# غزر — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B2%D8%B1/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B2%D8%B1/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غزر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B2%D8%B1.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: غزر

الغَزارةُ: الكثرة، وقد غَزُرَ الشيء، بالضم، يَغْزُر، فهو غَزِيرٌ. ابن سيده: الغَزِيرُ الكثير من كل شيء. وأَرض مغزورةٌ: أَصابها مطرٌ غَزِيرُ الدَّرِّ. والغزِِيرة من الإِبل والشاء وغيرهما من ذوات اللبن: الكثيرةُ الدَّرِّ. وغَزُرَت الماشيةُ عن الكلإِ: دَرَّت أَلبانُها. وهذا الرِّعْيُ مُغْزِرةٌ للّبن: يَغزُر عليه اللبن. والمُغْزِرة: ضرْبٌ من النبات يُشْبِه ورَقُه وَرَقَ الحُرْف غُبْرٌ صغار ولها زهرة حمراء شبيهة بالجُلَّنار، وهي تعجب البقر جِدًّا وتَغْزُر عليها، وهي ربْعيَّة، سميت بذلك لسرعة غَزْرِ الماشية عليها؛ حكاه أَبو حنيفة. الليث: غَزُرَت الناقةُ والشاة كثُرَ لبنُها، فهي تَغْزُرُ غَزارةً، وهي غَزِيرة كثيرة اللبن. وفي الحديث: مَنْ مَنَحَ مَنيحةَ لَبَنٍ بَكِيئةً كانت أَو غَزِيرةً؛ أَي كثيرة اللبن. وفي حديث أَبي ذر: هل يَثْبُت لكم العَدُوُّ حَلْبَ شاةٍ؟ قالوا: نعم وأَرْبَعِ شِيَاهٍ غُزرٍ؛ هي جمع غَزِيرة كثيرة اللبن؛ قال ابن الأَثير: هكذا جاء في رواية والمعروف بالعين المهملة والزايين جمع عزوز، وسيأْتي ذكره؛ ومطر غَزِيرٌ ومعروف غَزِيرٌ وعينٌ غَزيرة الماء. قال أَبو منصور: ويقال ناقة ذات غُزْرٍ أَي ذات غزارةٍ وكثرة اللبن. ابن الأَعرابي: المُغازَرةُ أَن يُهْدِيَ الرجلُ شيئاً تافِهاً لآخر ليُضاعِفَه بها. وقال بعض التابعين: الجانبُ المُسْتَغْزِرُ يثاب من هبته؛ المُسْتَغْزِرُ: الذي يطلب أَكثر مما يعطي، وهي المُغازَرة؛ ومعنى الحديث أَن الغَريب الذي لا قرابة بينه وبينك إِذا أَهدى لك شيئاً يطلب أَكثر منه فإِنه يثاب منْ هَدِيّتهِ أَي أَعْطِه في مقابلة هديته. واسْتَغْزَرَ: طلب أَكثر مما أَعطى. وبئر غَزِيرة: كثيرة الماء، وكذلك عين الماء والدمع، والجمع غِزارٌ، وقد غَزُرَت غَزارةً وغَزْراً وغُزْراً، وقيل: الغُزْرُ من جميع ذلك المصدر، والغَزْرُ الاسم مثل الضَّرْب. وأَغزَرَ المعروفَ: جعله غَزيراً. وأَغْزَرَ القومُ: غَزُرَت إِبلُهم وشاؤُهم وكثرت أَلبانها؛ ونوق غِزَار، والجمع غَزْر مثل جَوْن وجُون وأُذن حَشْرٌ وآذانٌ حُشْرٌ. وقومٌ مُغْزَرٌ لهم: غزُرت إِبلُهم أَو أَلْبانُهم. والتَّغْزِير: أَن تَدَعَ حَلْبة بين حَلْبتين وذلك إِذا أَدبَر لبنُ الناقةِ.
وغُزْران: موضع.

### Türkçe

**الغَزارةُ**: çokluk; ve şey **غَزُرَ** olur, (ضمة ile), **يَغْزُر**; o hâlde o **غَزِيرٌ**dur. İbn Sîde: **الغَزِيرُ** her şeyden çok olan(dır). Ve **أَرض مغزورةٌ**: ona yağmur isabet etti, **غَزِيرُ الدَّرِّ** (sağması bol). Ve **الغزِِيرة** develerden, koyunlardan ve bunların dışındakilerden süt sahibi olanlardan: **الكثيرةُ الدَّرِّ** (sağması çok olan). Ve **غَزُرَت الماشيةُ عن الكلإِ**: sütleri aktı. Ve bu **الرِّعْيُ مُغْزِرةٌ للّبن**: süt onun üzerine bol olur. Ve **المُغْزِرة**: bir tür bitki; yaprağı **الحُرْف** yaprağına benzer; küçük, tozlu (renkli)dir; ve onun **بالجُلَّنار**a benzer kırmızı bir çiçeği vardır; ve o, sığırları pek çok hoşlandırır ve onun üzerinde bol süt verirler; ve o baharlık(tır); ona, hayvanların onun üzerinde **غَزْر**inin (sütünün bollaşmasının) süratine binaen bu ad verilmiştir; bunu Ebû Hanîfe nakletti. el-Leys: **غَزُرَت الناقةُ والشاة**: sütü çok oldu; o hâlde o **تَغْزُرُ غَزارةً**; ve o **غَزِيرة**dir, sütü çok. Ve hadiste: “Kim bir süt menîhası verirse, ister **بَكِيئةً** olsun ister **غَزِيرةً**”; yani sütü çok. Ebû Zerr hadîsinde: “Düşman size bir koyun sağımı kadar dayanır mı?” Dediler: “Evet; ve sütü bol **شِيَاهٍ غُزرٍ** (dört koyun) kadar”; bu, **غَزِيرة** (sütü çok) olanın çoğuludur; İbnü’l-Esîr dedi ki: rivayette böyle gelmiştir; bilinen ise (aynı) **بالعين المهملة والزايين** ile, **عزوز**un çoğulu(dur); onun zikri gelecektir. Ve **مطر غَزِيرٌ** (bol yağmur) ve **معروف غَزِيرٌ** (bol iyilik) ve **عينٌ غَزيرة الماء** (suyu bol pınar). Ebû Mansûr dedi: “**ناقة ذات غُزْرٍ**” denir; yani **غزارةٍ** ve sütün çokluğu sahibi.

İbnü’l-A‘râbî: **المُغازَرةُ**: kişinin, bir başkasına değersiz bir şeyi hediye etmesi; onunla onu katlaması için. Ve tâbiînden bazısı dedi: “**الجانبُ المُسْتَغْزِرُ** hibesi sebebiyle mükâfatlandırılır”; **المُسْتَغْزِرُ**: verdiğinden daha çoğunu isteyen kimsedir; ve bu **المُغازَرة**dir. Hadisin manası: seninle onun arasında akrabalık bulunmayan yabancı, sana bir şey hediye ettiğinde ondan daha çoğunu isterse, onun hediyesinden dolayı mükâfatlandırılır; yani hediyesinin karşılığında ona ver. Ve **اسْتَغْزَرَ**: verdiğinden daha çoğunu istedi. Ve **بئر غَزِيرة**: suyu çok; aynı şekilde su gözü ve gözyaşı; çoğulu **غِزارٌ**dur. Ve **غَزُرَت**: **غَزارةً** ve **غَزْراً** ve **غُزْراً** (oldu). Ve denildi ki: **الغُزْرُ** bütün bunlardan masdardır; ve **الغَزْرُ** isimdir, **الضَّرْب** gibi. Ve **أَغزَرَ المعروفَ**: onu **غَزِيراً** kıldı. Ve **أَغْزَرَ القومُ**: develeri ve koyunları **غَزُرَت** oldu ve sütleri çoğaldı; ve **نوق غِزَار**; ve çoğul **غَزْر**dür; **جَوْن** ve **جُون** gibi; ve **أُذن حَشْرٌ** ve **آذانٌ حُشْرٌ**. Ve **قومٌ مُغْزَرٌ لهم**: develeri yahut sütleri bol oldu.

**والتَّغْزِير**: iki sağım arasında bir sağımı terk etmendir; bu, devenin sütü geri çekildiği zaman(dır).

**وغُزْران**: bir yer.
