# غذمر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B0%D9%85%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B0%D9%85%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غذمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B0%D9%85%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: غذمر

غذمره، أي الشيء: باعه جزافا، كغذرمة، عن أبي عبيد وابن القطاع. وغذمر الرجل الكلام: أخفاه فاخرا أو موعدا، بضم الميم أي مهددا. وغذمره: أتبع بعضه بعضا. وقال الأصمعي: الغذمرة: أن يحمل بعض كلامه على بعض. وغذمر الشيء: فرقه، نقله الصاغاني، وكذا إذا خلط بعضه ببعض، نقله الصاغاني أيضا. والغذمرة: الغضب والصخضب واختلاط الكلام مثل الزمجرة والصياح والزجر، كالتغذمر. يقال: تغذمر السبع، إذا صاح، ج غذامير، يقال: سمعت له غذامير وغذمرة، أي صوتا، يكون ذلك للسبع والحادي، وفلان ذو غذامير. قال الراعي:
  تبصرتهم حتى إذا حال دونهم                      ركام وحاد ذو غذامير صيدح وقيل: التغذمر: سوء اللفظ والتخليط في الكلام. وبه فسر حديث علي سأله أهل الطائف أن يكتب لهم الأمان بتحليل الربا والخمر، فامتنع. فقاموا ولهم تغذمر وبربرة أي غضب وتخليط كلام. ويقال: إن قولهم: ذو غذامير وذو خناسير، كلاهما لا يعرف لهما واحد. ويقال للمخلط في كلامه: إنه لذو غذامير، كذا حكى. والمغذمر من الرجال: من يركب الأمور فيأخذ من هذا ويعطي هذا ويدع لهذا من حقه ويكون، ذلك في الكلام أيضا إذا كان يخلط فيه، أو المغذمر: من يهب الحقوق لأهلها، أو هو الذي يتحمل على نفسه في ماله، أو من يحكم على قومه بما شاء فلا يرد حكمه ولا يعصى، وهو الرئيس الذي يسوس عشيرته بما شاء من عدل وظلم. قال لبيد:
  ومقسم يعطي العشيرة حقها                      ومغذمر لحقثوقها هضامها ويروى: ومغثمر وقد تقدم. والغذمرة، كعلبطة: المختلطة من النبت، هكذا نقله الصاغاني ولم يعزه. وقال الأزهري في ترجمة غثمر: وقال أبو زيد: إنه لنبت مغثمر ومغذوم ومغثوم، أي مخلط ليس بجيد. والغذامر، كعلابط: الكثير من الماء. ومما يستدرك عليه: الغذمرة: ركوب الأمر على غير تثبت؛ قاله ابن القطاع، وسيأتي في غشمر.

### Türkçe

**غذمره**, yani şey: onu toptan (tahminsiz) sattı; **كغذرمة** gibi; Ebû Ubeyd ve İbnü’l-Kattâ‘dan. Ve adam sözü **غذمر** etti: onu övünme veya vaad olarak gizledi; **بضم الميم** (yani **الميم**’in ötrelenmesiyle), yani tehdit edici olarak. Ve onu **غذمر** etti: onun bir kısmını bir kısmının peşine kattı. Asma‘î dedi: **الغذمرة**: sözünün bir kısmını bir kısmı üzerine yüklemesidir. Ve şeyi **غذمر** etti: onu ayırdı; bunu Sâgânî nakletti; yine, onun bir kısmını bir kısmına karıştırdığı zaman da (böyledir); bunu da Sâgânî nakletti. Ve **الغذمرة**: öfke ve **الصخضب** ve sözün karışmasıdır; **الزمجرة** ve bağırma ve azarlama gibi; **كالتغذمر** gibi. Denir: yırtıcı hayvan **تغذمر** etti, bağırdığı zaman; çoğulu **غذامير**. Denir: onun için **غذامير** ve **غذمرة** işittim; yani bir ses; bu, yırtıcı hayvan ve (deve) sürücüsü için olur; ve falan kimse **ذو غذامير**’dir. Râ‘î dedi:
  Onları gözetledim; nihayet onların önüne                      bir yığın ve avazı çıkan **ذو غذامير** bir sürücü engel olunca

Ve denildi: **التغذمر**: kötü telaffuz ve sözde karıştırmadır. Ve bununla, Ali hadisi tefsir edildi: Tâif ehli ona, ribâ ve şarabı helâl kılmak suretiyle kendileri için emân yazmasını sordu; o da kaçındı. Bunun üzerine kalktılar; onlarda **تغذمر** ve **بربرة** vardı; yani öfke ve söz karıştırma. Ve denir: onların “**ذو غذامير** ve **ذو خناسير**” sözleri; ikisinin de bir teki bilinmez. Ve sözünde karıştıran kimseye denir: o, elbette **ذو غذامير**’dir; böyle hikâye etti. Ve erkeklerden **المغذمر**: işlere binen; şu (taraftan) alıp buna veren ve bunun hakkından buna bırakan kimsedir; bu, sözde de olur, onda karıştırdığı zaman; yahut **المغذمر**: hakları ehline bağışlayan kimsedir; yahut o, malında kendi nefsine yüklenen kimsedir; yahut kavmi üzerine dilediğiyle hükmeden; hükmü geri çevrilmeyen ve isyan edilmeyen kimsedir; o, aşiretini dilediği adalet ve zulüm ile idare eden reistir. Lebîd dedi:
  Ve bir taksim edici ki aşirete hakkını verir                      ve **مغذمر** ki onların haklarını eksiltenidir

Ve rivayet olunur: **ومغثمر**; ve daha önce geçti. Ve **الغذمرة**, **كعلبطة**: bitkiden karışık olan (şey)dir; bunu Sâgânî böyle nakletti ve ona nispet etmedi. Ve Ezherî, **غثمر** maddesinde dedi: Ebû Zeyd dedi: o, **نبت مغثمر** ve **مغذوم** ve **مغثوم** olan (bir bitki)dir; yani karışık, iyi olmayan. Ve **الغذامر**, **كعلابط**: suyu çok olan (şey)dir. Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **الغذمرة**: işi sağlamca araştırmadan üstlenmek; bunu İbnü’l-Kattâ‘ söyledi; ve **غشمر**’de gelecektir.
