# غطرف (غ-ط-ر-ف) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D9%81
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D9%81

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: غ - ط - ر - ف
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D9%81/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الغين والطاء
غطرف: الغِطْريف: السّيد الشّريف، قال:
بِطْريقها والمَلِك الغِطْريف
وقال:
ومَنْ يكونوا قَوْمَهُ يُغَطْرَفوا
أي: يقال لهم غطاريف.

##### Türkçe

**الغين** ve **الطاء**

**غطرف**: **الغِطْريف**: efendi, şerefli (kimse). Dedi ki:
بِطْريقها والمَلِك **الغِطْريف**

Ve dedi ki:
ومَنْ يكونوا قَوْمَهُ يُغَطْرَفوا
Yani: onlara **غطاريف** denilir.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D9%81/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الغِطريفُ: السيّدُ، وفرخ البازي. والغَطْرَفَةُ والتَغَطْرُفُ والتَغَتْرُفُ: التكبّر. وأنشد الأحمر:
فإنك إن عاديتني غَضِبَ الحَصىعليك وذو الجَبُّورَةِ المُتَغَطْرِفُ

##### Türkçe

**الغِطريفُ**: efendi; ve doğanın yavrusu. **الغَطْرَفَةُ** ve **التَغَطْرُفُ** ve **التَغَتْرُفُ**: kibirlenme. el-Ahmer inşad etti:

Çünkü sen bana düşmanlık edersen, çakıl taşı sana öfkelenir; ve **ذو الجَبُّورَةِ المُتَغَطْرِفُ**.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D9%81/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الغِطْريف والغُطارِف: السيد
(* قوله «والغطارف السيد» كذا بالأصل
مضبوطاً، والذي في القاموس: الغطراف، بالكسر.) الشريفُ السخِيّ الكثير الخير؛ وأَنشد:
ومَن يَكُونوا قوْمه تَغَطْرَفا
والذي في حديث سَطِيح:
أَصَمَّ أَم يَسْمَعُ غِطريفُ اليَمن
الغِطريف: السيِّد، وجمعه الغَطاريف، وقيل: الغِطْريف الفتى الجميل، وقيل: هو السخِيّ السَّريُّ الشابُّ، ومنه يقال: بازٌ غِطْريف. والغِطْريف والغِطْراف: البازي الذي أُخذ من وكْره. والغِطريف: فَرْخُ البازي. وأُمّ الغِطريف: امرأَة من بَلْغَنْبَر بن عمرو بن تميم. وعنَقٌ غِطْريف وخِطْريف: واسع. والتَّغَطْرُف: التكَبُّر، قال:
فإنْ يَكُ سَعْدٌ من قُرَيْشٍ فإنَّما،
بَغَيْرِ أَبِيه من قُرَيْشٍ، تَغَطْرَفا
يقول: إنما تَغَطْرَفَ من ولايته ولم يكُ أَبوه شريفاً، وقد قيل في ذلك التَّغَتْرُف أَيضاً. الجوهري: الغَطْرَفةُ والتَّغَطْرُف والتَّغَتْرُف التكبر؛ وأَنشد الأَحمر لمُغلس بن لَقِيط:
فإنَّك، إنْ عادَيْتَني غَضِبَ الحصَى
عليْكَ، وذو الجَبُّورةِ المُتَغَطْرِفُ
ويروى المُتَغَتْرِفُ؛ وأَنشد ابن بري لكعب بن مالك:
الحمد للّه الذي قد شَرَّفا
قوْمي، وأَعْطاهْم معاً وغَطْرَفا
قال: وقال ابن الطَّيْفانِيّة:
وإني لَمِنْ قَوْمٍ زُرارةُ منهمُ،
وعَمْرو وقَعْقاعٌ أُلاكَ الغطارِفُ
قال: وقال جَعْونة العجلي:
وتَمْنَعُها من أَن تُسَلَّ، وإن تُخَفْ
تَحُلْ دُونها الشُّمُّ الغَطارِيفُ من عجْلِ
وقال ابن الأَعرابي: التَّغَطرُف الاخْتيال في المَشي خاصّة.

##### Türkçe

**الغِطْريف** ve **الغُطارِف**: efendi.
(* Onun sözü “**والغطارف السيد**” asılda böylece ضبط edilmiş olarak; ve **القاموس**’ta olan: **الغطراف** (kesre ile).) şerefli, cömert, hayrı çok olan; ve inşad etti:
ومَن يَكُونوا قوْمه تَغَطْرَفا
Ve **سَطِيح** hadîsinde olan:
أَصَمَّ أَم يَسْمَعُ غِطريفُ اليَمن
**الغِطريف**: efendi; ve onun çoğulu **الغَطاريف**’tir. Ve denildi: **الغِطْريف** güzel delikanlıdır. Ve denildi: o, cömert, soylu, gençtir; ve ondan denilir: **بازٌ غِطْريف**. Ve **الغِطْريف** ve **الغِطْراف**: yuvasından alınmış olan doğandır. Ve **الغِطريف**: doğanın yavrusudur. Ve **أُمّ الغِطريف**: **بَلْغَنْبَر بن عمرو بن تميم**’den bir kadındır. Ve **عنَقٌ غِطْريف** ve **خِطْريف**: geniştir. Ve **التَّغَطْرُف**: kibirlenmedir; dedi:
فإنْ يَكُ سَعْدٌ من قُرَيْشٍ فإنَّما،
بَغَيْرِ أَبِيه من قُرَيْشٍ، تَغَطْرَفا
Der ki: ancak onun velâyetinden dolayı **تَغَطْرَفَ** etti; ve babası şerefli değildi. Ve bunda **التَّغَتْرُف** da denilmiştir. **الجوهري**: **الغَطْرَفةُ** ve **التَّغَطْرُف** ve **التَّغَتْرُف** kibirlenmedir; ve **الأَحمر**’in **مُغلس بن لَقِيط** için inşad etti:
فإنَّك، إنْ عادَيْتَني غَضِبَ الحصَى
عليْكَ، وذو الجَبُّورةِ المُتَغَطْرِفُ
Ve **المُتَغَتْرِفُ** diye rivayet olunur; ve **ابن بري**’nin **كعب بن مالك** için inşad etti:
الحمد للّه الذي قد شَرَّفا
قوْمي، وأَعْطاهْم معاً وغَطْرَفا
Dedi: ve **ابن الطَّيْفانِيّة** dedi:
وإني لَمِنْ قَوْمٍ زُرارةُ منهمُ،
وعَمْرو وقَعْقاعٌ أُلاكَ الغطارِفُ
Dedi: ve **جَعْونة العجلي** dedi:
وتَمْنَعُها من أَن تُسَلَّ، وإن تُخَفْ
تَحُلْ دُونها الشُّمُّ الغَطارِيفُ من عجْلِ
Ve **ابن الأَعرابي** dedi: **التَّغَطرُف** özellikle yürüyüşte böbürlenmedir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D9%81/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الغطريف بالكسر: السيد كما في الصحاح، زاد الليث الشريف وأنشد:
  أنت إذا ما حصل التصنيف
  قيسا وقيس فعلها معروف
  بطريقها والملك الغطريف وقال ابن السكيت: الغطريف: هو السخي السري، والشاب كالغطراف بالكسر، وقيل: هو الفتى الجميل ج: الغطارفة والغطاريف. وقال ابن عباد: الغطريف: الذباب. وفي الصحاح: الغطريف: فرخ البازي وقال غيره: الغطريف، والغطراف: البازي الذي أخذ من وكره. وقال ابن عباد: الغطريف: الحسن، كالغطروف كزنبور، وفردوس فهن ثلاث لغات. أو الغطروف، كفردوس: هو الشاب الظريف قاله أبو عمرو، وأنشد لنوفل بن همام:
  وأبيض غطروف أشم كـأنـه                      على الجهد سيف صنته بصيال وتغطرف: تكبر قاله الأحمر، وأنشد:
  فإنك إن عاديتني غضب الحصى                      عليك وذو الجبورة المتغطرف ويروى: المتغترف وقد تقدم وأنشد الليث:
  ومن يكونوا قومه تغطرفا وقال الفرزدق:
  إذا ما احتبت لي دارم عند غاية                      جريت إليها جري من يتغطرف وأنشد ابن بري لكعب بن مالك:
  الحمد لله الذي قد شرفا
  قومي وأعطاهم معا وغطرفا وقال ابن الأعرابي: تغطرف: اختال في المشي خاصة، وأنشد:
  فإن يك سعد من قريش فإنما                      بغير أبيه من قريش تغطرفا يقول: إنما تغطرف من ولايته ولم يك أبوه شريفا، وقد حكي ذلك في التغترف أيضا. وقال ابن عباد: الغطرفة: الخيلاء والعبث. وقال الجوهري: الغطرفة: التكبر.
 ومما يستدرك عليه: عنق غطريف: واسع، وكذلك خطريف. وأم الغطريف: امرأة من بلعنبر ابن عمرو بن تميم. وجمع الغطريف: غطاريف، قال جعونة العجلي:
  وتمنعها من أن تسل وإن تخفتحل دونها الشم الغطاريف من عجل ويجمع أيضا على الغطارف، وأنشد ابن بري لابن الطيفانية:
  وإني لمن قوم زرارة مـنـهـم                      وعمرو وقعقاع أولاك الغطارف وابن الغطريف: محدث مشهور.

##### Türkçe

**الغطريف** (kesre ile): efendi; **الصحاح**’ta olduğu gibi. **الليث** “şerif”i artırdı ve inşad etti:
  Sen, tasnif vuku bulduğu vakit,
  **قيسا** ve **قيس**; onun fiili bilinir,
  yolu ile ve melik **الغطريف**.

**ابن السكيت** dedi: **الغطريف**: o, cömert, soyludur; genç de **كالغطراف** (kesre ile) gibidir. Ve denildi: o, güzel delikanlıdır. Çoğulu: **الغطارفة** ve **الغطاريف**.

**ابن عباد** dedi: **الغطريف**: sinektir.

**الصحاح**’ta: **الغطريف**: doğanın yavrusudur.

Başkası dedi: **الغطريف** ve **الغطراف**: yuvasından alınmış doğandır.

**ابن عباد** dedi: **الغطريف**: güzel olandır; **كالغطروف** ( **كزنبور** gibi) ve **فردوس**; bunlar üç lugattır.

Veya **الغطروف** ( **كفردوس** gibi): zarif gençtir; bunu **أبو عمرو** söyledi. Ve **نوفل بن همام**’dan inşad etti:
  Ve beyaz bir **غطروف**, yüksek burunlu; sanki o,
                      güçlük üzerine, parıltı ile onu koruduğum bir kılıçtır.

Ve **تغطرف**: kibirlendi; bunu **الأحمر** söyledi. Ve inşad etti:
  Şüphesiz sen bana düşmanlık edersen, çakılın gazabı                      senin üzerine, ve cebbarlık sahibi **المتغطرف**.

Ve rivayet olunur: **المتغترف**; ve daha önce geçti.

Ve **الليث** inşad etti:
  Ve kim kavmi **تغطرفا** olursa.

Ve **الفرزدق** dedi:
  Ne zaman **دارم** bana bir gaye yanında kucaklanırsa                      ona, **يتغطرف** olanın koşuşu gibi koşarak gittim.

Ve **ابن بري**, **كعب بن مالك**’e ait olarak inşad etti:
  Hamd, Allah’adır; o ki şereflendirdi
  kavmimi ve onlara birlikte verdi ve **غطرفا**.

Ve **ابن الأعرابي** dedi: **تغطرف**: özellikle yürüyüşte salındı. Ve inşad etti:
  Eğer **سعد** Kureyş’ten ise, ancak                      Kureyş’ten, babası olmaksızın **تغطرفا**.

Der ki: ancak velayetinden dolayı **تغطرف** etti; babası şerefli değildi. Ve bu, **التغترف**’te de hikâye edilmiştir.

**ابن عباد** dedi: **الغطرفة**: böbürlenme ve oyun.

**الجوهري** dedi: **الغطرفة**: kibir.

Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: **عنق غطريف**: geniş; aynı şekilde **خطريف**.

Ve **أم الغطريف**: **بلعنبر**’den bir kadın; **عمرو بن تميم**’in amcaoğlu.

Ve **الغطريف**’in cemi: **غطاريف**; **جعونة العجلي** dedi:
  Ve onu, kılıcını çekmekten men eder; ve eğer korkarsa                      onun önünde, **عجل**’den yüksek burunlu **الغطاريف** engel olur.

Ve ayrıca **الغطارف** üzerine de cem‘ olunur. Ve **ابن بري**, **ابن الطيفانية**’ye ait olarak inşad etti:
  Ve şüphesiz ben, **زرارة** kavmindenim; onlardan                      ve **عمرو** ve **قعقاع**; işte onlar **الغطارف**.

Ve **ابن الغطريف**: meşhur bir muhaddistir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D9%81/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

غَطْرَفَ
Q. 1 غَطْرَفَ ذ He (i. e. God) made persons to be [غَطَارِيف i. e. chiefs, &c., (pl. of غِطْرِيفٌ,) or] noble. (Ham p. 793.) ― -b2- [And He treated (??)- lently, unjustly. (Freytag, from the Deewلn of the Hudhalees.)] -A2- See also the next paragraph.

تَغَطْرَفَ
Q. 2 تَغَطْرَفَ ذ He sought chiefdom, or lordship; [&c.;] from غِطْرِيفٌ meaning سَيِّدٌ. (O.) ― -b2- And He magnified himself, or was proud: (El-Ahmar, O, K:) [and so, app., ↓ غَطْرَفَ, for] غَطْرَفَةٌ and تَغَطْرُفٌ and تَغَتْرُفٌ signify تَكَبُّرٌ: (S:) [or] he was proud, haughty, or self-conceited, in walk (IAar, O, K) especially. (IAar, O)

غَطْرَفَةٌ
غَطْرَفَةٌ ذ [app. an inf. n. of غَطْرَفَ, q. v.; and, used as a simple subst., signifying Self-magnification, or pride: (see Q. 2:) or] pride, haughtiness, or self-conceit: and play, or sport; or such as is vain, or unprofitable. (Ibn-'Abbلd, O, K.)

غِطْرَافٌ
غِطْرَافٌ ذ : see غِطْرِيفٌ, in two places.

غُطْرُوفٌ
غُطْرُوفٌ ذ : see the following paragraph.

غِطْرَوْفٌ
غِطْرَوْفٌ ذ : see the following paragraph.

غِطْرِيفٌ
غِطْرِيفٌ ذ The hawk, or falcon; syn. بَازٍ: this is said to be the primary signification: (Ham p. 793:) or the young one thereof (Ibn-'Abbلd, S, O, K:) or the hawk, or falcon, (بَازٍ,) that has been taken from its nest: as also ↓ غِطْرَافٌ. (TA.) ― -b2- And A سَيِّد [i. e. chief, or lard, &c.]: (S:) or a سَيِّد that is high-horn, or noble, (Lth, O, K,) or generous: said to be so called as being likened to the hawk, or falcon: (Ham ubi suprà:) and liberal, bountiful, generous, noble, and youthful: (ISk, O, K:) or a goodly, or comely, youth or young man. (TA:) and ↓ غِطْرَافٌ signifies the same: (ISk, O, K:) pl. غَطَارِفَةٌ (O, K, TA) and غَطَارِيفُ and غَطَارِفُ. (TA.) Also Goodly, or beautiful; and so ↓ غُطْرُوفٌ and ↓ غِطْرَوْفٌ: (Ibn- 'Abbلd, O. K:) or the last of these signifies a youth, or young man, such as is ظَرِيف [i. e. excel-lent, or elegant in mind, manners, and address, or speech, and in person. &c.]. (AA, O, K.) ― -b3- Also The common fly: syn. ذُبَابٌ. (Ibn-'Abbلd, O, K) ― -b4- And عُنُقٌ غِطْرِيفٌ A wide neck. (O, TA.:) as also خِطْرِيفٌ (TA.)

##### Türkçe

غَطْرَفَ
Q. 1 **غَطْرَفَ** ذ O (yani Allah) kişileri [**غَطَارِيف** yani reisler vb. ( **غِطْرِيفٌ**’in çoğulu) olarak] yahut soylu yaptı. (Ham s. 793.) ― -b2- [Ve O (??)- yumuşak davrandı, zulmetti. (Freytag, Hudhalîlerin Dîvânı’ndan.)] -A2- Bir sonraki paragrafa da bak.

تَغَطْرَفَ
Q. 2 **تَغَطْرَفَ** ذ O reislik yahut efendilik aradı; [&c.;] **غِطْرِيفٌ**’ten; **سَيِّدٌ** mânâsında. (O.) ― -b2- Ve O kendini büyüttü, yahut kibirlendi: (El-Ahmar, O, K:) [ve böylece, görünüşe göre, ↓ **غَطْرَفَ**, zira] **غَطْرَفَةٌ** ve **تَغَطْرُفٌ** ve **تَغَتْرُفٌ** **تَكَبُّرٌ** mânâsına gelir: (S:) [yahut] o yürüyüşte (IAar, O, K) özellikle (IAar, O) kibirli, mağrur yahut kendini beğenmiş oldu.

غَطْرَفَةٌ
**غَطْرَفَةٌ** ذ [görünüşe göre **غَطْرَفَ**’ın bir mastar ismidir, bkz.; ve yalın bir isim olarak kullanılıp Kendini büyütme yahut kibir mânâsına gelir: (Q. 2’ye bak:) yahut] kibir, mağrurluk yahut kendini beğenmişlik: ve oyun yahut eğlence; yahut boş, yahut faydasız olan. (İbn-‘Abbâd, O, K.)

غِطْرَافٌ
**غِطْرَافٌ** ذ : iki yerde, **غِطْرِيفٌ**’e bak.

غُطْرُوفٌ
**غُطْرُوفٌ** ذ : aşağıdaki paragrafa bak.

غِطْرَوْفٌ
**غِطْرَوْفٌ** ذ : aşağıdaki paragrafa bak.

غِطْرِيفٌ
**غِطْرِيفٌ** ذ Doğan yahut şahin; eşanlamlısı **بَازٍ**: bunun aslî anlam olduğu söylenir: (Ham s. 793:) yahut onun yavrusu (İbn-‘Abbâd, S, O, K:) yahut yuvasından alınmış olan doğan yahut şahin (**بَازٍ**): bunun gibi ↓ **غِطْرَافٌ** da. (TA.) ― -b2- Ve bir **سَيِّد** [yani reis, yahut efendi, vb.]: (S:) yahut yüksek-himmetli, yahut soylu bir **سَيِّد** (Lth, O, K) yahut cömert: doğana yahut şahine benzetilerek böyle adlandırıldığı söylenir: (Ham, yukarıda geçen yer:) ve eli açık, ihsan sahibi, cömert, soylu ve genç: (ISk, O, K:) yahut güzel yapılı, yahut yakışıklı bir delikanlı yahut genç adam. (TA:) ve ↓ **غِطْرَافٌ** da aynı mânâya gelir: (ISk, O, K:) çoğulu **غَطَارِفَةٌ** (O, K, TA) ve **غَطَارِيفُ** ve **غَطَارِفُ**. (TA.) Ayrıca Güzel yapılı, yahut güzel; ve böylece ↓ **غُطْرُوفٌ** ve ↓ **غِطْرَوْفٌ**: (İbn-‘Abbâd, O, K:) yahut bunların sonuncusu, **ظَرِيف** [yani zihinde, âdâbda ve hitapta yahut sözde, ve şahısta vb. mükemmel, yahut zarif] olan bir delikanlı yahut genç adam mânâsına gelir. (AA, O, K.) ― -b3- Ayrıca Sıradan sinek: eşanlamlısı **ذُبَابٌ**. (İbn-‘Abbâd, O, K) ― -b4- Ve **عُنُقٌ غِطْرِيفٌ** Geniş bir boyun. (O, TA.:) bunun gibi **خِطْرِيفٌ** de. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D8%B1%D9%81/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

غَطْرَفَ
غَطْرَفَ تَغَطْرَفَ II ,
a.  Was proud, overbearing, domineering.

b.  Swaggered, strutted.

غِطْرَاْف
غِطْرَاْف 49 ,
a.  see غِطْرِيْف

غَطْرَفَة
غَطْرَفَة 51t ,
a.  Haughtiness, arrogance.

b.  Swagger, strut.

غِطْرِيْف
غِطْرِيْف ( pl. غَطَاْرِفُ 47 ,  غَطَاْرِفَة 47t ,  غَطَاْرِيْفُ 67 ),
a.  Young hawk.

b.  Chief, chieftain; lord.

b.  Goodly young man.

##### Türkçe

غَطْرَفَ
**غَطْرَفَ** **تَغَطْرَفَ** II ,
a. Kibirli oldu, mütekebbir, zorba, tahakküm edici oldu.

b. Çalım sattı, salındı.

غِطْرَاْف
**غِطْرَاْف** 49 ,
a. **غِطْرِيْف**’e bak.

غَطْرَفَة
**غَطْرَفَة** 51t ,
a. Kibir, gurur.

b. Çalım, salınma.

غِطْرِيْف
**غِطْرِيْف** (çoğ. **غَطَاْرِفُ** 47 , **غَطَاْرِفَة** 47t , **غَطَاْرِيْفُ** 67 ),
a. Genç şahin.

b. Reis, kabile reisi; efendi.

b. İyi yapılı genç adam.
