# غرض — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D8%B6/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B1%D8%B6/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D8%B6.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: غرض

غَرِضَ
1 غَرِضَ ذ , aor. غَرَضَ , (S, K,) inf. n. غَرَضٌ, (S, A, K,) He was vexed, or disquieted by grief, and by distress of mind; he was grieved, and distressed in mind: he was disgusted; he turned away with disgust. (S, A, K.) You say, غَرِضَ مِنْهُ He was vexed by, or at, him, or it, and disquieted by grief, and by distress of mind; he was grieved, and distressed in mind, by him, or it: (Mgh in art. غرض, and TA:) he was disgusted with it, or at it; he turned away from it with disgust: (Mgh:) and he feared him, or it. (Ibn-'Abbلd, K, TK: but the first and second mention only the inf. n. of the verb in this last sense.) And غَرِضَ بِالمُقَامِ, aor. and inf. n. as above, [He was vexed, &c., by continuance, stay, residence, or abode, in a place: he was disgusted with it, or at it.] (S.) And اـِذَا فَاتَهُ الغَرَضُ فَتَّهُ الغَرَضُ i. e. الضَّجَرُ [When the object of aim, or endeavour, escapes him, so that he cannot attain it, vexation, or disquietude by grief, and by distress of mind, or disgust, crushes him]. (A, TA.) ― -b2- And hence, (A,) aor. as above, (K,) and so the inf. n., (A, TA,) He yearned, or longed: (S, A, K:) or he yearned, or longed, vehemently, or intensely: (TA:) اـِلَيْهِ for him, or it: (S:) or اـِلَى لِقَائِهِ for meeting with him: the verb in this sense being made trans. by means of الى because it imports the meaning of اِشْتَاقَ and حَنَّ [which are made trans. by the same means]: (A, TA:) [for] accord. to Akh, غَرِضْتُ اـِلَيْهِ signifies غَرِضْتُ مِنْ هٰؤُلآءِ اـِلَيْهِ [I turned with vexation, or disgust, from these, to him, or it]; because the Arabs connect the verb [with its objective complement] by means of all these particles [mentioned above; namely, ب and من and الى]. (S.) Mbr reckons غَرَضٌ, as meaning both “ being disgusted ” and “ yearning ” or “ longing, ” among words having contrary significations; and so does Ibn-Es-Seed; (MF;) and in like manner, IKtt. (TA.) [Perhaps these derive the latter meaning from غَرَضٌ signifying “ a butt, ” or “ an object of aim, ” &c.] -A2- غَرَضَ عَنْهُ, (TA,) [in the TK غَرَضَهُ,] inf. n. غَرْضٌ, (Ibn-'Abbلd, K,) He (a man, TA) refrained, forbore, abstained, or desisted, from him, or it; left, relinquished, or forsook, him, or it. (Ibn-'Abbلd, * K, * TA.) -A3- غَرُضَ, aor. غَرُضَ , inf. n. غِرَضٌ, It (a thing) was fresh, juicy, moist, not flaccid. (S, K.) -A4- غَرَضَ الشَّىْءَ, aor. غَرِضَ , (K,) inf. n. غَرْضٌ; (TA;) and ↓ غرّضهُ, (K,) inf. n. تَغْرِيضٌ; (TA;) He plucked the thing while it was fresh, juicy, moist, or not flaccid: or he took it (أَخَذَهُ, in some copies of the K جَذَّهُ, which is a mistake, TA) while it was so. (K.) ― -b2- (assumed tropical:) He did the thing hastily, or hurriedly, before its time; syn. أَعْجَلَهُ عَنْ وَقْتِهِ. (Ibn-'Abbلd, O, TS, K. *) ― -b3- غَرَضَ السَّخْلَ, (S, K,) aor. and inf. n. as above; (TA;) and ↓ غرّضها; (K;) (assumed tropical:) He weaned the lambs, or kids, before their time. (ISk, S, K.) ― -b4- غَرَضَتْ سِقَآءَهَا, (S, K,) aor. and inf. n. as above, (S,) (assumed tropical:) She (a woman, S) churned, or agitated, the contents of her milk-skin, and when its butter had formed in little clots but had not collected together, she poured out the milk, and gave it to people to drink. (ISk, S, K. *) ― -b5- غَرَضْتُ لَهُ غَرِيضًا (tropical:) I gave him to drink fresh milk. (TA.) ― -b6- غَرَضْتُ لِلضَّيْفِ غَرِيضًا (tropical:) I fed the guests with food that had not been kept through the night: so in the A: but in the K, لَهُمْ ↓ أَغْرَضَ غَرِيضًا (tropical:) he kneaded for them fresh dough, and did not feed them with food that had been kept through the night. (TA.) -A5- غَرَضَهُ, aor. غَرِضَ , [inf. n. غَرْضٌ,] also signifies He filled it, namely, a vessel, (S, K,) and a skin, and a wateringtrough; (TA;) and so ↓ اغرضهُ. (K.) ― -b2- And He stopped short of filling it completely. (S, K. [See also 2.]) Thus it has two contr. significations. (S, K.) A rلjiz says,
لَقَدْ فَدَى أَعْنَاقَهُنَّ المَحْضُ
وَالدَّأْظُ حَتَّى مَا لَهُنَّ غَرْضُ
(S, TA,) i. e. Verily the محض and the دأظ [the pure milk and the fatness and fulness so that there is no deficiency in their skins] have ransomed them from being slaughtered and sold. (TA.) [But see غَرْضٌ below.] ― -b3- Also, aor. غَرِضَ , inf. n. غَرْضٌ, He broke it (i. e. a thing) without separating it. (TA.) -A6- غَرَضَ البَعِيرَ, (S,) or النَّاقَةَ, (K,) [aor. غَرِضَ , as appears from the word مَغْرِضٌ, for otherwise, by rule, it would be مَغْرَضٌ,] inf. n. غَرْضٌ, (K,) He bound the غَرْض upon the camel; (S;) as also ↓ اغْتِرضهُ; (TA;) or he bound the she-camel with the غُرْضَة, (K,) or غَرْض; (TA;) as also ↓ أَغْرَضَهَا; (K;) and in like manner, غَرَضَ البَغِيرَ بِالغَرْضِ. (TA.)

غرّض
2 غرّض ذ , inf. n. تَغْرِيضٌ, He ate fresh flesh-meat. (K.) ― -b2- See also غَرَضَ, in two places. -A2- One says also, غَرِّضْ فِى سِقَائَكَ Fill not thy skin [completely; leave a portion unfilled in thy skin]. (S.) ― -b2- And فُلَانٌ بَحْرٌ لَا يُغَرَّضُ i. e. [Such a one is a sea] that will not become exhausted. (S, A, TA.) -A3- And غرّض signifies also تَفَكَّهَ, (K, TA.) [meaning He affected jesting, or joking, for it is] said in the I. to be from الفُكَاهَةُ signifying المُزَاحُ. (TA.)

غارض اـِبِلَهُ
3 غارض اـِبِلَهُ ذ (tropical:) He brought his camels to the watering-place early in the morning; in the first part of the day. (A, O, K.)

اغرضهُ
4 اغرضهُ ذ He made him to be vexed, or disquieted by grief, and by distress of mind; to be grieved, and distressed in mind: he made him to be disgusted; to turn away with disgust. (S.) -A2- See also 1, latter half, in two places. -A3- اغرض النَّاقَةَ: see 1, last sentence. -A4- اغرض He (a man) hit, or attained, the غَرَض [i. e. the butt, or object of aim, &c.]. (IKtt.)

تغرّض
5 تغرّض ذ , (K, TA,) thus in the O, on the authority of Ibn-'Abbلd; but accord. to the Tekmileh, ↓ انغرض; (TA;) said of a branch, It broke without breaking in pieces: (K, TA:) or, accord. to the L, the latter signifies It bent and broke without becoming separated. (TA.)

7 اـِنْغَرَضَ see what next precedes.

اِغْتَرَضَ
8 اِغْتَرَضَ ذ : (so in a copy of the A: [and if this be correct, the primary signification seems to be It (a thing) was plucked, or taken, while it was fresh, juicy, moist, or not flaccid: quasi-pass. of غَرَضَ in the first of the senses assigned to it as a trans. v. above:]) or اُغْتَرِضَ: (so in the JK and TA: [and if this be correct, it is app. formed by transposition from اُغْتُضِرَ:]) (tropical:) He died in his fresh state; (JK;) [i. e.] he died a youth, or a young man: [the latter reading seems to be the right, for it is said to be] similar to اُحْتُضِرَ [evidently a mistranscription for اُخْتُضِرَ]. (A, TA.) -A2- اغترض الشَّىْءَ He made the thing his غَرَض [i. e. butt, or object of aim, &c.]. (TA.) -A3- اغترض البَعِيرَ: see 1, last sentence.

غَرْضٌ
غَرْضٌ ذ and ↓ غُرْضَةٌ The appertenance of a camel's saddle of the kind called رَحْل which is like the حِزَام of the سَرْج (S, K) and the بِطَان of the قَتَب; (S;) i. e. girth, or fore girth, (تَصْدِير,) thereof; (S;) the حِزَام of the رَحْل: (A:) pl. of the former, أَغْرَاضٌ [a pl. of pauc.] (S, K) and أَغْرُضٌ [also a pl. of pauc.] (IB) and غُرُوضٌ [a pl. of mult.]: and of the latter, ↓ غُرْضٌ, [or rather this is a coll. gen. n.,] (S, K,) like as بُسْرٌ is of بُسْرَةٌ, (S,) and غُرُضٌ. (S, K.) [Hence the saying of Mohammad,] غُرْض shall not be bound [upon camels by pilgrims] except to three mosques; the sacred mosque [of Mekkeh], and my mosque [of ElMedeeneh], and the mosque [El-Aksà] of Beytel-Makdis [or Jerusalem]. (TA.) -A2- غَرْضٌ also signifies (accord. to some, in the verse cited in the first paragraph, S, TA) The place of what thou hast left (مَوْضِعُ مَا تَرَكْتَهُ, not ماء [i. e. not مَآءٍ] as written in the S [and K], TA,) and not put into it anything: (S, K, TA:) and is said by some to be like the أَمْت [q. v.] in a skin. (TA.) ― -b2- And A state of folding. (AHeyth, K.) And A man's having folds (غُرُوض) in the body when he has been fat and then has become lean. (Sgh, K.) And you say, طَوَيْتُ الثَّوْبَ عَلَى غُرُوضِهِ i. e. غُرُورِهِ [I folded the garment, or piece of cloth, according to its first, or original, foldings.] (Ibn- 'Abbلd, Z, Sgh, K.)

عُرْضٌ
عُرْضٌ ذ : see the next preceding paragraph.

غَرَضٌ
غَرَضٌ ذ A butt, a mark, or an object of aim, at which one shoots, or throws; (S, O, Msb, K;) a thing that thou settest up (مَا أَمْثَلْتَهُ) to shoot or throw at: (IDrd:) pl. أَغْرَاضٌ. (Msb, K.) It is said in a trad., لَا تَتَّخِذُوا شَيْئًا فِيهِ الرَّوحُ غَرَضًا [Ye shall not take a thing in which is the vital principle as a butt]. (TA.) And hence one says, النَّاسُ أَغْرَاضُ المَنِيَّةِ (assumed tropical:) [Mea are the butts of destiny, or of death]: and جَعَلْتَنِى غَرَضًا لِشَتْمِكَ (assumed tropical:) [Thou madest me, or hast made me, a butt for thy reviling]. (TA.) ― -b2- And hence, (tropical:) An object of aim or endeavour or pursuit, of desire or wish, or of intention or purpose: (Msb:) a scope; or any end which one endeavours, or seeks, or intends, or purposes, to attain: (B:) an object of want, and of desire: (TA:) the advantage, or good, which one seeks, or endeavours, or purposes, to attain, or obtain, from a thing: so much used in this tropical sense as to be, in this sense, conventionally regarded as proper. (MF.) You say, غَرَضُهُ كَذَا (tropical:) His object of aim or endeavour or pursuit, &c., is such a thing: (Msb:) or his object of want, and of desire, is such a thing (TA.) And فَعَلَ لِغَرَضٍ صَحِيحٍ (tropical:) He did, or acted, for a just, or right, object of aim &c. (Msb.) And فَهِمْتُ غَرَضَكَ (assumed tropical:) I understood, or have understood, thine object of aim &c., or thine intention; syn. قَصْدَكَ. (S.) [See another ex. voce غَرِضَ, of which it is also the inf. n.]

غَرِضٌ
غَرِضٌ ذ , when followed by مِنْ, Vexed, or disquieted by grief, and by distress of mind; grieved, and distressed in mind: disgusted; or turning away with disgust. (TA.) ― -b2- Also, when followed by اـِلَى, Yearning, or longing: (S, TA:) or yearning, or longing, vehemently, or intensely. (TA.)

غُرْضَةٌ
غُرْضَةٌ ذ : see غَرْضٌ.

غَرِيضٌ
غَرِيضٌ ذ A thing that is fresh, juicy, moist, or not flaccid: (S, A, K:) also applied to flesh-meat. (S.) [See also 1, in three places, in the latter half of the paragraph.] ― -b2- Fresh, or juicy, dates. (TA.) ― -b3- Rain-water; as also ↓ مَغْرُوضٌ: (S, K:) because of its freshness. (S, TA.) ― -b4- Water to which one comes early in the morning; in the first part of the day. (TA.) ― -b5- See also اـِغْرِيضٌ, in two places. ― -b6- Also Any new, or novel, song. (IB, TA.) ― -b7- And hence, A singer; because of his performing new, or novel, singing: (IB, TA:) or a singer who performs well, (K, TA,) and is of those who are well known; and so called because of his gentleness, or softness. (TA.)

وَرَدَ المَآءَ غَارِضَا
وَرَدَ المَآءَ غَارِضَا ذ (assumed tropical:) He came to the water early in the morning; in the first part of the day. (S, K. *) And أَوْرَدَ اـِبِلَهُ غَارِضًا (assumed tropical:) He brought his camels to the watering-place early in the morning; in the first part of the day. (TA.) And أَتَيْتُهُ غَارِضًا I came to him in the first part of the day. (TA.)

اـِغْرِيضٌ
اـِغْرِيضٌ ذ The spadix of a palm-tree: syn. طَلْعٌ; (S, K;) which some call اـِغْرِيضَةٌ; (TA:) as also ↓ غَرِيضٌ: (S, K:) or the spadix of a palm-tree (طَلْع) when it bursts from its كَافُور [i. e. spathe, or envelope]: (IAar:) or what is in the interior of the طَلْعَة [or spathe of a palm-tree]: (Th:) or the thing [i. e. the spathe] from which the spadix of the palm-tree (طَلْع) bursts: (Ks, A) to which a woman's garment is likened. (A, TA.) ― -b2- (assumed tropical:) Anything white and fresh or juicy or moist, as also ↓ غَرِيضٌ: (S, K:) or anything white like milk. (Ks.) ― -b3- (tropical:) Hail: (Lth, Th:) as being likened to what is in the interior of the طَلْعَة (Th.) ― -b4- (assumed tropical:) Large rain, or large drops of rain, appearing, when falling, as though it, or they, were arrow-heads, from a dissundered cloud: or the first of what falls thereof. (TA.)

مَغْرِضٌ
مَغْرِضٌ ذ The part of a camel which is like the مَحْزِم [or place of the girth] (S, O, K) of a دَابَّة, (S,) [i. e.] of a horse (O, K) and mule and ass; (O;) which is the sides of the belly, at the lower part of the ribs; for these are the places of the غَرْض, in the bellies of camels: (S:) and ↓ مُغَرَّضٌ signifies [the same: i. e.] the place of the غُرْضَة, (IKh, TA,) or غَرْض; (TA;) and also the belly: (IKh, TA:) or the former signifies the head of the shoulder-blade, in which is the مُشَاش [or prominent part], beneath the cartilage: or the inner part of what is between the arm [and] the place where the شَرَاسِيف [or cartilages of the ribs] end (TA:) pl. مَغَارِضُ. (S, TA.)

مُغَرَّضٌ
مُغَرَّضٌ ذ : see the next preceding paragraph.

مَغْرُوضٌ
مَغْرُوضٌ ذ : see غَرِيضٌ.

### Türkçe

غَرِضَ
1 **غَرِضَ** ذ, muzâri‘ı **غَرَضَ**, (S, K,) mastarı **غَرَضٌ**, (S, A, K,) Kederden ve zihnin sıkıntısından bunalmıştı yahut huzursuz olmuştu; kederlenmişti ve zihnen sıkıntı çekmişti: iğrenmişti; iğrenerek yüz çevirmişti. (S, A, K.) Şöyle dersin: **غَرِضَ مِنْهُ** Ona yahut ona karşı (veya ondan) bunalmıştı; kederden ve zihnin sıkıntısından huzursuz olmuştu; onun yüzünden kederlenmişti ve zihnen sıkıntı çekmişti: (Mgh, “**غرض**” maddesinde, ve TA:) ondan iğrenmişti yahut ona karşı iğrenmişti; ondan iğrenerek yüz çevirmişti: (Mgh:) ve ondan korkmuştu yahut ondan (şeyden) korkmuştu. (Ibn-‘Abbād, K, TK: fakat birinci ve ikinci, bu son mânâda fiilin mastarını yalnız zikreder.) Ve **غَرِضَ بِالمُقَامِ**, muzâri‘ı ve mastarı yukarıdaki gibi, [bir yerde devamlı kalma, durma, ikamet yahut barınma sebebiyle bunalmıştı, vb.; bundan iğrenmişti yahut buna karşı iğrenmişti.] (S.) Ve **اـِذَا فَاتَهُ الغَرَضُ فَتَّهُ الغَرَضُ** yani **الضَّجَرُ** [hedef yahut çaba nesnesi onu geçip gittiğinde, ona erişemeyecek olunca, bunalma yahut keder ve zihnin sıkıntısından huzursuzluk, yahut iğrenme onu ezer]. (A, TA.) ― -b2- Ve bundan dolayı, (A,) muzâri‘ı yukarıdaki gibi, (K,) ve mastar da öyle, (A, TA,) Özlem duydu, yahut arzuladı: (S, A, K:) yahut şiddetle yahut yoğun biçimde özlem duydu, arzuladı: (TA:) **اـِلَيْهِ** ona yahut ona karşı: (S:) yahut **اـِلَى لِقَائِهِ** onunla buluşmaya: fiil bu mânâda **الى** vasıtasıyla müteaddî kılınır; çünkü **اِشْتَاقَ** ve **حَنَّ** mânâsını içerir [ki bunlar da aynı vasıtayla müteaddî kılınır]: (A, TA:) [zira] Akh’a göre, **غَرِضْتُ اـِلَيْهِ** şu mânâya gelir: **غَرِضْتُ مِنْ هٰؤُلآءِ اـِلَيْهِ** [bunlardan ona (yahut ona karşı) bunalma yahut iğrenme ile döndüm]; çünkü Araplar fiili [mef‘ûlüyle] bu edatların hepsiyle [yukarıda zikredilen; yani **ب** ve **من** ve **الى** ile] bağlarlar. (S.) Mbr, **غَرَضٌ**’u, “iğrenmiş olmak” ve “özlem duymak” yahut “arzulamak” mânâlarının ikisini de, zıt mânâlı kelimeler arasında sayar; İbn-Es-Seed de böyledir; (MF;) ve aynı şekilde, IKtt. (TA.) [Belki bunlar, ikinci mânâyı, **غَرَضٌ**’un “nişan, hedef nesnesi” vb. mânâsından çıkarırlar.]

-A2- **غَرَضَ عَنْهُ**, (TA,) [TK’de **غَرَضَهُ**,] mastarı **غَرْضٌ**, (Ibn-‘Abbād, K,) O (bir adam, TA) ondan yahut ondan (şeyden) geri durdu, sakındı, kaçındı yahut vazgeçti; onu bıraktı, terk etti yahut ondan ayrıldı. (Ibn-‘Abbād, * K, * TA.)

-A3- **غَرُضَ**, muzâri‘ı **غَرُضَ**, mastarı **غِرَضٌ**, O (bir şey) taze, sulu, nemli idi; gevşek değildi. (S, K.)

-A4- **غَرَضَ الشَّىْءَ**, muzâri‘ı **غَرِضَ**, (K,) mastarı **غَرْضٌ**; (TA;) ve ↓ **غرّضهُ**, (K,) mastarı **تَغْرِيضٌ**; (TA;) O şeyi taze, sulu, nemli iken yahut gevşek değilken kopardı: yahut onu o hâlde aldı (**أَخَذَهُ**, K’nin bazı nüshalarında **جَذَّهُ**, ki bu hatadır, TA). (K.) ― -b2- (mecaz kabul edilerek:) O işi vaktinden önce aceleyle yahut çabucak yaptı; eş anlamlısı **أَعْجَلَهُ عَنْ وَقْتِهِ**. (Ibn-‘Abbād, O, TS, K. *) ― -b3- **غَرَضَ السَّخْلَ**, (S, K,) muzâri‘ı ve mastarı yukarıdaki gibi; (TA;) ve ↓ **غرّضها**; (K;) (mecaz kabul edilerek:) Kuzuları yahut oğlakları vakitlerinden önce sütten kesti. (ISk, S, K.) ― -b4- **غَرَضَتْ سِقَآءَهَا**, (S, K,) muzâri‘ı ve mastarı yukarıdaki gibi, (S,) (mecaz kabul edilerek:) O (bir kadın, S) süt tulumunun içindekini çalkaladı yahut hareket ettirdi; yağı küçük pıhtılar hâlinde oluşup fakat toplanmamışken sütü döktü ve insanlara içmeleri için verdi. (ISk, S, K. *) ― -b5- **غَرَضْتُ لَهُ غَرِيضًا** (mecaz:) Ona taze süt içirdim. (TA.) ― -b6- **غَرَضْتُ لِلضَّيْفِ غَرِيضًا** (mecaz:) Misafirlere geceden kalmamış yiyecek yedirdim: A’da böyledir; fakat K’de, **لَهُمْ** ↓ **أَغْرَضَ غَرِيضًا** (mecaz:) Onlar için taze hamur yoğurdu ve onlara geceden kalmış yiyecek yedirmedi. (TA.)

-A5- **غَرَضَهُ**, muzâri‘ı **غَرِضَ**, [mastarı **غَرْضٌ**,] ayrıca şu mânâya gelir: Onu, yani bir kabı, (S, K,) ve bir tulumu, ve bir suluk yalakını doldurdu; (TA;) ve aynı şekilde ↓ **اغرضهُ**. (K.) ― -b2- Ve onu tamamen doldurmadan durdu. (S, K. [Bkz. ayrıca 2.]) Böylece iki zıt mânâsı vardır. (S, K.) Bir recez şairi der ki:
لَقَدْ فَدَى أَعْنَاقَهُنَّ المَحْضُ
وَالدَّأْظُ حَتَّى مَا لَهُنَّ غَرْضُ
(S, TA,) yani: Şüphesiz **المحض** ve **الدأظ** [saf süt ve semizlik ve doluluk, öyle ki tulumlarında eksiklik yoktur] onları boğazlanıp satılmaktan kurtarmıştır. (TA.) [Fakat aşağıda **غَرْضٌ**’a bak.] ― -b3- Ayrıca, muzâri‘ı **غَرِضَ**, mastarı **غَرْضٌ**, Onu (yani bir şeyi) ayırmadan kırdı. (TA.)

-A6- **غَرَضَ البَعِيرَ**, (S,) yahut **النَّاقَةَ**, (K,) [muzâri‘ı **غَرِضَ**; **مَغْرِضٌ** kelimesinden anlaşıldığı üzere; yoksa kaide gereği **مَغْرَضٌ** olurdu,] mastarı **غَرْضٌ**, (K,) Deveye **غَرْض**’u bağladı; (S;) ve aynı şekilde ↓ **اغْتِرضهُ**; (TA;) yahut dişi deveyi **غُرْضَة** ile bağladı, (K,) yahut **غَرْض** ile; (TA;) ve aynı şekilde ↓ **أَغْرَضَهَا**; (K;) ve benzeri biçimde, **غَرَضَ البَغِيرَ بِالغَرْضِ**. (TA.)

غرّض
2 **غرّض** ذ, mastarı **تَغْرِيضٌ**, Taze et yedi. (K.) ― -b2- Ayrıca **غَرَضَ**’a bak, iki yerde. -A2- Şöyle de denir: **غَرِّضْ فِى سِقَائَكَ** Tulumu [tamamen] doldurma [tulumunda bir kısmı boş bırak]. (S.) ― -b2- Ve **فُلَانٌ بَحْرٌ لَا يُغَرَّضُ** yani [falanca bir denizdir] ki tükenmez. (S, A, TA.) -A3- Ve **غرّض** ayrıca **تَفَكَّهَ** mânâsına gelir, (K, TA.) [yani şakalaşır gibi yaptı yahut şakalaştı; zira] I.’de, **الفُكَاهَةُ**’dan olduğu, onun da **المُزَاحُ** mânâsına geldiği söylenmiştir. (TA.)

غارض اـِبِلَهُ
3 **غارض اـِبِلَهُ** ذ (mecaz:) Develerini sabahın erken vaktinde; günün ilk kısmında su başına getirdi. (A, O, K.)

اغرضهُ
4 **اغرضهُ** ذ Onu bunaltmış yahut keder ve zihnin sıkıntısıyla huzursuz etmiş; onu kederlendirmiş ve zihnen sıkıntıya sokmuş: onu iğrendirmiş; iğrenerek yüz çevirmeye sevk etmişti. (S.) -A2- Ayrıca 1’in ikinci yarısına bak, iki yerde. -A3- **اغرض النَّاقَةَ**: 1’in son cümlesine bak. -A4- **اغرض** O (bir adam) **غَرَض**’a [yani nişana, hedef nesnesine vb.] vurdu yahut erişti. (IKtt.)

تغرّض
5 **تغرّض** ذ, (K, TA,) O’da İbn-‘Abbād rivayetiyle böyle; fakat Tekmileh’e göre ↓ **انغرض**; (TA;) bir dal hakkında söylenir: Parçalanmadan kırıldı: (K, TA:) yahut L’ye göre, ikincisi “ayrılmadan eğildi ve kırıldı” mânâsına gelir. (TA.)

7 **اـِنْغَرَضَ** bir önce gelen şeye bak.

اِغْتَرَضَ
8 **اِغْتَرَضَ** ذ: (A’nın bir nüshasında böyle: [ve bu doğruysa, aslî mânâ sanki şudur: O (bir şey) taze, sulu, nemli iken yahut gevşek değilken koparıldı yahut alındı; yukarıda müteaddî fiil olarak verilen mânâların ilkinde **غَرَضَ**’ın quasi-meçhûlü gibi:]) yahut **اُغْتَرِضَ**: (JK ve TA’da böyle: [ve bu doğruysa, görünüşe göre **اُغْتُضِرَ**’dan takdim-te’hîr ile yapılmıştır:]) (mecaz:) Tazeliği üzere öldü; (JK;) [yani] bir delikanlı iken yahut genç bir adam iken öldü: [ikinci kıraat doğru görünür; çünkü] **اُحْتُضِرَ**’a benzer olduğu söylenmiştir [açıkça **اُخْتُضِرَ** yerine yanlış yazımdır]. (A, TA.) -A2- **اغترض الشَّىْءَ** O şeyi kendi **غَرَض**’ı [yani nişanı, hedef nesnesi vb.] yaptı. (TA.) -A3- **اغترض البَعِيرَ**: 1’in son cümlesine bak.

غَرْضٌ
**غَرْضٌ** ذ ve ↓ **غُرْضَةٌ** **رَحْل** denilen deve eyerinin, **سَرْج**’in **حِزَام**’ına (S, K) ve **قَتَب**’in **بِطَان**’ına benzeyen eklentisi; (S;) yani onun kuşağı yahut ön kuşağı (**تَصْدِير**); (S;) **رَحْل**’in **حِزَام**’ı: (A:) birincinin çoğulu **أَغْرَاضٌ** [kıllet çoğulu] (S, K) ve **أَغْرُضٌ** [yine kıllet çoğulu] (IB) ve **غُرُوضٌ** [kesret çoğulu]: ikincinin çoğulu ise ↓ **غُرْضٌ**, [yahut daha doğrusu bu bir cins isimdir,] (S, K,) tıpkı **بُسْرٌ**’ün **بُسْرَةٌ**’nin cinsi olması gibi, (S,) ve **غُرُضٌ**. (S, K.) [Bundan dolayı Muhammed’in sözü:] **غُرْض** ancak üç mescide bağlanır [hacılar tarafından develere]; Mescid-i Harâm [Mekke’nin], ve benim mescidim [Medine’nin], ve Beytü’l-Makdis’in [yahut Kudüs’ün] mescidi [Mescid-i Aksâ]. (TA.) -A2- **غَرْضٌ** ayrıca (bazılarına göre, birinci paragrafta zikredilen beyitte, S, TA) Şu mânâya gelir: Senin bıraktığın şeyin yeri (**مَوْضِعُ مَا تَرَكْتَهُ**, S’de [ve K’de] yazıldığı gibi **ماء** [yani **مَآءٍ**] değil, TA,) ve içine hiçbir şey koymadığın yer: (S, K, TA:) ve bazılarınca, tulumdaki **أَمْت** [bkz.] gibidir denilmiştir. (TA.) ― -b2- Ve katlanma hâli. (AHeyth, K.) Ve bir adamın, şişman olup sonra zayıfladığında bedende kıvrımlar (**غُرُوض**) bulunması. (Sgh, K.) Ve şöyle dersin: **طَوَيْتُ الثَّوْبَ عَلَى غُرُوضِهِ** yani **غُرُورِهِ** [elbise yahut kumaş parçasını ilk yahut aslî katlarına göre katladım]. (Ibn-‘Abbād, Z, Sgh, K.)

عُرْضٌ
**عُرْضٌ** ذ: bir önceki paragrafa bak.

غَرَضٌ
**غَرَضٌ** ذ Ok atılan yahut taş atılan nişan, işaret yahut hedef nesnesi; (S, O, Msb, K;) ok atmak yahut taş atmak için diktiğin şey (**مَا أَمْثَلْتَهُ**): (IDrd:) çoğulu **أَغْرَاضٌ**. (Msb, K.) Bir hadiste şöyle denmiştir: **لَا تَتَّخِذُوا شَيْئًا فِيهِ الرَّوحُ غَرَضًا** [İçinde ruh bulunan bir şeyi hedef edinmeyin]. (TA.) Ve bundan dolayı şöyle denir: **النَّاسُ أَغْرَاضُ المَنِيَّةِ** (mecaz kabul edilerek:) [insanlar kaderin yahut ölümün hedefleridir]: ve **جَعَلْتَنِى غَرَضًا لِشَتْمِكَ** (mecaz kabul edilerek:) [beni sövmen için hedef yaptın]. (TA.) ― -b2- Ve bundan dolayı, (mecaz:) Arzu yahut istek, yahut niyet yahut maksat bakımından hedeflenen yahut peşine düşülen şey: (Msb:) bir gaye; yahut kişinin erişmeye çalıştığı, aradığı, niyet ettiği yahut amaçladığı her son: (B:) ihtiyaç ve arzu nesnesi: (TA:) bir şeyden elde etmeyi aradığı, uğruna çabaladığı yahut amaçladığı fayda yahut hayır: bu mecazî mânâda o kadar kullanılır ki bu mânâda örfî olarak hakikat sayılır. (MF.) Şöyle dersin: **غَرَضُهُ كَذَا** (mecaz:) Onun hedefi yahut peşine düştüğü şey vb. şudur: (Msb:) yahut onun ihtiyaç ve arzu nesnesi şudur. (TA.) Ve **فَعَلَ لِغَرَضٍ صَحِيحٍ** (mecaz:) Adil yahut doğru bir hedef vb. için yaptı yahut davrandı. (Msb.) Ve **فَهِمْتُ غَرَضَكَ** (mecaz kabul edilerek:) Senin hedefini vb. yahut niyetini anladım; eş anlamlısı **قَصْدَكَ**. (S.) [Bunun ayrıca **غَرِضَ**’ın mastarı olduğuna dair başka bir örnek için **غَرِضَ** maddesine bak.]

غَرِضٌ
**غَرِضٌ** ذ, **مِنْ** ile geldiğinde: Kederden ve zihnin sıkıntısından bunalmış yahut huzursuz; kederli ve zihnen sıkıntılı: iğrenmiş; yahut iğrenerek yüz çeviren. (TA.) ― -b2- Ayrıca, **اـِلَى** ile geldiğinde: Özlem duyan yahut arzulayan: (S, TA:) yahut şiddetle yahut yoğun biçimde özlem duyan, arzulayan. (TA.)

غُرْضَةٌ
**غُرْضَةٌ** ذ: **غَرْضٌ**’a bak.

غَرِيضٌ
**غَرِيضٌ** ذ Taze, sulu, nemli yahut gevşek olmayan şey: (S, A, K:) ayrıca ete de söylenir. (S.) [Ayrıca 1’e bak, paragrafın ikinci yarısında üç yerde.] ― -b2- Taze yahut sulu hurmalar. (TA.) ― -b3- Yağmur suyu; ve aynı şekilde ↓ **مَغْرُوضٌ**: (S, K:) tazeliğinden dolayı. (S, TA.) ― -b4- Sabahın erken vaktinde; günün ilk kısmında gidilen su. (TA.) ― -b5- Ayrıca **اـِغْرِيضٌ**’a bak, iki yerde. ― -b6- Ayrıca her yeni yahut yeni türkü. (IB, TA.) ― -b7- Ve bundan dolayı, şarkıcı; yeni yahut yeni tarzda şarkı icra etmesinden dolayı: (IB, TA:) yahut iyi icra eden, (K, TA,) ve tanınmış olanlardan bir şarkıcı; ve yumuşaklığı yahut inceliği sebebiyle böyle adlandırılmıştır. (TA.)

وَرَدَ المَآءَ غَارِضَا
**وَرَدَ المَآءَ غَارِضَا** ذ (mecaz kabul edilerek:) Suya sabahın erken vaktinde; günün ilk kısmında geldi. (S, K. *) Ve **أَوْرَدَ اـِبِلَهُ غَارِضًا** (mecaz kabul edilerek:) Develerini sabahın erken vaktinde; günün ilk kısmında su başına getirdi. (TA.) Ve **أَتَيْتُهُ غَارِضًا** Ona günün ilk kısmında geldim. (TA.)

اـِغْرِيضٌ
**اـِغْرِيضٌ** ذ Hurma ağacının **طَلْعٌ**’ı; eş anlamlısı **طَلْعٌ**; (S, K;) bazıları buna **اـِغْرِيضَةٌ** der; (TA:) ve aynı şekilde ↓ **غَرِيضٌ**: (S, K:) yahut hurma ağacının **طَلْع**’ı (**طَلْع**) **كَافُور**’undan [yani kılıfından, zarfından] yarıldığında: (IAar:) yahut **طَلْعَة**’nın iç tarafında olan şey: (Th:) yahut hurma ağacının **طَلْع**’ının yarıldığı şey [yani kılıf]: (Ks, A) ki buna kadının elbisesi benzetilir. (A, TA.) ― -b2- (mecaz kabul edilerek:) Beyaz ve taze yahut sulu yahut nemli olan her şey; ve aynı şekilde ↓ **غَرِيضٌ**: (S, K:) yahut süt gibi beyaz olan her şey. (Ks.) ― -b3- (mecaz:) Dolu: (Lth, Th:) **طَلْعَة**’nın içindekine benzetilmesi sebebiyle. (Th.) ― -b4- (mecaz kabul edilerek:) Bölünmüş bir buluttan düşerken, ok ucu gibi görünen iri yağmur; yahut onun ilk düşeni. (TA.)

مَغْرِضٌ
**مَغْرِضٌ** ذ Devenin, bir **دَابَّة**’nin, (S,) [yani] atın (O, K) ve katırın ve eşeğin; (O;) **مَحْزِم**’ine [kuşak yeri] benzeyen kısmı; (S, O, K) ki bu, kaburgaların alt kısmında, karnın yanlarıdır; zira bunlar develerin karınlarında **غَرْض** yerleridir: (S:) ve ↓ **مُغَرَّضٌ** [aynı mânâya gelir: yani] **غُرْضَة**’nın yeri, (IKh, TA,) yahut **غَرْض**; (TA;) ve ayrıca karın: (IKh, TA:) yahut birincisi, kıkırdağın altında, **مُشَاش** [çıkıntılı kısım] bulunan kürek kemiğinin başı mânâsına gelir: yahut kol [ile] **شَرَاسِيف**’in [kaburga kıkırdaklarının] bittiği yer arasındaki şeyin iç kısmı. (TA:) çoğulu **مَغَارِضُ**. (S, TA.)

مُغَرَّضٌ
**مُغَرَّضٌ** ذ: bir önceki paragrafa bak.

مَغْرُوضٌ
**مَغْرُوضٌ** ذ: **غَرِيضٌ**’a bak.
