# غرن — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D9%86/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B1%D9%86/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غرن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D9%86.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: غرن

الغِرْيَنُ والغِرْيَلُ: ما بقي في أَسفل القارورة من الدُّهْن، وقيل: هو ثُفْلُ ما صُبِغَ به. والغِرْيَنُ: ما بقي في أَسفل الحوض والغدير من الماء أَو الطين كالغِرْبَل، وقد تقدم. وقال ثعلب: الغِرْيَنُ ما يبقى من الماء في الحوض والغدير الذي تُبْقى فيه الدَّعاميصُ لا يُقْدَرُ على شربه، وقيل: هو الطين الذي يبقى هنالك، وقيل: الغِرْيَنُ، مثل الدِّرْهمِ، الطين الذي يحمله السيل فيبقى على وجه الأَرض رطباً أَو يابساً، وكذلك الغِرْيَل وهو مبدل منه، وقال يعقوب: قال الأَصمعي الغِرْيَنُ أَن يجيء السَّيلُ فَيَثْبُتَ على الأَرض، فإِذا جَفَّ رأَيت الطين رقيقاً على وجه الأَرض قد تشَقَّقَ؛ فأَما قوله:
تَشَقَّقَتْ تَشَقُّقَ الغِرْيَنِّ
غُضُونُها، إذا تَدانَتْ مِنِّي.
إنما أَراد الغِرْيَنَ فشَدَّدَ للضرورة، والطائفة من كل ذلك غِرْيَنةٌ. وغَرَّانُ: اسم وادٍ، فَعّالٌ منه كأَنَّ
ذلك يكثر فيه. التهذيب: غُرانُ موضع؛ قال الشاعر:
بغُرَانَ أَو وادي القُرَى اضطربَتْ به
نَكْباءُ، بينَ صَباً وبينَ شمالِ.
وفي الحديث ذكر غُرانَ: هو بضم الغين وتخفيف الراء واد قريب من الحُدَيْبِية، نزل به سيدنا رسول الله، صلى الله عليه وسلم، في مسيره. وأَما غُرابٌ، بالباء، فجبل بالمدينة على طريق الشام. والغَرَنُ: ذَكرَ الغِرْبانِ، وقيل: هو ذكرُ العَقاعِق، وقيل: هو شبيه بذلك، والجمع أَغْرانٌ. وقال أَبو حاتم في كتاب الطير: الغَرَنُ العُقابُ. قال ابن بري: الغَرَنُ ذَكَرُ العِقْبانِ؛ قال الراجز:
لقد عَجِبْتُ من سَهُومٍ وغَرَنْ.
والسَّهُومُ: الأُنثى منها.

### Türkçe

**الغِرْيَنُ** ve **الغِرْيَلُ**: şişenin alt kısmında yağdan kalan şey;
ve denildi ki: onunla boyanan şeyin tortusudur. Ve **الغِرْيَنُ**: havuzun ve gölcüğün alt kısmında
sudan yahut çamurdan kalan şeydir, **الغِرْبَل** gibi; ve daha önce geçti. Saʿleb dedi: **الغِرْيَنُ**,
havuzda ve gölcükte kalan, içinde **الدَّعاميصُ** bırakılan sudan kalan şeydir; onu içmeye güç yetirilmez,
ve denildi ki: orada kalan çamurdur; ve denildi ki: **الغِرْيَنُ**, **الدِّرْهمِ** gibi,
selin taşıdığı çamurdur; yeryüzünün yüzünde yaş yahut kuru olarak kalır;
ve aynı şekilde **الغِرْيَل** de; o, ondan بدل edilmiştir. Yaʿkūb dedi: el-Asmaʿî dedi ki: **الغِرْيَنُ**,
selin gelip yeryüzünde sabit kalmasıdır; kuruduğu vakit, yeryüzünün yüzünde ince bir çamur görürsün,
çatlamış olarak; şu sözüne gelince:
تَشَقَّقَتْ تَشَقُّقَ الغِرْيَنِّ
غُضُونُها، إذا تَدانَتْ مِنِّي.
Ancak **الغِرْيَنَ**’i kastetti; zaruret için şeddeli yaptı. Ve bütün bunlardan bir taife: **غِرْيَنةٌ**’dir.

Ve **غَرَّانُ**: bir vadi adıdır; ondan **فَعّالٌ** (vezninde)dir; sanki
orada bu çok olur. **التهذيب**: **غُرانُ** bir yerdir; şair dedi ki:
بغُرَانَ أَو وادي القُرَى اضطربَتْ به
نَكْباءُ، بينَ صَباً وبينَ شمالِ.
Ve hadiste **غُرانَ** zikri geldi: o, ğaynın dammesiyle ve râ’nın tahfîfiyle, **الحُدَيْبِية**’ye yakın bir vadidir;
efendimiz Resûlullah, sallallahu aleyhi ve sellem, seferinde oraya indi. Amma
**غُرابٌ**, bâ ile, Medine’de Şam yolu üzerinde bir dağdır.

Ve **الغَرَنُ**: **الغِرْبانِ**’ın erkeğidir;
ve denildi ki: **العَقاعِق**’in erkeğidir; ve denildi ki: o, buna benzer bir şeydir; cem‘i **أَغْرانٌ**’dır. Ve
Ebû Hâtim kuşlar kitabında dedi: **الغَرَنُ** **العُقابُ**’dır. İbn Berrî dedi: **الغَرَنُ**,
**العِقْبانِ**’ın erkeğidir; râciz dedi ki:
لقد عَجِبْتُ من سَهُومٍ وغَرَنْ.
Ve **السَّهُومُ**: onun dişisidir.
