# غزر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B2%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B2%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غزر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B2%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: غزر

الغزير: الكثير من كل شئ. وأرض مغزورة: أصابها مطر غزير الدر. والغزيرة من الإبل والشاء وغيرهما من ذوات اللبن: الكثيرة الدر، ثم استعير، وقيل: الغزيرة من الآبار والينابيع: الكثيرة الماء، وكذلك الغزيرة من العيون: الكثيرة الدمع، والجمع من كل ذلك غزار. وكذا قولهم: علمه غزير. وأغزر الله ماله. وتقول في كل ذلك: غزرت، ككرم، غزارة وغزرا، بالفتح فيهما، وغزرا، بالضم، ويقال: الغزر، بالضم، المصدر، وبالفتح الاسم. وغزر الشيء: كثر. والغزارة: الكثرة. وغزرت الماشية عن الكلإ: درت ألبانها، كأغزرت؛ قاله ابن القطاع. ويقال: هذا الرعى مغزرة للبن؛ المغزرة، كمحسنة: ما يغزر عليه اللبن، أي يكثر. والمغزرة، أيضا: نبات ورقه كورق الحرف غير صغار، ولها زهرة حمراء كالجلنار يعجب البقر جدا وتغزر عليه، وهي ربعية، سميت بذلك لسرعة غزر الماشية عليها؛ حكاه أبو حنيفة؛ قال: ويرعاها كل المال. وأغزر المعروف: جعله غزيرا، أي كثيرا. وأغزر القوم: غزرت إبلهم وشاؤهم وكثرت ألبانها، وأيضا صاروا في غزر المطر؛ قاله ابن القطاع. وقوم مغزر لهم، مبنيا للمفعول: غزرت ألبانهم أ وإبلهم. وغزران، بالضم: ع. والمغازر والمستغزر: من يهب شيئا ليرد عليه أكثر مما أعطى. قال ابن الأعرابي: المعازرة: أن يهدى الرجل شيئا تافها لآخر ليضاعفه بها. وقال بعض التابعين: الجانب المستغزر يثاب من هبته. المستغزر: الذي يطلب أكثر مما يعطى، وهي المغازرة، ومعنى الحديث أن الغريب الذي لا قرابة بينك وبينه إذا أهدى لك شيئا يطلب أكثر منه فأعطه في مقابلة هديته وكافئه وزده. والغزر، بالفتح: آنية من حلفاء وخوص، نقله الصاغاني عن ابن دريد، وقال: عربي معروف. والتغزير: أن يدع حلبة بين حلبتين، وذلك إذا أدبر لبن الناقة ويأتي في غرز. يقال: غرز ناقتك، فيتركها عن الحلب حتى تغرز، وقد غرزت غرازا؛ قاله الزمخشري. ومما يستدرك عليه: مطر غزير، وعلم غزير. ويقال: ناقة ذات غزر، أي ذات غزارة وكثرة لبن.

### Türkçe

**الغزير**: her şeyden çok olan. Ve **أرض مغزورة**: ona bol, çok sağım (süt) yağmuru isabet etmiş. Ve develerden, koyunlardan ve bunların dışındakilerden süt sahibi olanlardan **الغزيرة**: sağımı çok olan; sonra ödünç alındı. Ve denildi ki: kuyulardan ve pınarlardan **الغزيرة**: suyu çok olan; yine gözlerden **الغزيرة**: yaşı çok olan; bütün bunların cem‘i **غزار**’dır. Yine onların sözü: “Onun ilmi **غزير**.” Ve “Allah onun malını **أغزر** etti.” Ve bütün bunlarda şöyle dersin: **غزرت**, **كرم** gibi; **غزارة** ve **غزرا**, ikisinde de fetha ile; ve **غزرا**, damme ile. Ve denilir: **الغزر**, damme ile, mastardır; fetha ile isimdir. Ve **غزر** şey: çoğaldı. Ve **الغزارة**: çokluk. Ve **غزرت** davar, ottan dolayı: sütleri sağdı (bolaldı), **أغزرت** gibi; bunu İbnü’l-Kattâ‘ söyledi. Ve denilir: “Bu otlak, süt için **مغزرة**’dir”; **المغزرة**, **محسنة** gibi: üzerine sütün **يغزر** olduğu şeydir; yani çoğalır. Ve **المغزرة**, ayrıca: yaprağı **الحرف** yaprağı gibi, küçük olmayan bir bitkidir; onun **الجلنار** gibi kırmızı bir çiçeği vardır; sığır ona pek hayran olur ve onun üzerine (sütü) bolalır; o baharlık (dört mevsimlik)tır; ona, davarın onun üzerinde çabucak **غزر** etmesi sebebiyle bu ad verilmiştir; bunu Ebû Hanîfe nakletti; dedi ki: “Bütün mal (hayvan sürüsü) onu otlar.” Ve **أغزر** iyiliği: onu **غزير** kıldı; yani çok. Ve **أغزر** kavim: develeri ve koyunları **غزرت** oldu ve sütleri çoğaldı; ayrıca bol yağmur içinde oldular; bunu İbnü’l-Kattâ‘ söyledi. Ve “Onlar için **قوم مغزر لهم**”, mef‘ûle bina edilmiş olarak: sütleri ve develeri **غزرت** oldu. Ve **غزران**, damme ile: özel isim. Ve **المغازر** ve **المستغزر**: bir şeyi, kendisine verdiğinden daha çoğu geri dönsün diye hibe eden kimse. İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **المعازرة**: bir adamın, bir başkasına değersiz bir şeyi hediye etmesi; onun da onunla ona kat kat vermesi içindir. Ve tâbiînden bazısı dedi ki: **الجانب المستغزر** kendi hibesi sebebiyle sevaplandırılır. **المستغزر**: verdiğinden daha çoğunu isteyen kimsedir; o da **المغازرة**’dir. Hadisin manası: seninle onun arasında akrabalık bulunmayan yabancı, sana bir şey hediye ettiğinde ondan daha çoğunu ister; sen de onun hediyesine karşılık ona ver, onu mükâfatlandır ve ona artır. Ve **الغزر**, fetha ile: saz ve hurma yaprağından kaplar; bunu Sâgânî, İbn Düreyd’den nakletti; ve dedi ki: “Bilinen Arapçadır.” Ve **التغزير**: iki sağım arasında bir sağımı terk etmektir; bu, devenin sütü geri çekildiğinde olur; ve **غرز** maddesinde gelir. Denilir: “Deveni **غرز** et”; böylece onu sağmaktan bırakır, ta ki **تغرز** edinceye kadar; ve **غرزت** **غرازا**; bunu Zemahşerî söyledi. Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **مطر غزير**, ve **علم غزير**. Ve denilir: **ناقة ذات غزر**; yani **غزارة** ve sütün çokluğu sahibi.
