# غرم — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D9%85/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B1%D9%85/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D9%85.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: غرم

غَرِمَ
1 غَرِمَ ذ , (JK, S, Msb, K,) aor. غَرَمَ , (JK, K,) inf. n. غُرْمٌ (JK, Msb, TA) and غَرَامَةٌ (Msb, TA) and مَغْرَمٌ, (TA,) He paid, or discharged (A K, S, * Msb, K, *) a thing that was obligatory upon him, (JK,) or a bloodwit, (S, Msb, K,) and a responsibility, and the like thereof, after it had become obligatory upon him: (Msb:) (or, accord. to an explanation of الغَرَامَةُ in Har p. 36, he gave property against his will: or the meaning intended in the S and K (in both of which it is very vaguely indicated) may be, he took upon himself to pay, or discharge, a blood wit, &c.: for, sometimes,] غُرْمٌ and مَغْرَمٌ and غَرَامَةٌ signify the taking upon oneself that which is not obligatory upon him: (Mgh; and the Ksh gives this explanation of مَغْرَمٌ in lii. 40:) [or the taking upon oneself a fine or the like: for, sometimes,] مَغْرَمٌ signifies اِلْتِزَامُ غُرْمٍ. (Bd in lii. 40. [See also 5, and 8.]) And you say, غَرِمْتُ عَنْهُ مَا لَزِمَهُ مِنَ الدِّيَةِ [I paid for him, i. e., in his stead, what was obligatory upon him, of the bloodwit]. (Msb in art. عقل.) ― -b2- And غَرِمَ فِى تِجَارَتِهِ He lost, or suffered loss, in his traffic; i. q. خَسِرَ; contr. of رَبِحَ. (Msb.) -A2- غُرِمَ أَنْفًا: see رُغِمَ [from which it is app. formed by transposition].

غرّمهُ
2 غرّمهُ ذ i. q. اغرمهُ, q. v. (S, Mgh, &c.) ― -b2- [Hence, app.] غُرِّمَ السَّحَابُ (assumed tropical:) The clouds rained; [as though they were made to discharge a debt that they owed;] Aboo-Dhn-eyb says, describing clouds.
وَهَى خَرْجُهُ وَاسْتُحِيلَ الرَّبَا
بُ مِنْهُ وَعُزِّمَ مَآءً صَرِيحَا
(assumed tropical:) [The clouds that were the first thereof in rising and appearing became rent, and such of them as were suspended beneath other clouds were looked at in order that it (??) he (??) whether they (??), and they discharged (??) (TA.)

أَغْرَمْتُهُ
4 أَغْرَمْتُهُ ذ and ↓ غَرَّمْتُهُ, (S Msb, K,) inf. n. [of the former اـِغْرَامٌ and [of the latter تَغْرِيمٌ, (TA,) both signify the same; (S, Msb, K;) i. e. I made him to pay, or discharge, a bloodwit, and a responsibility, and the like, (see 1,)] after it had became obligatory upon him; (Msb, K: *) [or the meaning intended in the S and K (in the latter of which it is vaguely indicated and in the farmer more so) may be, I made him to take upon himself to pay, or discharge, a bloodwit, S c. for (??) times,] غرّمهُ and اغرمهُ signify he made him to incur the taking upon himself that which was not obligatory upon him; (Mgh:) [and sometimes the inf. ns.] اـِغْرَامٌ and تَغْرِيمٌ signify the making to he final; and, to he indebted; (PS;) أَغْرَمْتُهُ اـِيَّاهُ in the copies of the K is a mistake for أَغْرَمْتُهُ ??. (TA.) ― -b2- اـِغْرَامٌ also signifies The throwing [one] into destruction. (KL.) ― -b3- And The rendering [one] eagerly desirous [of a thing; fond of it; or attached to it]. (KL.) You say, أُغْرِمَ بِالشَّىْءِ He became eagerly desirous of the thing; fond of it; or attached to it; syn. أُولِعَ بِهِ (S, Msb, TA.)

تغرّم
5 تغرّم ذ [app. He took upon himself an obligation, such as the payment of a fine. &c]. (Ham p. 707. [See also 1, and 8.])

اِغْتِرَامٌ
8 اِغْتِرَامٌ ذ The making obligatory upon oneself what is termed غَرَامَة, which signifies difficulty or trouble, and damage or detriment or loss, and the giving of property against one's will. (Har p. 36. [See also 1, and 5.])

غُرْمٌ
غُرْمٌ ذ an inf. n. of غَرِمَ [q. v.]. (JK, Msb, TA.) ― -b2- And A thing that must be paid, or discharged; (K, TA;) and so ↓ غَرَامَةٌ, and ↓ مُغْرَمٌ, (S, K, TA,) and ↓ مَغْرَمٌ: (S, TA:) accord. to Er-Rلghib, a damage, detriment, or loss, that befalls a man, in his property, not for an injurious action, of his, requiring punishment (TA:) a debt, (S, TA:) a fine, or mulet: (MA:) the pl. of ↓ مَغْرَمٌ is مَغَارِمُ, agreeably with analogy; or this is pl. of غُرْمٌ, anomalously, like as مَحَاسِنُ is of حُسْنٌ. (TA.) [See exs. voce غَلِقَ: and see also غُنْمٌ.]

غَرْمَى
غَرْمَى ذ A woman heavy, or sluggish; syn. ثَقِيلَةٌ: (K:) or, accord. to IAar, i. q. مُغَاضِيَةٌ [that makes, and is made, angry: or that breaks off from, or quits, one, in anger, or enmity]. (TA.) -A2- It is also syn. with أَمَا, as a word denoting an oath [or used in swearing]: one says غَرْمَى وَجَدِّكَ [Verily, or now surely, by thy grandfather, or by thy fortune or good fortune]; like as one says أَمَا وَجَدِّكَ: (AA, K, TA:) and عَرْمَى and حَرْمَى are dial. vars. thereof. (TA.)

غَرَامٌ
غَرَامٌ ذ A thing from which one is unable to free himself, [a thing] such as cleaves fast. (BA and Jel in xxv. 66.) Lasting evil. (IAar, S, K.) Perdition: (K:) in the Kur xxv. 66, (S, Ksh,) accord. to AO, (S,) it means perdition, (S, Ksh,) persistent, (Ksh,) and such as cleaves fast. (S, Ksh.) And Punishment, or torment; (S, K) or, accord. to Zj, the most vehement punishment or torment; and accord to Er-Rلghib, hardship, or difficulty, and an affliction, or a calamity or misfortune, that befalls a man. (TA.) ― -b2- Also Eager desire [بِشَىْءٍ for a thing]; fondness [for it]; or attachment [to it]; syn. وَلُوعٌ: (S, K:) or love that torments the heart. (Har p. 36.) [See 4, last sentence.]

غَرِيمٌ
غَرِيمٌ ذ A debtor; (S, Msb, K:) one says, خُذْ مِنْ غَرِيمِ السَّوْءِ مَا سَبَحَ [Take them from the (??) debtor what has become easy of attachment, (S:) and ↓ غَارِمٌ signifies the same (??) غَرِيمٌ (??) whom lies the obligation of a bloodwit or the like; or [it virtually signifies thus, but properly] it is a possessive epithet signifying ذُو غَرَامٍ or غَرَامَةٍ or تَغْرِيمٍ. (TA.) And (sometimes, S) it signifies A creditor also: (S, Msb, K:) thus having two contr. meanings; (K) Kutheiyir says, * قَضَى كُلُّ ذِى دَيْنٍ فَوَفَّى غَرِيمَهُ * وَعَزَّةُ مَمْطُولٌ مُعَنًّى غَرِيمُهَا [Every debtor has paid, and fully rendered to his creditor; but as to (??), her creditor is put off, and wearied]. (S.) The pl. of غَرِيمٌ is غُرَمَآءُ (I Ath, Msb, TA) and غُرَّامٌ, which is a strange [i. e. an anomalous] pl., (I Ath, TA;) or this is pl. of ↓ غَارِمٌ as syn. with غَرِيمٌ [and thus is agree able with analogy]; or it is pl. of ↓ مُغْرِمٌ [signifying “ burdened with debt. ”], formed by the rejection of the augmentative letter [of the sing]. (TA.) ― -b2- And hence, An adversary in contention, dispute, or litigation; an antagonist; a litigant; because, by his pressing upon his adversary [like the creditor upon his debtor], he becomes one who cleaves, or clings. (Msb.)

غَرَامَةٌ
غَرَامَةٌ ذ : see غُرْمٌ.

غَارِمٌ
غَارِمٌ ذ : see غَرِيمٌ, in two places.

مَغْرَمٌ
مَغْرَمٌ ذ ; pl. مَغَارِمُ: see غُرْمٌ, in two places.

مُغْرَمٌ
مُغْرَمٌ ذ Shackled, (K,) or burdened, (TA,) with debt; (K;) an epithet applied to a man from الغُرْمُ and الدَّيْنُ. (S.) See غَرِيمٌ. ― -b2- And A captive of love; (K, TA;) i. e., of the love of women: (TA:) or one to whom love cleaves: (Ham p. 558:) or you say رَجُلٌ مُغْرَمٌ بِالحُبِّ [a man to whom love cleaves, or clung to by love]; from the love of women: (S:) and هُوَ مُغْرَمٌ بِالنِّسَآءِ He is one who clings to women, like as does the غَرِيم [or “ creditor ” to the debtor]. (Er-Rلghib, TA.) And مُغْرَمٌ بِشَىْءٍ Eagerly desirous of a thing; fond of it; or attached to it; syn. مُولَعٌ بِهِ; (Msb, K, TA;) and حَرِيصٌ عَلَيْهِ; (Har p. 585;) not having patience to refrain from it. (TA.) -A2- See also غُرْمٌ.

### Türkçe

**غَرِمَ**
1 **غَرِمَ** ذ , (JK, S, Msb, K,) muzâri‘i **غَرَمَ** , (JK, K,) mastar ismi **غُرْمٌ** (JK, Msb, TA) ve **غَرَامَةٌ** (Msb, TA) ve **مَغْرَمٌ**, (TA,) O, üzerine vacip olan bir şeyi, (JK,) yahut bir diyet bedelini, (S, Msb, K,) ve bir sorumluluğu ve bunun benzerlerini, kendisine vacip olduktan sonra ödedi, yahut yerine getirdi: (Msb:) (yahut Har s. 36’da **الغَرَامَةُ**’nin bir açıklamasına göre, istemeyerek mal verdi: yahut S ve K’da (ikisinde de pek müphem biçimde işaret edildiği üzere) murad edilen mânâ, bir diyet bedelini vb. ödemeyi yahut yerine getirmeyi üzerine aldı olabilir: çünkü bazen,] **غُرْمٌ** ve **مَغْرَمٌ** ve **غَرَامَةٌ**, üzerine vacip olmayan şeyi kişinin kendi üzerine almasını ifade eder: (Mgh; ve Ksh, lii. 40’ta **مَغْرَمٌ** için bu açıklamayı verir:) [yahut bir ceza bedelini veya benzerini üzerine almak: çünkü bazen,] **مَغْرَمٌ**, **اِلْتِزَامُ غُرْمٍ** mânâsına gelir. (Bd lii. 40’ta. [Ayrıca 5’e ve 8’e de bak.]) Ve dersin ki, **غَرِمْتُ عَنْهُ مَا لَزِمَهُ مِنَ الدِّيَةِ** [Onun adına, yani onun yerine, kendisine vacip olan diyet bedelinden olanı ödedim]. (Msb, **عقل** maddesinde.) ― -b2- Ve **غَرِمَ فِى تِجَارَتِهِ**: ticaretinde zarar etti; **خَسِرَ** ile aynı; **رَبِحَ**’ın zıddı. (Msb.) -A2- **غُرِمَ أَنْفًا**: **رُغِمَ**’e bak [ondan takdim-te’hir ile yapılmış olduğu açıktır].

**غرّمهُ**
2 **غرّمهُ** ذ, **اغرمهُ** ile aynı; ona bak. (S, Mgh, vb.) ― -b2- [Bundan dolayı, görünüşe göre] **غُرِّمَ السَّحَابُ** (mecaz kabul edilerek:) Bulutlar yağmur yağdırdı; [sanki borçlu oldukları bir borcu ödemeye zorlanmışlar gibi;] Aboo-Dhn-eyb bulutları tasvir ederek şöyle der:
وَهَى خَرْجُهُ وَاسْتُحِيلَ الرَّبَا
بُ مِنْهُ وَعُزِّمَ مَآءً صَرِيحَا
(mecaz kabul edilerek:) [Yükselip görünmede ilkin olan bulutlar yarıldı; ve diğer bulutların altında asılı olanlardan olanı, onun (??) onun (??) onların (??) olup olmadığını (??) diye bakıldı; ve onlar (??) yerine getirdiler (??).] (TA.)

**أَغْرَمْتُهُ**
4 **أَغْرَمْتُهُ** ذ ve ↓ **غَرَّمْتُهُ**, (S Msb, K,) mastar ismi [birincinin] **اـِغْرَامٌ** ve [ikincinin] **تَغْرِيمٌ**, (TA,) ikisi de aynı mânâya gelir; (S, Msb, K;) yani, kendisine vacip olduktan sonra, (Msb, K: *) ona bir diyet bedelini ve bir sorumluluğu ve benzerini ödettiğim yahut yerine getirtmiş olduğumdur, (1’e bak)] ; [yahut S ve K’da (ikincisinde müphem biçimde, birincisinde daha da müphem biçimde) murad edilen mânâ, ona bir diyet bedelini vb. ödemeyi yahut yerine getirmeyi üzerine aldırdım olabilir: çünkü (??) zamanlar,] **غرّمهُ** ve **اغرمهُ**, ona, üzerine vacip olmayan şeyi kendi üzerine almayı yükletti mânâsına gelir; (Mgh:) [ve bazen mastar isimleri] **اـِغْرَامٌ** ve **تَغْرِيمٌ**, cezalandırmayı; ve borçlu kılmayı ifade eder; (PS;) K nüshalarında **أَغْرَمْتُهُ اـِيَّاهُ** ifadesi, **أَغْرَمْتُهُ ??** yerine bir hatadır. (TA.) ― -b2- **اـِغْرَامٌ** ayrıca, [birini] helâke atmayı ifade eder. (KL.) ― -b3- Ve [birini] bir şeye karşı şiddetle istekli kılmayı [ona düşkün; yahut ona bağlı] kılmayı. (KL.) Dersin ki, **أُغْرِمَ بِالشَّىْءِ**: o şeye şiddetle istekli oldu; ona düşkün oldu; yahut ona bağlandı; **أُولِعَ بِهِ**’nin eş anlamlısı. (S, Msb, TA.)

**تغرّم**
5 **تغرّم** ذ [görünüşe göre, bir ceza bedelini vb. ödemek gibi bir yükümlülüğü kendi üzerine aldı]. (Ham s. 707. [Ayrıca 1’e ve 8’e de bak.])

**اِغْتِرَامٌ**
8 **اِغْتِرَامٌ** ذ, **غَرَامَة** diye adlandırılan şeyi kişinin kendi üzerine vacip kılmasıdır; o da zorluk veya meşakkat, ve zarar veya ziyan yahut kayıp, ve kişinin istemeyerek mal vermesi mânâsına gelir. (Har s. 36. [Ayrıca 1’e ve 5’e de bak.])

**غُرْمٌ**
**غُرْمٌ** ذ, **غَرِمَ**’nın mastar ismidir [ona bak]. (JK, Msb, TA.) ― -b2- Ve ödenmesi yahut yerine getirilmesi gereken bir şey; (K, TA;) ve bunun gibi ↓ **غَرَامَةٌ**, ve ↓ **مُغْرَمٌ**, (S, K, TA,) ve ↓ **مَغْرَمٌ**: (S, TA:) Er-Rلghib’e göre, bir kimsenin malında, kendisinden bir zarar verici fiil olmaksızın, ceza gerektiren bir fiil olmaksızın, ona isabet eden zarar, ziyan yahut kayıp; (TA:) bir borç; (S, TA:) bir para cezası yahut cerîme: (MA:) ↓ **مَغْرَمٌ**’ün çoğulu, kıyasa uygun olarak **مَغَارِمُ**’dür; yahut bu, kıyasa aykırı olarak **غُرْمٌ**’ün çoğuludur; tıpkı **مَحَاسِنُ**’in **حُسْنٌ**’ün çoğulu olması gibi. (TA.) [**غَلِقَ** maddesinde örneklere bak: ayrıca **غُنْمٌ**’e de bak.]

**غَرْمَى**
**غَرْمَى** ذ, ağır yahut hantal bir kadın; **ثَقِيلَةٌ**’nin eş anlamlısı: (K:) yahut IAar’a göre, **مُغَاضِيَةٌ** ile aynı mânâdadır [öfkelendiren ve öfkelenen: yahut öfke veya düşmanlıkla birinden kopan yahut ayrılan]. (TA.) -A2- Ayrıca, yemin ifade eden bir kelime olarak **أَمَا** ile de eş anlamlıdır [yahut yemin ederken kullanılır]: **غَرْمَى وَجَدِّكَ** denir [Gerçekten, yahut şimdi elbette, senin deden hakkı için; yahut talihin yahut iyi talihin hakkı için]; tıpkı **أَمَا وَجَدِّكَ** denildiği gibi: (AA, K, TA:) ve **عَرْمَى** ve **حَرْمَى** bunun lehçe varyantlarıdır. (TA.)

**غَرَامٌ**
**غَرَامٌ** ذ, kişinin kendisinden kurtulmaya güç yetiremediği bir şeydir; [bir şey] ki sıkıca yapışır. (BA ve Jel xxv. 66’da.) Sürekli kötülük. (IAar, S, K.) Helâk: (K:) Kur’ân’da xxv. 66’da, (S, Ksh,) AO’ya göre, (S,) helâk mânâsınadır, (S, Ksh,) sürekli olan, (Ksh,) ve sıkıca yapışan. (S, Ksh.) Ve azap yahut işkence; (S, K) yahut Zj’ye göre en şiddetli azap yahut işkence; ve Er-Rلghib’e göre, zorluk yahut meşakkat, ve bir kimseye isabet eden bir musibet yahut belâ yahut felâket. (TA.) ― -b2- Ayrıca, [**بِشَىْءٍ** ile bir şeye karşı] şiddetli arzu; ona düşkünlük; yahut ona bağlılık; **وَلُوعٌ**’un eş anlamlısı: (S, K:) yahut kalbe azap eden sevgi. (Har s. 36.) [4’ün son cümlesine bak.]

**غَرِيمٌ**
**غَرِيمٌ** ذ, bir borçlu; (S, Msb, K:) şöyle denir, **خُذْ مِنْ غَرِيمِ السَّوْءِ مَا سَبَحَ** [kötü borçludan, bağlanması kolay olanı al]; (S:) ve ↓ **غَارِمٌ** de aynı mânâya gelir (??) **غَرِيمٌ** (??) üzerinde bir diyet bedelinin yahut benzerinin yükümlülüğü bulunan kimse; yahut [fiilen böyle mânâ verir; fakat aslında] **ذُو غَرَامٍ** yahut **غَرَامَةٍ** yahut **تَغْرِيمٍ** mânâsına gelen bir izafet sıfatıdır. (TA.) Ve (bazen, S) bir alacaklıyı da ifade eder: (S, Msb, K:) böylece iki zıt mânâya sahip olur; (K) Kutheiyir şöyle der, * قَضَى كُلُّ ذِى دَيْنٍ فَوَفَّى غَرِيمَهُ * وَعَزَّةُ مَمْطُولٌ مُعَنًّى غَرِيمُهَا * [Her borçlu ödedi ve alacaklısına tam olarak verdi; fakat (??) gelince, onun alacaklısı oyalanır ve yorgun düşürülür]. (S.) **غَرِيمٌ**’ün çoğulu **غُرَمَآءُ**’dur (I Ath, Msb, TA) ve **غُرَّامٌ**’dır; bu, garip [yani kıyasa aykırı] bir çoğuldur, (I Ath, TA;) yahut bu, **غَرِيمٌ** ile eş anlamlı olarak ↓ **غَارِمٌ**’in çoğuludur [böylece kıyasa uygundur]; yahut ↓ **مُغْرِمٌ**’ün [“borçla yüklenmiş” mânâsındaki] çoğuludur; tekildeki artırma harfinin atılmasıyla yapılmıştır. (TA.) ― -b2- Ve buradan, çekişme, ihtilaf yahut dava hususunda bir hasım; bir karşı taraf; bir davacı; çünkü hasmına baskı yapması sebebiyle [alacaklının borçluya baskısı gibi], yapışan yahut tutunan kimse olur. (Msb.)

**غَرَامَةٌ**
**غَرَامَةٌ** ذ: **غُرْمٌ**’e bak.

**غَارِمٌ**
**غَارِمٌ** ذ: iki yerde **غَرِيمٌ**’e bak.

**مَغْرَمٌ**
**مَغْرَمٌ** ذ; çoğulu **مَغَارِمُ**: iki yerde **غُرْمٌ**’e bak.

**مُغْرَمٌ**
**مُغْرَمٌ** ذ, borçla bağlanmış, (K,) yahut yüklenmiş, (TA,) (K;) **الغُرْمُ** ve **الدَّيْنُ**’den bir erkeğe nispet edilen bir sıfattır. (S.) **غَرِيمٌ**’e bak. ― -b2- Ve aşkın esiri; (K, TA;) yani kadınların aşkının: (TA:) yahut aşkın kendisine yapıştığı kimse: (Ham s. 558:) yahut **رَجُلٌ مُغْرَمٌ بِالحُبِّ** dersin [aşkın kendisine yapıştığı yahut aşk tarafından kendisine tutunulan bir adam]; kadınların aşkından: (S:) ve **هُوَ مُغْرَمٌ بِالنِّسَآءِ**: o, kadınlara tutunan kimsedir; tıpkı **غَرِيم**’in [yahut “alacaklı”nın] borçluya tutunması gibi. (Er-Rلghib, TA.) Ve **مُغْرَمٌ بِشَىْءٍ**: bir şeye şiddetle istekli; ona düşkün; yahut ona bağlı; **مُولَعٌ بِهِ**’nin eş anlamlısı; (Msb, K, TA;) ve **حَرِيصٌ عَلَيْهِ**; (Har s. 585;) ondan uzak durmaya sabrı olmayan. (TA.) -A2- Ayrıca **غُرْمٌ**’e bak.
