# غطم — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D9%85/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B7%D9%85/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غطم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D9%85.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: غطم

الغِطَمُّ: البحر العظيم الكثير الماء. ورَجُلٌ غِطَمٌّ: واسع الخُلُق. وجَمْعٌ غِطَمٌّ وبَحْر غِطَمٌّ مثال هِجَفٍّ. وغَطَمْطَمٌ غُطامِطٌ: كثير الماء كثير الالتطام إذا تلاطمت أَمواجه. والغَطَمْطَةُ: الْتِطامُ الأَمواج، وجمعه غَطامِطُ. وغَطامِطُه كثيرةٌ: أَصواتُ أَمواجه إذا تلاطمت، وذلك أَنك تسمع نَغْمَةً شِبْه غَطْ ونَغْمَةً شِبْهَ مَطْ، ولم يبلغ أَن يكون بَيّناً فصحياً كذلك، غير أنه أَشبه به منه بغيره، فلو ضاعَفْتَ واحدةً من النغمتين قلت غطغط أَو قلت مطمط لم يكون في ذلك دليل على حكاية الصوتين، فلما أَلَّفْتَ بينهما فقلت غَطْمَط استوعب المعنى فصار بمعنى المضاعف فتمّ وحسن؛ وقال رؤبة:
سَالَتْ نَواحِيهِ إلى الأَوْساطِ
سَيْلاً، كَسَيْلِ الزَّبَد الغَطْماطِ
وأَنشد الفراء:
عَنَطْنَطٌ تَعْدُو بهِ عَنَطْنَطَه،
لِلْماءِ فَوْقَ مَتْنَتَيْهِ غَطْمَطَه
ابن شميل: غُطَامِطُ البحرِ لُجُّه حين يَزْخَرُ، وهو مُعْظَمُه: وعَدَدٌ غِطْيَمٌّ: كثير؛ قال رؤبة:
وسط مِنْ حَنْظَلنَةَ الأُسْطُمَّا،
والعَدَدَ الغُطامِطَ الغِطْيَمَّا
(* قوله «وسط» كذا في الأصل هنا كالتهذيب، وتقدم في مادة وسط بلفظ وسطت، وفي مادة سطم وصلت).
والغَطْمَطِيطُ: الصوت؛ وأَنشد:
بَطِيٌ ضِفَنٌّ، إذا ما مَشَى
سَمِعْتَ لأَعْفَاجِه غَطْمَطِيطا
قال أَبو عبيد: الهَزَجُ والتَّغَطْمُطُ الصوت.

### Türkçe

**الغِطَمُّ**: büyük deniz, suyu çok olan. Ve bir adam **غِطَمٌّ**: huyu geniş. Ve bir cem‘ **غِطَمٌّ**; ve bir deniz **غِطَمٌّ**, **هِجَفٍّ** misali. Ve **غَطَمْطَمٌ غُطامِطٌ**: suyu çok, dalgaları çarpıştığında çarpışması çok olan. Ve **الغَطَمْطَةُ**: dalgaların çarpışması; onun çoğulu **غَطامِطُ**’tur. Ve onun **غَطامِطُ**’u çoktur: dalgaları çarpıştığında dalgalarının sesleri; ve bu, şudur ki sen **غَطْ** benzeri bir nağme ve **مَطْ** benzeri bir nağme işitirsin; ve bunun gibi açık seçik fasih bir şey olmaya varmamıştır; ancak o, başkasından ona daha çok benzemiştir. Şayet iki nağmeden birini ikileştirsen **غطغط** dersin yahut **مطمط** dersin; bunda iki sesin hikâyesine dair bir delil olmazdı. İkisini birleştirip de **غَطْمَط** dediğinde mânâyı kuşattı; böylece ikileştirilmiş mânâsında oldu; tamamlandı ve güzel oldu. Rü’be dedi ki:

سَالَتْ نَواحِيهِ إلى الأَوْساطِ
سَيْلاً، كَسَيْلِ الزَّبَد الغَطْماطِ

Ve Ferrâ’ inşâd etti:

عَنَطْنَطٌ تَعْدُو بهِ عَنَطْنَطَه،
لِلْماءِ فَوْقَ مَتْنَتَيْهِ غَطْمَطَه

İbn Şümeyl: denizin **غُطَامِطُ**’u, kabardığı zaman onun derin kısmıdır; ve o, onun en büyük kısmıdır. Ve bir sayı **غِطْيَمٌّ**: çok; Rü’be dedi ki:

وسط مِنْ حَنْظَلنَةَ الأُسْطُمَّا،
والعَدَدَ الغُطامِطَ الغِطْيَمَّا

(* Onun “**وسط**” sözü: asılda burada, Tehzîb’de olduğu gibi böyledir; ve **وسط** maddesinde **وسطت** lafzıyla geçti; ve **سطم** maddesinde **وصلت**).

Ve **الغَطْمَطِيطُ**: ses; ve inşâd etti:

بَطِيٌ ضِفَنٌّ، إذا ما مَشَى
سَمِعْتَ لأَعْفَاجِه غَطْمَطِيطا

Ebû Ubeyd dedi: **الهَزَجُ** ve **التَّغَطْمُطُ** sestir.
