# غطرس (غ-ط-ر-س) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D8%B3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D8%B3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: غ - ط - ر - س
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D8%B3/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الغين والسين
غطرس: الغَطْرَسةُ: الإِعْجَابُ بالنَّفْس، والتّطاول على الأقران، يقال : فتىً مُتَغَطْرِس.
كم فيهم من فارسٍ مُتَغَـطْـرِسٍ		شاكي السِّلاحِ يذبُّ عن مكروبِ
طغمس: الطُّغْمُوس: المارد من الشياطين والخبيث من القطارب.
سلغد: السَّلْغَدُ من الرجال: الرِّخو.
سمغد: المُسْمَغِدُّ: المُنْتَفِخُ الوارم.
والمُسْمَغِدُّ من الرِّجال: الطّويل الشّديد الأركان.
سلغف: السِّلَّغْفُ: التّارُّ الحادرُ.
سغبل: سَغْبَلْت الطّعام: أَدَمْته بالإهالةِ والسَّمن.
غملس: الغَمَلَّسُ، الميم قبل اللام: هو الجريء الخبيث، وبالعين أيضا.

##### Türkçe

**الغين والسين**
**غطرس**: **الغَطْرَسةُ**: kişinin kendini beğenmesi ve akranlarına karşı büyüklük taslamasıdır; denir ki: **فتىً مُتَغَطْرِس**.

Ne çoktur içlerinde **فارسٍ مُتَغَطْرِسٍ**		silah kuşanmış, sıkıntıya düşmüş olandan savunup uzaklaştıran.

**طغمس**: **الطُّغْمُوس**: şeytanlardan azgın olan ve **القطارب**den habis olan.

**سلغد**: erkeklerden **السَّلْغَدُ**: gevşek olan.

**سمغد**: **المُسْمَغِدُّ**: şişkin, şişmiş olan.
Ve erkeklerden **المُسْمَغِدُّ**: uzun, azaları/temelleri güçlü olan.

**سلغف**: **السِّلَّغْفُ**: **التّارُّ الحادرُ**.

**سغبل**: **سَغْبَلْت** yemeği: onu **الإهالةِ** ve **السَّمن** ile katıklandırdım.

**غملس**: **الغَمَلَّسُ**; **الميم** **اللام**dan önce: o, cesur habis olandır; **بالعين** ile de (böyledir).

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D8%B3/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الغطْريسُ: الظالم المتكبر. قال الكميت يخاطب بني مروان:
فلولا حِبالٌ منكم هي أسْلَسَتْ		جنائِبَنا كُنَّا الأُباةَ الغَطارِسـا
وقد تَغَطْرَسَ فهو مُتَغَطْرِسٌ.

##### Türkçe

**الغطْريسُ**: zalim, kibirlenen. el-Kumeyt, Benî Mervân’a hitap ederek dedi:
Eğer sizden ipler olmasaydı ki (onlar) bizim yan develerimizi yumuşatıp uysallaştırdı; biz, boyun eğmeyenler, **الغَطارِسـا** olurduk
Ve **تَغَطْرَسَ**; o hâlde o, **مُتَغَطْرِسٌ**dur.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D8%B3/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الغَطْرسة والتَغَطْرُس: الإِعجاب بالشيء والتَّطاوُل على الأَقْران؛ وأَنشد:
كم فِيهمُ من فارِس مُتَغَطْرِسٍ،
شاكِي السِّلاح، يَذُبُّ عن مَكْروبِ
وقيل: هو الظُّلْم والتكبُّر. والغِطْرِس والغِطْرِيسُ والمُتَغَطْرِس: الظالم المتكبر، قال الكُمَيت يخاطب بني مَرْوان:
ولولا حِبالٌ منكمُ هي أَمْرَسَتْ
جَنائِبَنا، كُنَّا الأُتاةَ الغَطارِسَا
وقد تَغَطْرَسَ، فهو مُتَغَطْرِس. وفي حديث عمر، رضي اللَّه عنه: لولا التَّغَطْرُس ما غَسَلْت يَدي. التَّغَطْرُس: الكِبر. المُؤَرِّج: تَغَطْرس في مِشْيَتِه إِذا تَبَخْتَر، وتَغَطْرَس إِذا تَعسَّف الطريق. ورجل مُتَغَطْرِس: بخيل؛ في كلام هذيل.

##### Türkçe

**الغَطْرسة** ve **التَغَطْرُس**: bir şeye hayranlık ve akranlar üzerine uzun boylu davranma; ve inşad etti:

Ne çoktur içlerinde **مُتَغَطْرِس** bir süvari,
silahı şikâyetli, sıkıntıya düşmüşten savar.

Ve denildi: o, zulüm ve kibirlenmedir. **الغِطْرِس** ve **الغِطْرِيسُ** ve **المُتَغَطْرِس**: zalim kibirli; el-Kumeyt, Benî Mervân’a hitap ederek dedi:

Ve eğer sizden ipler olmasaydı ki sağlamlaştırdı
yanlarımızı, biz **الأُتاةَ الغَطارِسَا** olurduk.

Ve gerçekten **تَغَطْرَسَ**; artık o **مُتَغَطْرِس**tir. Ömer’in, Allah ondan razı olsun, hadisinde: eğer **التَّغَطْرُس** olmasaydı, elimi yıkamazdım. **التَّغَطْرُس**: kibir. el-Muerric: yürüyüşünde **تَغَطْرس**; şayet salınarak yürürse; ve **تَغَطْرَس**; şayet yolu zorla tutarsa. Ve **مُتَغَطْرِس** bir adam: cimri; Huzeyl’in sözünde.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D8%B3/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الغطرس والغطريس، بكسرهما، الظالم المتكبر المعجب، ج غطارس وغطاريس، وكذلك المتغطرس، قال الكميت يخاطب بني مروان:
  ولولا حبال منكم هي أمرست                      جنائبنا كنا الاباة الغطارسـا والغطرسة: هي الإعجاب بالنفس، كما في العباب، ونسبه لليث، والذي في كتاب العين: الإعجاب بالشيء، ومثله في التكملة واللسان، والتطاول على الأقران، وكذلك التغطرس. والغطرسة: التكبر والظلم. وغطرسة: أغضبه. وتغطرس: تغضب وتطاول، قال:
  كم فيهم من فارس متغـطـرس                      شاكي السلاح يذب عن مكروب وقال المؤرج: تغطرس في مشيته، إذا تبختر. وتغطرس، إذا تعسف الطريق. وفي كلام هذيل: تغطرس، إذا بخل، ورجل متغطرس: بخيل. ومما يستدرك عليه: التغطرس: الكبر، ومنه قول عمر رضي الله عنه: لولا التغطرس ما غسلت يدي.

##### Türkçe

**الغطرس** ve **الغطريس**, ikisinin de kesresiyle: zalim, kibirlenen, kendini beğenen; çoğulu **غطارس** ve **غطاريس**; aynı şekilde **المتغطرس**. **الكميت** dedi ki, **بني مروان**’a hitap ederek:
  “Ve eğer sizden ipler olmasaydı ki (onlar) sağlamlaştırdı,                      binek develerimizi; biz, kibirli **الغطارس** olurduk.”

Ve **الغطرسة**: nefse hayranlıktır; **العباب**’da olduğu gibi; ve onu **الليث**’e nispet etti. Ve **كتاب العين**’de olan: şeye hayranlık; ve onun benzeri **التكملة** ve **اللسان**’dadır; ve akranlara karşı boy ölçüşme; aynı şekilde **التغطرس**. Ve **الغطرسة**: kibir ve zulümdür. Ve **غطرسة**: onu öfkelendirdi. Ve **تغطرس**: öfkelendi ve boy ölçüştü; dedi ki:
  “Onların içinde nice **متغطرس** süvari vardır,                      silahı kuşanmış; sıkıntıya düşmüş olandan savar.”

Ve **المؤرج** dedi: yürüyüşünde **تغطرس**, yani salına salına yürüdüğü zaman. Ve **تغطرس**, yani yolu zorlayıp keyfî davrandığı zaman. Ve **هذيل**’in sözünde: **تغطرس**, yani cimrilik ettiği zaman; ve **رجل متغطرس**: cimri. Ve kendisine ek olarak (şu da) istidrâk olunur: **التغطرس**: kibir; ve ondan, **عمر رضي الله عنه**’nun sözü: “Eğer **التغطرس** olmasaydı, elimi yıkamazdım.”

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D8%B3/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

غَطْرَسَ
غَطْرَسَ
a.  Was conceited, vain; was affected, foppish.

b.  Angered, provoked.

c.  [ 'Ala ], Looked down upon, despised.

تَغَطْرَسَ
تَغَطْرَسَ II
a.  [ Fī ], Was affected in ( his gait ).

b.  [ La ], Was angry, provoked with.

غَطْرَسَة
غَطْرَسَة 51t ,
a.  Arrogance, insolence, haughtiness.

غِطْرِس
غِطْرِس 53 , ( pl. غَطَاْرِسُ 47 ,  غَطَاْرِيْسُ 67 ),
a.  Arrogant, insolent, overbearing, pretentious, haughty.

غِطْرِيْس
غِطْرِيْس
a.  see 53 .

##### Türkçe

غَطْرَسَ
غَطْرَسَ
a. Kibirliydi, kendini beğenmişti; yapmacıktı, züppeceydi.

b. Öfkelendi, kışkırtıldı.

c. [ **على** ], Yukarıdan baktı, hor gördü.

تَغَطْرَسَ
تَغَطْرَسَ II
a. [ **في** ], (yürüyüşünde) yapmacık davrandı.

b. [ **ل** ], -e karşı öfkeli oldu, -e karşı kışkırtıldı.

غَطْرَسَة
غَطْرَسَة 51t ,
a. Kibir, küstahlık, mağrurluk.

غِطْرِس
غِطْرِس 53 , (çoğ. **غَطَاْرِسُ** 47 , **غَطَاْرِيْسُ** 67 ),
a. Kibirli, küstah, zorba, gösterişçi, mağrur.

غِطْرِيْس
غِطْرِيْس
a. bkz. 53 .
