# غرر — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D8%B1/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B1%D8%B1/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D8%B1.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: غرر

الغُرورُ: مكاسر الجلد. الواحد غَرٌّ. ومنه قولهم: طويت الثوب على غَرِّهِ، أي كسره الأوَّل. والغُرَّةُ بالضم: بياضٌ في جبهة الفرس فوق الدِرهم. يقال: فرسٌ أغَرُّ. والأغَرُّ: الأبيضُ. وقومٌ غُرَّانٌ. قال امرؤ القيس:
ثيابُ بني عوفٍ طهارى نقـيَّةٌ		وأوجُهُهُمْ بيضُ المسافرِ غُرَّانُ
وفلان غُرَّةُ قومه، أي سيدهم، وهم غُرَرُ قومهم. وغُرَّةُ كل شيء: أوَّله وأكرمه. والغُرَرُ: ثلاث ليالٍ من أوَّل الشهر. والغُرَّةُ: العبد أو الأمَةُ. ورجلٌ غِرٌّ بالكسر وغَريرٌ، أي غير مجرِّب. وجاريةٌ غِرَّةٌ وغَريرَةٍ، وغِرٌّ أيضاً، بيِّنة الغَرارَة بالفتح. وجمع الغِرِّ أغْرارٌ، وجمع الغَريرِ أغِرَّاءُ. وقد غرَّ يغرُّ بالكسر غرارةً. والاسم الغِرَّةُ. يقال: كان ذلك في غَرارتي وحداثتي، أي في غِرَّتي. وعيشٌ غريرٌ، إذا كان لا يفزَّعُ أهله. والغِرَّة: الغفلة. والغارُّ: الغافل. تقول منه: اغْتَرَرْتَ يا رجل. واغْترَّهُ، أي أتاه على غِرَّةٍ منه. واغْتَرَّ بالشي، خُدع به. وقولهم: أنا غَريرك من فلان، أي لن يأتيك منه ما تَغْتَرُّ به. والغَريرُ: الخلق الحسن. يقال للرجل إذا شاخَ: أدبر غَريرهُ، وأقبل هَريرهُ، أي قد ساء خُلُقُهُ. والغَررُ: الخطر. ونهى رسول الله صلّى الله عليه وسلَّم عن بيع الغَرَرِ، وهو بيع السمك في الماء، والطير في الهواء.
ابن السكيت: الغَرورُ: الشيطان. ومنه قوله تعالى: "ولا يَغُرَنَّكم باللهِ الغَرورُ". والغَرور أيضاً: ما يُتَغرغر به من الأدوية. قال: والغُرورُ بالضم: ما اغْتُرَّ به من متاع الدنيا. والغِرارُ بالكسر: النوم القليل. ولبث فلان غِرارَ شهرٍ، أي مكث مقدار شهر. والغِرارُ: نقصان لبن الناقة. وفي الحديث: "لا غِرارَ في الصلاة"، وهو أن لا يتمَّ ركوعها وسجودها. والغِرارانِ: شفرتا السيف. وكل شيءٍ له حدٌّ فحدُّه غِراره. والجمع أغِرَّةٌ. وأتانا على غِرارٍ، أي على عجلة.
قال الأصمعيّ: الغِرارُ: الطريقة. يقال: رميت ثلاثة أسهمٍ على غِرارٍ واحد، أي على مجرًى واحد. وولدت فلانة ثلاثة بنين على غِرارٍ، أي بعضهم خلف بعض. وبنى القوم بيوتهم على غِرارٍ واحد. والغِرارُ: المثال الذي تُطبَع عليه نِصال السهام. يقال: ضرب نصاله على غِرارٍ واحدٍ. ويقال: ليتَ اليوم غِرارُ شهرٍ، أي أمثال شهر، أي طول شهر. والغِرارةُ: واحد الغرائر التي للتِبن، وأظنُّه معرباً. وغَرَّهُ يَغُرُّهُ غُروراً: خدعه. يقال: ما غَرَّكَ بفلان? أي كيف اجترأت عليه? ومن غَرَّكَ من فلان? أي من أوطأك عشوةً فيه. وغَرَّ الطائر أيضاً بفرخه يَغُرُّهُ غِراراً، أي زَقَّهُ. والتغريرُ: حمل النفس على الغَرَر، وقد غَرَّرَ بنفسه تَغْريراً وتَغِرَّةً. ويقال أيضاً: غَرَّرَتْ ثنيَّتا الغلام، أي طلعتْ أوَّل ما تطلع. الأصمعيّ: يقال: غارَّتِ الناقةُ، أي نفرت فرفعت الدِرَّةَ. وفي المثل: سبق دِرَّتُهُ غِرارهُ. يقال: ناقة مُغارَّةٌ بالضم، ونوقٌ مَغارٌّ يا هذا، بفتح الميم، غير مصروف. أبو زيد: غارَّتِ السوقُ تُغارُّ غراراً: كسدت. ودَرَّتْ درَّةً: نفَقَتْ.

### Türkçe

**الغُرورُ**: derinin kırışıkları. Tekili **غَرٌّ**. Bundan, onların sözü: “Elbiseyi onun **غَرِّ**’i üzerine katladım”, yani onun ilk kırığı üzerine. Ve **الغُرَّةُ** (ضم ile): atın alnında dirhemin üstünde bir beyazlık. Denir: **فرسٌ أغَرُّ**. Ve **الأغَرُّ**: beyaz olan. Ve bir kavim **غُرَّانٌ**. İmru’ul-Kays dedi ki:
Benî Avf’ın elbiseleri temiz, arı-duru		ve yüzleri, yolcunun beyazları, **غُرَّانُ**

Ve falan, kavminin **غُرَّةُ**’sidir; yani onların efendisidir; ve onlar, kavimlerinin **غُرَرُ**’ıdır. Ve her şeyin **غُرَّةُ**’si: onun evveli ve en keremlisidir. Ve **الغُرَرُ**: ayın evvelinden üç gece. Ve **الغُرَّةُ**: köle yahut cariye. Ve bir adam **غِرٌّ** (kesr ile) ve **غَريرٌ**; yani tecrübe etmemiş. Ve bir cariye **غِرَّةٌ** ve **غَريرَةٍ**, ve ayrıca **غِرٌّ**; fetha ile **الغَرارَة**’si açık-seçik. **الغِرِّ**’in cemi **أغْرارٌ**, **الغَريرِ**’in cemi **أغِرَّاءُ**. Ve “**غرَّ يغرُّ**” (kesr ile) **غرارةً** olarak olmuştur. İsim **الغِرَّةُ**’dir. Denir: “Bu, benim **غَرارتي**’mde ve gençliğimde idi”; yani benim **غِرَّتي**’mde. Ve **عيشٌ غريرٌ**: eğer ehli ürkütülmüyor ise. Ve **الغِرَّة**: gaflet. Ve **الغارُّ**: gafil. Ondan dersin: “Ey adam, **اغْتَرَرْتَ**.” Ve “**اغْترَّهُ**”: yani ona, ondan bir **غِرَّةٍ** üzere geldi. Ve “**اغْتَرَّ** bir şey ile”: onunla aldatıldı. Ve onların sözü: “Ben falandan sana karşı **غَريرك**’im”; yani ondan sana, onunla **تَغْتَرُّ** edeceğin bir şey gelmeyecektir. Ve **الغَريرُ**: güzel huy. Adam ihtiyarlayınca ona denir: “Onun **غَريرهُ**’i geri döndü, **هَريرهُ**’i öne geldi”; yani onun huyu kötüleşmiştir. Ve **الغَررُ**: tehlike. Ve Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem **بيع الغَرَرِ**’den nehyetti; o, sudaki balığın ve havadaki kuşun satımıdır.

İbnü’s-Sikkît: **الغَرورُ**: şeytan. Ondan, Yüce Allah’ın sözü: “Allah ile sizi **الغَرورُ** aldatmasın.” Ve **الغَرور** ayrıca: ilaçlardan **يُتَغرغر** olunan şey. Dedi ki: ve **الغُرورُ** (ضم ile): dünya metaından, onunla **اغْتُرَّ** olunan şey. Ve **الغِرارُ** (kesr ile): az uyku. Ve falan, bir ayın **غِرارَ**’ı kadar kaldı; yani bir ay miktarı oturdu. Ve **الغِرارُ**: devenin sütünün eksilmesi. Ve hadiste: “Namazda **لا غِرارَ** yoktur”; o, onun rükûunu ve secdesini tamamlamamasıdır. Ve **الغِرارانِ**: kılıcın iki ağzı. Ve her şeyin bir keskin yanı varsa, onun keskin yanı onun **غِراره**’ıdır. Cemi **أغِرَّةٌ**. Ve bize bir **غِرارٍ** üzere geldi; yani acele üzere.

Asma‘î dedi: **الغِرارُ**: yol. Denir: “Üç oku bir **غِرارٍ** üzere attım”; yani bir akış yolu üzere. Ve falanca kadın, üç oğlanı bir **غِرارٍ** üzere doğurdu; yani bir kısmı bir kısmının ardından. Ve kavim, evlerini bir **غِرارٍ** üzere yaptı. Ve **الغِرارُ**: ok uçlarının üzerine basıldığı örnek/kalıp. Denir: “Ok uçlarını bir **غِرارٍ** üzere vurdu.” Ve denir: “Keşke bugün, bir ayın **غِرارُ**’ı olsa”; yani bir ayın emsali; yani bir ay uzunluğu. Ve **الغِرارةُ**: saman için olan **الغرائر**’in teki; ve ben onu mu‘arreb sanıyorum. Ve “**غَرَّهُ يَغُرُّهُ غُروراً**”: onu aldattı. Denir: “Seni falan ile **ما غَرَّكَ**?” yani ona nasıl cüret ettin? Ve “Falandan seni kim **غَرَّكَ**?” yani onda seni körlemesine kim alçalttı. Ve kuş da yavrusu ile **غَرَّ** eder; onu **يَغُرُّهُ غِراراً**; yani onu gagasıyla besledi. Ve **التغريرُ**: nefsi **الغَرَر** üzerine yüklemek; ve o, nefsiyle **غَرَّرَ** etti, **تَغْريراً** ve **تَغِرَّةً** olarak. Ve ayrıca denir: “Oğlanın iki ön dişi **غَرَّرَتْ**”; yani ilk çıktığı vakit çıktı. Asma‘î: denir: “Deve **غارَّتِ**”; yani ürktü de süt memesini kaldırdı. Ve meselde: “Onun sütü, onun **غِرارهُ**’unu geçti.” Denir: **ناقة مُغارَّةٌ** (ضم ile) ve “Ey şu, develer **مَغارٌّ**” (mîm’in fethasıyla), gayr-i munsarif. Ebû Zeyd: “Pazar **غارَّتِ**; **تُغارُّ غراراً**”: durgunlaştı. Ve “**دَرَّتْ درَّةً**”: revaç buldu.
