# غذمر — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B0%D9%85%D8%B1/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B0%D9%85%D8%B1/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غذمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B0%D9%85%D8%B1.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: غذمر

المُغَذْمِر من الرجال، وفي المحكم: المُغَذْمِرُ الذي يركب الأُمور فيأْخذ من هذا ويعطي هذا ويدع لهذا من حقِّه، ويكون ذلك في الكلام أَيضاً إِذا كان يُخَلِّط في كلامه، يقال: إِنه لذو غَذامِيرَ؛ كذا حكي، ونظيره الخناسِير وهو الهلاك، كلاهما لا نعرف له واحداً، وقيل: المُغَذْمِر الذي يَهبُ الحقوق لأَهلها، وقيل: هو الذي يتحمل على نفسه في ماله. وقيل: هو الذي يَحْكُم على قومه ما شاء فلا يُرَدُّ حكمُه ولا يُعْصى. والغَذْمَرة: مثل الغَشْمَرة، ومنه قيل للرئيس الذي يَسُوس عشيرته بما شاء من عدل وظلم: مُغَذْمِر؛ قال لبيد:
ومُقَسِّم يُعْطِي العَشِيرة حقَّها،
ومُغَذْمِر لحُقوقها، هضّامها
وغِذْمِير: مشتق من أَحد هذه الأَشياء المتقدمة. والتَّغَذْمُر: سوء اللفظ، وهي الغَذامِر، وإِذا رَدَّد لفظَه فهو مُتَغَذْمِر. وفي حديث علي، رضي الله عنه: سأَله أَهل الطَّائف أَن يكتُبَ لهم الأَمانَ بتحلِيل الربا والخمرِ فامتنع، فقاموا ولهم تَغذْمَرٌ وبَرْبَرةٌ؛ التَّغَذْمُر: الغضب وسوء اللفظ والتخليط في الكلام، وكذلك البَرْبرة. الليث: المُغَثْمِر الذي يَحْطم الحُقوق ويَتَهَضَّمُها، وهو المُغَذْمِر؛ وأَنشد بيت لبيد: ومُغَثْمر لحقوقها، هَضّامها
والغَذْمَرة: الصَّخَب والصِّياح والغضب والزجْرُ واختلاط الكلام مثل الزَّمْجَرة، وفلان ذو غذامِيرَ؛ قال الراعي:
تَبَصَّرْتهم، حتى إِذا حالَ دُونَهم
رُكامٌ، وحادٍ ذو غَذامِيرَ صَيْدَحُ
وقال الأَصمعي: الغَذْمَرة أَن يحمل بعض كلامه على بعض. وتَغَذْمَر السبُع إِذا صاح. وسمعت غَذامِيرَ وغَذْمَرةً أَي صوتاً، يكون ذلك للسبع والحادي، وكذلك التَّغَذْمُر. وغَذْمَر الرجلُ كلامه: أَخْفَاه فاخِراً أَو مُوعِداً وأَتبع بعضَهُ بعضاً. والغَذْمرة: لغة في الغَذْرَمة، وهو بيع الشيء جزاماً. وغَذْمَره الرجلُ: باعَه جِزافاً كغَذْرَمه. والغُذامِرُ: لغة في الغُذارِم، وهو الكثير من الماء؛ حكاهما أَبو عبيد:

### Türkçe

**المُغَذْمِر** erkeklerden (olan); ve **المحكم**’de: **المُغَذْمِرُ** şu kimsedir ki işlere biner de şundan alır, buna verir, bunun hakkından ona bırakır; ve bu, sözde de olur: eğer sözünde karıştırıyor ise; denilir: “Şüphesiz o, **غَذامِيرَ** sahibidir”; böyle nakledildi. Bunun benzeri **الخناسِير**’dir ve o helâktir; ikisinin de bir tekilini bilmiyoruz. Ve denildi: **المُغَذْمِر** hakları ehline bağışlayan kimsedir. Ve denildi: o, malında kendi nefsine yüklenen kimsedir. Ve denildi: o, kavmi üzerine dilediğini hükmeden kimsedir; böylece hükmü geri çevrilmez ve ona isyan edilmez.

Ve **الغَذْمَرة**: **الغَشْمَرة** gibidir. Ondandır ki, aşiretini dilediği adalet ve zulüm ile idare eden reise **مُغَذْمِر** denildi; Lebîd dedi:
ومُقَسِّم يُعْطِي العَشِيرة حقَّها،
ومُغَذْمِر لحُقوقها، هضّامها

Ve **غِذْمِير**: geçmiş bu şeylerden birinden türemiştir. Ve **التَّغَذْمُر**: lafzın kötülüğüdür; ve o, **الغَذامِر**’dir. Ve eğer lafzını tekrar tekrar döndürürse o, **مُتَغَذْمِر**’dir. Ali’nin hadîsinde, Allah ondan razı olsun: Tâif ehli ona, ribânın ve şarabın helâl kılınmasıyla kendileri için emân yazmasını sordular da o kaçındı; bunun üzerine kalktılar; ve onların **تَغذْمَرٌ**’i ve **بَرْبَرةٌ**’si vardı. **التَّغَذْمُر**: öfke, lafzın kötülüğü ve sözde karıştırmadır; **البَرْبرة** de böyledir. Leys: **المُغَثْمِر** hakları kırıp geçiren ve onları ezip yutan kimsedir; ve o, **المُغَذْمِر**’dir. Ve Lebîd’in beytini okudu:
ومُغَثْمر لحقوقها، هَضّامها

Ve **الغَذْمَرة**: gürültü, bağırış, öfke, azarlama ve sözün karışmasıdır; **الزَّمْجَرة** gibi. Ve falan **غذامِيرَ** sahibidir; Râî dedi:
تَبَصَّرْتهم، حتى إِذا حالَ دُونَهم
رُكامٌ، وحادٍ ذو غَذامِيرَ صَيْدَحُ

Ve Asmaî dedi: **الغَذْمَرة** onun, sözünün bir kısmını bir kısmı üzerine yüklemesidir. Ve yırtıcı hayvan bağırdığı zaman **تَغَذْمَر** eder. Ve **غَذامِيرَ** ve **غَذْمَرةً** işittim; yani bir ses; bu, yırtıcı hayvan ve deve sürücüsü için olur; **التَّغَذْمُر** de böyledir. Ve adam sözünü **غَذْمَر** etti: onu, övünerek yahut tehdit ederek gizledi ve bir kısmını bir kısmına ekledi. Ve **الغَذْمرة**: **الغَذْرَمة**’de bir dildir; ve o, bir şeyi kesin (tartısız/ölçüsüz) olarak satmaktır. Ve adam ona **غَذْمَره**: onu, **غَذْرَمه** gibi, gelişigüzel (tartısız/ölçüsüz) sattı. Ve **الغُذامِرُ**: **الغُذارِم**’de bir dildir; ve o, suyun çok olanıdır; ikisini de Ebû Ubeyd nakletti:
