# غسو — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B3%D9%88/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B3%D9%88/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غسو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B3%D9%88.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: غسو

: ( و ( *!غَسَا اللَّيلُ ) *!يَغْسُو ( *!غَسْواً ) ، بالفَتْح ؛ وفي الصِّحاح والمُحْكم : *!غُسُوًّا كسُمُوَ ؛ ( أَظْلَمَ ) ؛ ) وأَنْشَدَ الجَوْهرِي لابنِ أَحْمر :
فلما غَسَا لَيْلِي وأَيْقَنْتُ أَنَّها
هي الأُرَبى جاءَتْ بأُمِّ حَبَوْكَرَى ( *!كأَغْسَى .
( *!والغَساةُ ) : ) البَلَحةُ الصَّغِيرَةُ .
وقالَ أبو حنيفَةَ : *!الغَسا ( البَلَحُ ) فعمَّ به ؛ وذَكَرَه الجَوْهرِي بالعَيْن وتقدَّمَ ؛ ( ج *!غَساً ) ، كحَصَاةٍ وحَصاً ، ( *!وغَسَياتٌ ) ، محرَّكةً ، هكذا في التكْملَةِ عن الدِّينَورِي ؛ أَو غَسَواتٌ ، كما هو نَصُّ المُحْكم .
( *!والغَسْوَةُ : النَّبِقَةُ ، ج *!غَسْوٌ ) بحذْفِ الهاءِ ، ويُرْوَى بالشِّيْنِ أَيْضاً كما سَيَأْتي .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
غَسا الليْلُ يَغْسَى ، كأَبى يَأْبَى ، حَكَاهُ ابنُ جنِّي قالَ لأنَّهم شَبَّهوا أَلِفَه بهَمْزةِ قَرَأَ يقْرأُ وهَدَأَ يَهْدأُ .

*!وأَغْسَيْت يا رَجُل : وذلكَ إذا دَخَلَ عليه المَغْرِبُ أَو بُعَيْده .
*!وأَغْسِ من اللّيْل : أَي لا تَسِرْ أَوَّله حتى يَذْهبَ *!غُسُوُّه ، كأَفْحَم عَلَيْك اللّيْل ، أَي لا تَسِرْ حتى تَذْهبَ فَحْمَتُه .
وشيخٌ *!غاسٍ : قد طالَ عُمْرُه ، عن اللَّيْث ، والمَعْروفُ بالعَيْن .
*!والغاسِي : أَوَّلُ ما يخرُجُ من التَّمْرِ فيكونُ كأَبْعارِ الفِصالِ .

### Türkçe

: ( ve ( **غَسَا اللَّيلُ** ) **يَغْسُو** ( **غَسْواً** ) , fetih ile; ve **الصِّحاح** ve **المُحْكم**’de: **غُسُوًّا** , **سُمُوَ** gibi; ( karardı ); ) ve el-Cevherî, İbn Ahmer’den şu beyti okudu:
فلما غَسَا لَيْلِي وأَيْقَنْتُ أَنَّها
هي الأُرَبى جاءَتْ بأُمِّ حَبَوْكَرَى ( **كأَغْسَى** .
( **والغَساةُ** ) : ) küçük **البَلَحةُ**.
Ebû Hanîfe dedi ki: **الغَسا** ( **البَلَحُ** )’tır; onunla genelledi; el-Cevherî onu **العَيْن** ile zikretti ve geçti; (çoğulu **غَساً**), **حَصَاةٍ** ve **حَصاً** gibi; (ve **غَسَياتٌ**), harekeli; **التكْملَةِ**’de ed-Dîneverî’den böyledir; yahut **غَسَواتٌ**, **المُحْكم**’in nassı olduğu üzere.
( **والغَسْوَةُ**: **النَّبِقَةُ** , çoğulu **غَسْوٌ** ) **الهاءِ**’nin hazfiyle; ve ayrıca **الشِّيْنِ** ile de rivayet olunur, ileride geleceği üzere.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**غَسا** gece **يَغْسَى**, **أَبى يَأْبَى** gibi; bunu İbn Cinnî hikâye etti; dedi ki: çünkü onlar onun elifini, **قَرَأَ يقْرأُ** ve **هَدَأَ يَهْدأُ**’nun hemzesine benzettiler.

**وأَغْسَيْت** ey adam: bu, üzerine akşamın girmesi yahut ondan biraz sonrası olduğu zamandır.
**وأَغْسِ** geceden: yani onun evvelinde yürüme; ta ki onun **غُسُوُّه** gitsin; **أَفْحَم** sana gece gibi; yani yürüme, ta ki onun **فَحْمَتُه** gitsin.
Ve **غاسٍ** bir şeyh: ömrü uzamış olan; el-Leys’ten; ve bilinen **العَيْن** iledir.
**والغاسِي**: hurmadan ilk çıkan şeydir; böylece deve yavrularının dışkıları gibi olur.
