# غربل — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%84/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%84/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غربل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D9%84.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: غربل

غَرْبَلَهُ
Q. 1 غَرْبَلَهُ ذ , (S, MA, O, K,) inf. n. غَرْبَلَةٌ, (TA,) He sifted it; (MA;) i. q. نَخَلَهُ; (K;) namely, flour, &c., (S, O,) or earth, or mould. (MA.) ― -b2- And [hence, app.,] He dispersed it, or scattered it. (Sh, TA.) ― -b3- And He cut it, or severed it; syn. قَطَعَهُ: (S, O, and so in the CK:) or he cut it in pieces; syn. قَطَّعَهُ. (So in several copies of the K and in the TA.) ― -b4- And غربل القَوْمَ He slew, and crushed [lit. ground], the people, or company of men. (K.) Hence the saying, in a trad., كَيْفَ بِكُمْ اـِذَا كُنْتُمْ فِى زَمَانٍ يُغَرْبَلُ النَّاسُ فِيهِ (O, * TA) i. e. [How will it be with you when ye shall be in a time when men] shall be slain, and crushed? (TA:) or the meaning is, when the best of them shall be taken away and the worst of them shall remain; like as is done by the sifter of wheat? (O, TA:) or, in the opinion of Suh, as he says in the R, when they shall be searched to the utmost, and pursued one after another? agreeably with the saying of Mek- hool Ed-Dimashkee, دَخَلْتُ الشَّأْمَ فَغَرْبَلْتُهَا غَرْبَلَةً حَتَّى لَمْ أَدَعْ عِلْمًا اـِلَّا حَوَيْتُهُ [I entered Syria, and searched it to the utmost in such a manner that I left not a science but I acquired it]. (TA.) ― -b5- And غُرْبِلَ القَتِيلُ The slain man became swollen, or inflated, and raised his legs. (TA.)

غَرْبَالٌ
غَرْبَالٌ ذ [A sieve;] a certain thing well known; (S, O;) the thing with which one sifts: (K:) pl. غَرَابِيلُ. (O.) ― -b2- And (O, K, TA) hence, as being likened thereto in respect of its circular shape, (TA,) A tambourine: (O, K, TA:) whence the trad., أَعْلِنُوا النِّكَاحَ وَاضْرِبُوا عَلَيْهِ بِالْغِرْبَالِ [Publish ye the marriage, and beat for it the tambourine]. (O, TA.) ― -b3- And (tropical:) One who makes known what has been told him, in a malicious, or mischievous, manner, so as to occasion discord, or dissension. (K, TA.)

غِرْبِيلٌ
غِرْبِيلٌ ذ a word said to signify A sparrow: occurring in the saying, in a trad. of Ibn-EzZubeyr, أَتَيْتُمُونِى فَاتِحِى أَفْوَاهِكُمْ كَأَنَّكُمُ الغِرْبِيلُ [Ye came, or have come, to me opening your mouths as though ye were the sparrow]. (TA.)

مُغَرْبَلٌ
مُغَرْبَلٌ ذ [Sifted. ― -b2- And hence, app.,] Dispersed, or scattered. (TA.) ― -b3- And The low, base, vile, or mean, (K, TA,) of men; as though he had come forth from the غِرْبَال [or sieve]. (TA.) ― -b4- And Slain and swollen or inflated. (A'Obeyd, S, O, K.) ― -b5- And مُلْكٌ مُغَرْبَلٌ Dominion passing away. (O, K.)

### Türkçe

غَرْبَلَهُ
Q. 1 **غَرْبَلَهُ** ذ, (S, MA, O, K,) mastar ismi **غَرْبَلَةٌ**, (TA,) O onu eledi; (MA;) yani **نَخَلَهُ**; (K;) yani un vb.ni, (S, O,) yahut toprağı, yahut küfü. (MA.) ― -b2- Ve [bundan dolayı, görünüşe göre,] O onu dağıttı yahut saçtı. (Sh, TA.) ― -b3- Ve O onu kesti yahut ayırdı; eşanlamlısı **قَطَعَهُ**: (S, O, ve CK’de de böyledir:) yahut onu parça parça kesti; eşanlamlısı **قَطَّعَهُ**. (K’nın birkaç nüshasında ve TA’da böyledir.) ― -b4- Ve **غربل القَوْمَ**: O, kavmi yahut erkekler topluluğunu öldürdü ve ezdi [lafzen: öğüttü]. (K.) Bundan dolayı bir rivayetteki söz: **كَيْفَ بِكُمْ اـِذَا كُنْتُمْ فِى زَمَانٍ يُغَرْبَلُ النَّاسُ فِيهِ** (O, * TA) yani [siz bir zamanda olduğunuzda sizin hâliniz nasıl olur ki o zamanda insanlar] öldürülecek ve ezilecek? (TA:) yahut mânâ, onların en iyilerinin alınacağı ve en kötülerinin kalacağıdır; tıpkı buğday eleyenin yaptığı gibi? (O, TA:) yahut Suh’un görüşüne göre, R’de söylediği üzere, onların son haddine kadar araştırılacağı ve birbiri ardınca takip edileceği zamandır? Mek-hool Ed-Dimashkee’nin sözüne uygun olarak: **دَخَلْتُ الشَّأْمَ فَغَرْبَلْتُهَا غَرْبَلَةً حَتَّى لَمْ أَدَعْ عِلْمًا اـِلَّا حَوَيْتُهُ** [Ben Şam’a girdim de onu öyle bir eleme ile son haddine kadar araştırdım ki bir ilim bırakmadım, ancak onu kuşattım (elde ettim)]. (TA.) ― -b5- Ve **غُرْبِلَ القَتِيلُ**: Öldürülen kimse şişti yahut kabardı ve bacaklarını kaldırdı. (TA.)

غَرْبَالٌ
**غَرْبَالٌ** ذ [Bir elek;] iyi bilinen belirli bir şey; (S, O;) kişinin onunla elediği şey: (K:) çoğulu **غَرَابِيلُ**. (O.) ― -b2- Ve (O, K, TA) bundan dolayı, dairesel şekli bakımından ona benzetilerek, (TA,) bir tef: (O, K, TA:) buradan rivayet: **أَعْلِنُوا النِّكَاحَ وَاضْرِبُوا عَلَيْهِ بِالْغِرْبَالِ** [Nikâhı ilan ediniz ve onun için tefi çalınız]. (O, TA.) ― -b3- Ve (mecazen:) Kendisine söyleneni, kötücül yahut fesatçı bir tarzda, ayrılık yahut ihtilâf meydana getirecek şekilde açığa vuran kimse. (K, TA.)

غِرْبِيلٌ
**غِرْبِيلٌ** ذ serçe mânâsına geldiği söylenen bir kelime: İbn-EzZubeyr’in bir rivayetindeki sözde vârid olur: **أَتَيْتُمُونِى فَاتِحِى أَفْوَاهِكُمْ كَأَنَّكُمُ الغِرْبِيلُ** [Bana, ağızlarınızı açmış olarak, sanki siz serçe imişsiniz gibi geldiniz]. (TA.)

مُغَرْبَلٌ
**مُغَرْبَلٌ** ذ [Elenmiş. ― -b2- Ve bundan dolayı, görünüşe göre,] Dağılmış yahut saçılmış. (TA.) ― -b3- Ve insanların aşağı, bayağı, rezil yahut değersiz olanı; (K, TA,) sanki **غِرْبَال**dan [yahut elekten] çıkmış gibi. (TA.) ― -b4- Ve öldürülmüş ve şişmiş yahut kabarmış. (A'Obeyd, S, O, K.) ― -b5- Ve **مُلْكٌ مُغَرْبَلٌ**: Geçip giden hükümranlık. (O, K.)
