَضَّامُها
والغَذْمَرَةُ: لغة في الغَذْرَمَةِ، وهو بيع الشيء جزافاً. والغُذامرُ لغة في الغُذارِمِ، وهو الكثير من الماء.

##### Türkçe

**الغَذمَرَةُ**: öfke; gürültünün çokluğu; bağırma; azarlama; **الزمجرة** gibi. Denir ki: “Falan kimse için bir **غَذْمَرَةً** işittim.” Yine **التَغَذْمُرُ** da böyledir. Ve falan kimse **غَذاميرَ** sahibidir. **الراعي** dedi ki:
تبصَّرْتُهُمْ حتَّى إذا حالَ دونَهُمرُكامٌ وحادٍ ذو غَذاميرَ صَيْدح

Ve **الغَذْمَرَةُ** **الغَشْمَرَةِ** gibidir; ondan dolayı, aşiretini adalet veya zulümden dilediği şey ile idare eden reis için **مُغَذْمِرٌ** denilmiştir. **لبيد** dedi ki:
ومقسِّمٌ يعطي العَشيرةَ حَقَّهاومُغَذْمِرٌ لحقوقِها هَضَّامُها

Ve **الغَذْمَرَةُ**: **الغَذْرَمَةِ**’de bir dildir; o da, bir şeyi götürü (tahminsiz) olarak satmaktır. Ve **الغُذامرُ** **الغُذارِمِ**’de bir dildir; o da, suyun çok olanıdır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B0%D9%85%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

المُغَذْمِر من الرجال، وفي المحكم: المُغَذْمِرُ الذي يركب الأُمور فيأْخذ من هذا ويعطي هذا ويدع لهذا من حقِّه، ويكون ذلك في الكلام أَيضاً إِذا كان يُخَلِّط في كلامه، يقال: إِنه لذو غَذامِيرَ؛ كذا حكي، ونظيره الخناسِير وهو الهلاك، كلاهما لا نعرف له واحداً، وقيل: المُغَذْمِر الذي يَهبُ الحقوق لأَهلها، وقيل: هو الذي يتحمل على نفسه في ماله. وقيل: هو الذي يَحْكُم على قومه ما شاء فلا يُرَدُّ حكمُه ولا يُعْصى. والغَذْمَرة: مثل الغَشْمَرة، ومنه قيل للرئيس الذي يَسُوس عشيرته بما شاء من عدل وظلم: مُغَذْمِر؛ قال لبيد:
ومُقَسِّم يُعْطِي العَشِيرة حقَّها،
ومُغَذْمِر لحُقوقها، هضّامها
وغِذْمِير: مشتق من أَحد هذه الأَشياء المتقدمة. والتَّغَذْمُر: سوء اللفظ، وهي الغَذامِر، وإِذا رَدَّد لفظَه فهو مُتَغَذْمِر. وفي حديث علي، رضي الله عنه: سأَله أَهل الطَّائف أَن يكتُبَ لهم الأَمانَ بتحلِيل الربا والخمرِ فامتنع، فقاموا ولهم تَغذْمَرٌ وبَرْبَرةٌ؛ التَّغَذْمُر: الغضب وسوء اللفظ والتخليط في الكلام، وكذلك البَرْبرة. الليث: المُغَثْمِر الذي يَحْطم الحُقوق ويَتَهَضَّمُها، وهو المُغَذْمِر؛ وأَنشد بيت لبيد: ومُغَثْمر لحقوقها، هَضّامها
والغَذْمَرة: الصَّخَب والصِّياح والغضب والزجْرُ واختلاط الكلام مثل الزَّمْجَرة، وفلان ذو غذامِيرَ؛ قال الراعي:
تَبَصَّرْتهم، حتى إِذا حالَ دُونَهم
رُكامٌ، وحادٍ ذو غَذامِيرَ صَيْدَحُ
وقال الأَصمعي: الغَذْمَرة أَن يحمل بعض كلامه على بعض. وتَغَذْمَر السبُع إِذا صاح. وسمعت غَذامِيرَ وغَذْمَرةً أَي صوتاً، يكون ذلك للسبع والحادي، وكذلك التَّغَذْمُر. وغَذْمَر الرجلُ كلامه: أَخْفَاه فاخِراً أَو مُوعِداً وأَتبع بعضَهُ بعضاً. والغَذْمرة: لغة في الغَذْرَمة، وهو بيع الشيء جزاماً. وغَذْمَره الرجلُ: باعَه جِزافاً كغَذْرَمه. والغُذامِرُ: لغة في الغُذارِم، وهو الكثير من الماء؛ حكاهما أَبو عبيد:

##### Türkçe

**المُغَذْمِر** erkeklerden (olan); ve **المحكم**’de: **المُغَذْمِرُ** şu kimsedir ki işlere biner de şundan alır, buna verir, bunun hakkından ona bırakır; ve bu, sözde de olur: eğer sözünde karıştırıyor ise; denilir: “Şüphesiz o, **غَذامِيرَ** sahibidir”; böyle nakledildi. Bunun benzeri **الخناسِير**’dir ve o helâktir; ikisinin de bir tekilini bilmiyoruz. Ve denildi: **المُغَذْمِر** hakları ehline bağışlayan kimsedir. Ve denildi: o, malında kendi nefsine yüklenen kimsedir. Ve denildi: o, kavmi üzerine dilediğini hükmeden kimsedir; böylece hükmü geri çevrilmez ve ona isyan edilmez.

Ve **الغَذْمَرة**: **الغَشْمَرة** gibidir. Ondandır ki, aşiretini dilediği adalet ve zulüm ile idare eden reise **مُغَذْمِر** denildi; Lebîd dedi:
ومُقَسِّم يُعْطِي العَشِيرة حقَّها،
ومُغَذْمِر لحُقوقها، هضّامها

Ve **غِذْمِير**: geçmiş bu şeylerden birinden türemiştir. Ve **التَّغَذْمُر**: lafzın kötülüğüdür; ve o, **الغَذامِر**’dir. Ve eğer lafzını tekrar tekrar döndürürse o, **مُتَغَذْمِر**’dir. Ali’nin hadîsinde, Allah ondan razı olsun: Tâif ehli ona, ribânın ve şarabın helâl kılınmasıyla kendileri için emân yazmasını sordular da o kaçındı; bunun üzerine kalktılar; ve onların **تَغذْمَرٌ**’i ve **بَرْبَرةٌ**’si vardı. **التَّغَذْمُر**: öfke, lafzın kötülüğü ve sözde karıştırmadır; **البَرْبرة** de böyledir. Leys: **المُغَثْمِر** hakları kırıp geçiren ve onları ezip yutan kimsedir; ve o, **المُغَذْمِر**’dir. Ve Lebîd’in beytini okudu:
ومُغَثْمر لحقوقها، هَضّامها

Ve **الغَذْمَرة**: gürültü, bağırış, öfke, azarlama ve sözün karışmasıdır; **الزَّمْجَرة** gibi. Ve falan **غذامِيرَ** sahibidir; Râî dedi:
تَبَصَّرْتهم، حتى إِذا حالَ دُونَهم
رُكامٌ، وحادٍ ذو غَذامِيرَ صَيْدَحُ

Ve Asmaî dedi: **الغَذْمَرة** onun, sözünün bir kısmını bir kısmı üzerine yüklemesidir. Ve yırtıcı hayvan bağırdığı zaman **تَغَذْمَر** eder. Ve **غَذامِيرَ** ve **غَذْمَرةً** işittim; yani bir ses; bu, yırtıcı hayvan ve deve sürücüsü için olur; **التَّغَذْمُر** de böyledir. Ve adam sözünü **غَذْمَر** etti: onu, övünerek yahut tehdit ederek gizledi ve bir kısmını bir kısmına ekledi. Ve **الغَذْمرة**: **الغَذْرَمة**’de bir dildir; ve o, bir şeyi kesin (tartısız/ölçüsüz) olarak satmaktır. Ve adam ona **غَذْمَره**: onu, **غَذْرَمه** gibi, gelişigüzel (tartısız/ölçüsüz) sattı. Ve **الغُذامِرُ**: **الغُذارِم**’de bir dildir; ve o, suyun çok olanıdır; ikisini de Ebû Ubeyd nakletti:

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B0%D9%85%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

غذمره، أي الشيء: باعه جزافا، كغذرمة، عن أبي عبيد وابن القطاع. وغذمر الرجل الكلام: أخفاه فاخرا أو موعدا، بضم الميم أي مهددا. وغذمره: أتبع بعضه بعضا. وقال الأصمعي: الغذمرة: أن يحمل بعض كلامه على بعض. وغذمر الشيء: فرقه، نقله الصاغاني، وكذا إذا خلط بعضه ببعض، نقله الصاغاني أيضا. والغذمرة: الغضب والصخضب واختلاط الكلام مثل الزمجرة والصياح والزجر، كالتغذمر. يقال: تغذمر السبع، إذا صاح، ج غذامير، يقال: سمعت له غذامير وغذمرة، أي صوتا، يكون ذلك للسبع والحادي، وفلان ذو غذامير. قال الراعي:
  تبصرتهم حتى إذا حال دونهم                      ركام وحاد ذو غذامير صيدح وقيل: التغذمر: سوء اللفظ والتخليط في الكلام. وبه فسر حديث علي سأله أهل الطائف أن يكتب لهم الأمان بتحليل الربا والخمر، فامتنع. فقاموا ولهم تغذمر وبربرة أي غضب وتخليط كلام. ويقال: إن قولهم: ذو غذامير وذو خناسير، كلاهما لا يعرف لهما واحد. ويقال للمخلط في كلامه: إنه لذو غذامير، كذا حكى. والمغذمر من الرجال: من يركب الأمور فيأخذ من هذا ويعطي هذا ويدع لهذا من حقه ويكون، ذلك في الكلام أيضا إذا كان يخلط فيه، أو المغذمر: من يهب الحقوق لأهلها، أو هو الذي يتحمل على نفسه في ماله، أو من يحكم على قومه بما شاء فلا يرد حكمه ولا يعصى، وهو الرئيس الذي يسوس عشيرته بما شاء من عدل وظلم. قال لبيد:
  ومقسم يعطي العشيرة حقها                      ومغذمر لحقثوقها هضامها ويروى: ومغثمر وقد تقدم. والغذمرة، كعلبطة: المختلطة من النبت، هكذا نقله الصاغاني ولم يعزه. وقال الأزهري في ترجمة غثمر: وقال أبو زيد: إنه لنبت مغثمر ومغذوم ومغثوم، أي مخلط ليس بجيد. والغذامر، كعلابط: الكثير من الماء. ومما يستدرك عليه: الغذمرة: ركوب الأمر على غير تثبت؛ قاله ابن القطاع، وسيأتي في غشمر.

##### Türkçe

**غذمره**, yani şey: onu toptan (tahminsiz) sattı; **كغذرمة** gibi; Ebû Ubeyd ve İbnü’l-Kattâ‘dan. Ve adam sözü **غذمر** etti: onu övünme veya vaad olarak gizledi; **بضم الميم** (yani **الميم**’in ötrelenmesiyle), yani tehdit edici olarak. Ve onu **غذمر** etti: onun bir kısmını bir kısmının peşine kattı. Asma‘î dedi: **الغذمرة**: sözünün bir kısmını bir kısmı üzerine yüklemesidir. Ve şeyi **غذمر** etti: onu ayırdı; bunu Sâgânî nakletti; yine, onun bir kısmını bir kısmına karıştırdığı zaman da (böyledir); bunu da Sâgânî nakletti. Ve **الغذمرة**: öfke ve **الصخضب** ve sözün karışmasıdır; **الزمجرة** ve bağırma ve azarlama gibi; **كالتغذمر** gibi. Denir: yırtıcı hayvan **تغذمر** etti, bağırdığı zaman; çoğulu **غذامير**. Denir: onun için **غذامير** ve **غذمرة** işittim; yani bir ses; bu, yırtıcı hayvan ve (deve) sürücüsü için olur; ve falan kimse **ذو غذامير**’dir. Râ‘î dedi:
  Onları gözetledim; nihayet onların önüne                      bir yığın ve avazı çıkan **ذو غذامير** bir sürücü engel olunca

Ve denildi: **التغذمر**: kötü telaffuz ve sözde karıştırmadır. Ve bununla, Ali hadisi tefsir edildi: Tâif ehli ona, ribâ ve şarabı helâl kılmak suretiyle kendileri için emân yazmasını sordu; o da kaçındı. Bunun üzerine kalktılar; onlarda **تغذمر** ve **بربرة** vardı; yani öfke ve söz karıştırma. Ve denir: onların “**ذو غذامير** ve **ذو خناسير**” sözleri; ikisinin de bir teki bilinmez. Ve sözünde karıştıran kimseye denir: o, elbette **ذو غذامير**’dir; böyle hikâye etti. Ve erkeklerden **المغذمر**: işlere binen; şu (taraftan) alıp buna veren ve bunun hakkından buna bırakan kimsedir; bu, sözde de olur, onda karıştırdığı zaman; yahut **المغذمر**: hakları ehline bağışlayan kimsedir; yahut o, malında kendi nefsine yüklenen kimsedir; yahut kavmi üzerine dilediğiyle hükmeden; hükmü geri çevrilmeyen ve isyan edilmeyen kimsedir; o, aşiretini dilediği adalet ve zulüm ile idare eden reistir. Lebîd dedi:
  Ve bir taksim edici ki aşirete hakkını verir                      ve **مغذمر** ki onların haklarını eksiltenidir

Ve rivayet olunur: **ومغثمر**; ve daha önce geçti. Ve **الغذمرة**, **كعلبطة**: bitkiden karışık olan (şey)dir; bunu Sâgânî böyle nakletti ve ona nispet etmedi. Ve Ezherî, **غثمر** maddesinde dedi: Ebû Zeyd dedi: o, **نبت مغثمر** ve **مغذوم** ve **مغثوم** olan (bir bitki)dir; yani karışık, iyi olmayan. Ve **الغذامر**, **كعلابط**: suyu çok olan (şey)dir. Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **الغذمرة**: işi sağlamca araştırmadan üstlenmek; bunu İbnü’l-Kattâ‘ söyledi; ve **غشمر**’de gelecektir.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B0%D9%85%D8%B1/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

غَذْمَرَ
غَذْمَرَ
a.  Mixed together, mixed up; jumbled together.

تَغَذْمَرَ
تَغَذْمَرَ II ,
a.  Screamed, called out.

غَذْمَرَة
غَذْمَرَة 51t , ( pl. غَذَاْمِيْرُ 67 ),
a.  Scream, cry; vociferation, clamour.

غَذْمَرَ
N. Ag. غَذْمَرَ I ,
a.  Capricious, whimsical, fantastical.

##### Türkçe

غَذْمَرَ
غَذْمَرَ
a. Birbirine karıştırdı, karmakarışık etti; birbirine yığdı.

تَغَذْمَرَ
تَغَذْمَرَ II ,
a. Çığlık attı, seslendi.

غَذْمَرَة
غَذْمَرَة 51t , ( çoğ. غَذَاْمِيْرُ 67 ),
a. Çığlık, feryat; bağırıp çağırma, gürültü.

غَذْمَرَ
N. Ag. غَذْمَرَ I ,
a. Kaprisli, değişken hevesli, hayalî.
