# غرر — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D8%B1/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B1%D8%B1/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D8%B1.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: غرر

غ ر ر
تغرّرَ الغفرس وتحجّل وبم غرّر فرسك وصبحهم الجيش وهم غارون أي غافلون‏.‏
ويقال‏:‏ ‏"‏ أغرّ من ظبي مقمر ‏"‏ لأنه يخرج في الليلة المقمرة يرى أنه النهار فتأكله السباع‏.‏
واغترّه الأمر‏:‏ أتاه على غرٍّ‏.‏
قال‏:‏ إذا اغترّه بين الأحبة لم تكن له فزعة إلا الهوادج تخدر أي تجلل‏.‏
ولم يزل يطلب غرّته حتى صادفها وأصاب منه غرّة فبطش به‏.‏
وما غرك به أي كيف اجترأت عليه‏.‏
و ‏"‏ ما غرّك بربك الكريم ‏"‏‏.‏
ومن غرك منه أي من أوطأك عشوةً فيه‏.‏
وأنا غريرك من هذا الأمر أي إن سألتني على غرّة أجبك به لاستحكام علمي بحقيقته‏.‏
وتقول‏:‏ إياك والتغرّه والهجوم على غرّه من غرر بنفسه إذا أخطرها تغرّةً‏.‏
وهو على غرر‏:‏ خطر‏.‏
ونهى عن بيع الغرر‏.‏
وقال النمر‏:‏ تصابى وأمسى علاه الكبر وأمسى لجمرة حبل غرر ومن المجاز‏:‏ يوم أغر محجل‏.‏
قال ذو الرمة‏:‏ كيوم ابن هند والجفار وقرقري ويوم بذي قار أغرّ محجل ويوم أغر‏:‏ شديد الحر وهاجرة غراء‏.‏
قال ذو الرمة‏:‏ ويوم يزير الظبي أقصى كناسه وتنزو كنزو المعلقات جنادبه أغرّ كلون الملح ضاحى ترابه إذا استوقدت حزّانه وسباسبه وقال‏:‏ وهاجرة غرّاء ساميت حرّها إليك وجفن العين في الماء سابح وغرّة المال‏:‏ الجمال والخيل والعبيد أي خياره‏.‏
وعيش غرير كما يقال‏:‏ عيش أبله‏.‏
ويقال للشيخ‏:‏ أدبر غريره وأقبل هريره‏.‏
وقرّحت سنّ الصبيّ إذا همّت بالنبات وغرّرت‏:‏ خرجت من القرحة والغرّة‏.‏
وأقبل السيل بغرّاته وهي نفّاخاته‏.‏
ورضي أعرابيّ امرأةً فقال‏:‏ هي الغراء بنت المخضة‏:‏ شبهها بالزبدة‏.‏
ويقال‏:‏ للسوق درّة وغرار أي نفاق وكساد ‏"‏ وسبقت درّته غراره ‏"‏ كقولهم‏:‏ ‏"‏ سبق سيلك مطرك ‏"‏‏.‏
وما قعدت عنده إلا غراراً ‏"‏ ولا غرار في الصلاة ‏"‏‏:‏ وأصله غارّت الناقة غراراً إذا نقص لبنها‏.‏
وفلان مغار الكفّ‏:‏ للبخيل ومنه‏:‏ ما أذوق النوم إلا غراراً‏.‏
وتقول‏:‏ نقد الغرار أهون عليه من وقع الغرار‏.‏
وتقول‏:‏ إن الجلوس على الأسرّة تحت الأسنّة والأغرّه.

### Türkçe

غ ر ر
**تغرّرَ** **الغفرس** ve **تحجّل**; ve “ne ile **غرّر** ettin atını?”; ve ordu onları sabahladı, hâlbuki onlar **غارون** idiler; yani gafiller.
Ve denilir: “**أغرّ من ظبي مقمر**”; çünkü ay ışıklı gecede çıkar, gündüz olduğunu görür (sanır) da yırtıcı hayvanlar onu yer.
Ve **اغترّه الأمر**: ona bir **غرّ** üzere geldi.
Dedi ki: Eğer onu sevgililer arasında **اغترّه** ederse, onun için bir ürkme olmaz; ancak **الهوادج** **تخدر** eder; yani örter.
Ve onun **غرّته**sini istemeyi sürdürdü; nihayet ona rastladı ve ondan bir **غرّة** elde etti de ona saldırdı.
Ve “seni onunla ne **غرّ** etti?” yani ona nasıl cüret ettin.
Ve “**ما غرّك بربك الكريم**”.
Ve “ondan seni kim **غرّ** etti?” yani onda seni körlemesine kim alçalttı (ayağını kaydırdı).
Ve “ben bu işte senin **غريرك**’inim”; yani beni bir **غرّة** üzere sorarsan, onunla sana cevap veririm; hakikatine dair ilmimin sağlamlaşmış olmasından dolayı.
Ve dersin: **التغرّه**den ve bir **غرّه** üzerine atılmaktan sakın; (bu,) kendisiyle **غرر** eden kimse (hakkında)dır; onu bir **تغرّة** olarak tehlikeye attığında.
Ve o, bir **غرر** üzerindedir: tehlike.
Ve **الغرر** satışını yasakladı.
Ve **النمر** dedi: Gençlik tasladı; hâlbuki üzerine ihtiyarlık çöktü; ve bir **غرر** ipinin közüne akşamladı. Ve mecazdandır: **يوم أغر محجل**.
**ذو الرمة** dedi:
İbn Hind’in günü gibi; ve **الجفار** ve **قرقري**;
ve **ذي قار**’da bir **أغرّ محجل** gün;
ve bir **يوم أغرّ**: şiddetli sıcak; ve **هاجرة غراء**.
**ذو الرمة** dedi:
Ve bir gün ki ceylan en uzak inine gider,
ve çekirgeleri asılı şeylerin sıçrayışı gibi sıçrar;
**أغرّ**; tuz rengi gibi; toprağı açıkta,
çukurları ve düzlükleri tutuşturulduğunda.
Ve dedi:
Ve bir **هاجرة غرّاء**; sıcağına sana karşı yükseldim,
ve göz kapağı su içinde yüzer.
Ve **غرّة المال**: develer, atlar ve köleler; yani onun seçkini.
Ve **عيش غرير**; denildiği gibi: **عيش أبله**.
Ve ihtiyara denilir: Onun **غريره**si geri döndü ve onun **هريره**si geldi.
Ve çocuğun dişi, bitmeye niyet ettiğinde **قرّحت**; ve **غرّرت**: yaradan ve **الغرّة**den çıktı.
Ve sel, **غرّاته**siyle geldi; ve onlar onun kabarcıklarıdır.
Ve bir bedevî bir kadına razı oldu da dedi: O, **الغراء بنت المخضة**dır: onu kaymağa benzetti.
Ve denilir: Pazarın **درّة**si ve **غرار**ı vardır; yani rağbet ve durgunluk; “onun **درّة**si onun **غراره**sini geçti”; onların “**سبق سيلك مطرك**” sözleri gibi.
Ve onun yanında ancak **غراراً** oturdum. “Ve namazda **غرار** yoktur”: aslı, deve sütü azaldığında devenin **غارّت** olmasıdır; **غراراً**.
Ve falan **مغار الكفّ**tir: cimri için. Ondandır: Uykuyu ancak **غراراً** tadarım.
Ve dersin: **الغرار**ın nakdi ona, **الغرار**ın vuruşundan daha hafiftir.
Ve dersin: Mızrakların altında sedirler üzerinde oturmak ve **الأغرّه**.
