# غطو (غ-ط-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D8%B7%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: غ - ط - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D9%88/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين والطاء
غ و ط، غ ط ي، غ ط و، ط غ و، ط غ ي مستعملات غوط: الغُوطةُ: موضع بالشام، كثير الماء والشجر.
والغُوطةُ: مدينة دمشق.
والغَائِطُ: المطمئن من الأرض، وجمعه غِيطانٌ وأَغواطٌ.
والتَّغَوُّطُ: كلمة كناية لفعله.
غطي، غطو: والغِطاءُ: ما غَطَّيْتَ به أو تَغَطَّيْتَ به، ويجمع أَغطِيةً وغَطَا اللَّيلُ يَغْطُو غُطُوّاًأي غسا.
ويقال: غَطَّى عليهم البلاد ونحوه.
طغو، طغي: الطُّغْيان: الواوُ لغةٌ فيه، وقد طَغَوْتِ وطَغْيتُ، والاسم الطَّغْوَى.
وكل شيء يجاوز القدر فقد طَغَى مثلَ ما طَغَى الماءُ على قَوْمِ نُوْحٍ، وكَمَّا طغتِ الصَّيحةُ على ثَمُودَ.
والطَّاغِيةُ الجبار العنيد.
والطَّاغُوتُ على أوجه هي قوله تعالى " "يُريدونَ أن يَتَحاكَموا إلى الطّاغوتِ" هو اسم الواحد.
واجتَنِبْوا الطَّاغُوت اسم تأنيث يعني اللاّت والعُزَّى.
وقوله: "فمَن يَكفُرْ بالطاغُوتِ" وتاؤه زائدة مشتق من طَغَى.
وأَطْغاه اللهُ فهو طاغٍ وهم طَاغُونَ.
والطَّغْيَةُ: المكان المشرف من الجبل.
ويقال: سمعت طَغْيَهُ أي صوته، هذلية.

##### Türkçe

باب **الغين** والطاء
**غ و ط**، **غ ط ي**، **غ ط و**، **ط غ و**، **ط غ ي** kullanımdadır. **غوط**: **الغُوطةُ**: Şam’da bir yer; suyu ve ağacı çoktur.
Ve **الغُوطةُ**: Dımaşk şehri.
Ve **الغَائِطُ**: yerin alçak (çukur) olanı; çoğulu **غِيطانٌ** ve **أَغواطٌ**’dur.
Ve **التَّغَوُّطُ**: onun fiili için kinayeli bir kelimedir.

**غطي**، **غطو**: ve **الغِطاءُ**: onunla örttüğün yahut onunla örtündüğün şeydir; **أَغطِيةً** olarak çoğul yapılır. Ve **غَطَا** gece **يَغْطُو** **غُطُوّاً**; yani örttü.
Ve denir ki: **غَطَّى** onların üzerine beldeyi ve benzerini.

**طغو**، **طغي**: **الطُّغْيان**: **الواوُ** onda bir dildir (lehçedir); ve **طَغَوْتِ** ve **طَغْيتُ**; isim **الطَّغْوَى**’dır.
Ve her şey ölçüyü aşarsa, **طَغَى**; tıpkı suyun Nûh kavmi üzerine **طَغَى**’ması gibi; ve tıpkı çığlığın Semûd üzerine **طغتِ**’i gibi.
Ve **الطَّاغِيةُ**: zorba, inatçı (azgın) olan.
Ve **الطَّاغُوتُ**: çeşitli vecihler üzeredir; Yüce Allah’ın sözü: "" **يُريدونَ أن يَتَحاكَموا إلى الطّاغوتِ**" tekilin adıdır.
Ve **واجتَنِبْوا الطَّاغُوت** müennes isimdir; **اللاّت** ve **العُزَّى**’yı kasteder.
Ve O’nun sözü: "**فمَن يَكفُرْ بالطاغُوتِ**"; onun **تاؤه**’su ziyadedir; **طَغَى**’dan türemiştir.
Ve Allah onu **أَطْغاه**; o **طاغٍ**’dır ve onlar **طَاغُونَ**’dur.
Ve **الطَّغْيَةُ**: dağın yüksek (müşrif) yeri.
Ve denir ki: **سمعت طَغْيَهُ**; yani onun sesi; Hüzeylîdir.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D9%88/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الغين والطاء وما يثلثهما)
(غطف) الغين والطاء والفاء أصلٌ صحيح يدلُّ على خَير وسُبوغٍ في شيء، وأصله الغَطَف في الأشفار، وهو كثرتُها وطولُها وانثناؤُها. ثم يقال: عيشٌ أغطَف، إذا كان ناعماً منثَنِياً على صاحبه بالخَير. والمصدر الغَطَف.
(غطل) الغين والطاء واللام ثلاث كلمات: الغَيْطَلة: الشَّجَرَةُ، والجمع الغَيْطَل. قال:
فظلّ يُرَنِّحُ في غَيطلٍ  *** كما يستدير الحِمارُ النّعِرْ([1])
والغَيْطلة: البَقَرَة. والغيطلة: التجاج اللَّيلِ وسوادُه([2]) .
(غطم) الغين والطاء والميم أصلٌ صحيح يدلُّ على كثرةٍ واجتماع. من ذلك البحر الغِطَمُّ. ويقال لمُعْظَمِ البَحْر. غُطَامِطٌ. ورجلٌ غِطَمٌّ: واسع الخُلُقُ.
(غطو) الغين والطاء والحرف المعتل يدلُّ على الغِشاء والسَّتر. يقال: غَطَيت الشَّيءَ وغَطَّيْتُه. والغِطاء: ما تَغَطَّى به. وغَطَا اللّيلُ يَغْطُو، إذا غَشَّى بظلامه.
(غطش) الغين والطاء والشين أصلٌ واحدٌ صحيح، يدلُّ على ظُلْمَةٍ باب ما جاء من كلام العرب على أكثر من ثلاثة أحرف أوّله غين
وما أشبَهها. من ذلك الأغطش، وهو الذي في عينه شِبْه العَمَش، والمرأة غَطْشاء. وفَلاةٌ غَطْشَى: لا يُهْتَدَى لها. قال:
ويَهْماءَ باللَّيلِ غَطْشَى الفلا  *** ةِ يؤنِسُني صوتُ فَيَّادِها([3])
وغَطَشَ الليلُ: أظلَمَ. والله تعالى أغْطَشَه([4]) . والمتغاطِش: المتعامِي عن الشَّيء. ويقال: هو يَتَغَاطش.
(غطس) الغين والطاء والسين أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على *الغَطِّ. يقال: غطَطْتُه في الماء وغَطَسته. وتَغَاطَسَ القومُ: تغاطُّوا.
---------------------ـ
([1]) لامرئ القيس في ديوانه 12 واللسان (رمح، غطل، نعر).
([2]) في الأصل: "الحاح"، صوابه في المجمل واللسان. والالتجاج: الاختلاط.
([3]) للأعشى في ديوانه 54 واللسان (فيد، غطش).
([4]) ويقال أيضاً أغطش الليل بنفسه.

ـ

##### Türkçe

(غayn ve طاء ve bu ikisini üçleyen şeyler bâbı)
(**غطف**) **الغين** ve **الطاء** ve **الفاء** sahih bir asıldır; bir şeyde hayra ve sâbığ olmaya delâlet eder. Aslı, kirpiklerdeki **الغَطَف**tır; o, onların çokluğu, uzunluğu ve kıvrılmasıdır. Sonra denir: **عيشٌ أغطَف**; eğer yumuşak olup sahibine hayır ile kıvrılıp (ona) yönelmiş ise. Masdar **الغَطَف**tır.
(**غطل**) **الغين** ve **الطاء** ve **اللام** üç kelimedir: **الغَيْطَلة**: ağaçtır; cem‘i **الغَيْطَل**. Dedi ki:
فظلّ يُرَنِّحُ في **غَيطلٍ**  *** كما يستدير الحِمارُ النّعِرْ([1])
Ve **الغَيْطلة**: inektir. Ve **الغيطلة**: gecenin şiddetle karışması ve onun karalığıdır([2]) .
(**غطم**) **الغين** ve **الطاء** ve **الميم** sahih bir asıldır; çokluğa ve toplanmaya delâlet eder. Bundan: **البحر الغِطَمُّ**. Ve denir: denizin çoğuna (büyük kısmına) **غُطَامِطٌ**. Ve **رجلٌ غِطَمٌّ**: huyu geniş (olan).
(**غطو**) **الغين** ve **الطاء** ve illetli harf, örtüye ve perdelemeye delâlet eder. Denir: **غَطَيت** şeyi ve **غَطَّيْتُه**. Ve **الغِطاء**: onunla örtünülen şeydir. Ve **غَطَا اللّيلُ يَغْطُو**; karanlığıyla örttüğü zaman.
(**غطش**) **الغين** ve **الطاء** ve **الشين** tek bir sahih asıldır; bir karanlığa delâlet eder. Arapların sözünden üç harften fazla olan, evveli **غين** olan
ve ona benzeyenler bâbı. Bundan: **الأغطش**; o, gözünde **شِبْه العَمَش** bulunan kimsedir; kadın **غَطْشاء**dır. Ve **فَلاةٌ غَطْشَى**: kendisine yol bulunmayan (çöl). Dedi ki:
ويَهْماءَ باللَّيلِ غَطْشَى الفلا  *** ةِ يؤنِسُني صوتُ فَيَّادِها([3])
Ve **غَطَشَ الليلُ**: karardı. Ve Allah Teâlâ onu **أغْطَشَه**([4]) . Ve **المتغاطِش**: şeyden kör taklidi yapan (görmezden gelen). Ve denir: **هو يَتَغَاطش**.
(**غطس**) **الغين** ve **الطاء** ve **السين** sahih bir asıldır; **الغَطِّ**a delâlet eder. Denir: onu suda **غطَطْتُه** ve **غَطَسته**. Ve **تَغَاطَسَ القومُ**: birbirlerini batırdılar.
---------------------ـ
([1]) İmru’ul-Kays’ındır; divanında 12 ve Lisân’da (**رمح**، **غطل**، **نعر**).
([2]) Asılda: “الحاح”; doğrusu Mücmel’de ve Lisân’dadır. Ve **الالتجاج**: karışmadır.
([3]) A‘şâ’nındır; divanında 54 ve Lisân’da (**فيد**، **غطش**).
([4]) Ve ayrıca denir: gece bizzat kendisiyle **أغطش**.

ـ

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و ( *!غَطَا اللَّيْلُ ) *!يَغْطُو ( *!غَطْواً ) ، بالفَتْح ، ( *!وغُطُوًّا ) ، كسُمُوَ : ( أَظْلَمَ ) ؛ ) وقيلَ : ارْتَفَعَ وغَشَّى كلَّ شيءٍ وأَلْبَسَهُ ، فهو *!غاطٍ .
( و ) غَطَا ( الماءُ : ارْتَفَع ) ، واويَّةٌ يائيَّةٌ .
وقالَ الجَوْهرِي : وكلُّ شيءٍ ارْتَفَع وطالَ على شيءٍ فقد غَطَا عليه ؛ وأَنْشَدَ لساعِدَةَ بنِ جُؤَيَّة :
كذَوائِبِ الحَفا الرَّطِيبِ غَطا به
غَيْلٌ ومَدَّ بجَانِبَيه الطُّحْلُبُ ( و ) غَطا ( الشَّيءَ ) غَطْواً : ( وَارَاهُ وسَتَرَهُ ) ، *!كغَطَّاهُ ، واويَّةٌ يائيَّةٌ ، وقد *!تَغطَّى .
( *!والغِطاءُ ، ككِساءٍ : ما *!يُغَطَّى به ) .
( وفي الصِّحاح : ما *!تغَطَّيْتَ به .
وفي المُحْكم : ما تغَطَّى به أَو *!غَطَّى به غَيْره .
وقال الراغِبُ : هو ما يُجْعَلُ فَوْق الشيءِ من طَبقٍ ونحوِه ، كما أنَّ الغِشاءَ ما يُجْعَلُ فَوْقَ الشيءِ من لِباسٍ ونحوِهِ ، وقد اسْتُعِيرَ للجهالةِ ؛ ومنه قولُه عزَّ وجلَّ : ﴿فكَشَفْنا عنْكَ *!غَطاءَكَ فبَصَرُك اليَوْم حَدِيد﴾ .
وفي المِصْباح : *!الغِطاءُ السّتْرُ ، والجمْعُ *!أَغْطِيَةٌ .
( *!والغِطايَةُ ، بالكَسْر : ما تَغَطَّتْ به المرأَةُ من حَشْوِ الثِّيابِ ) تحْتَ ثِيابِها ( كغِلالَةٍ ونحوِها ) ، قُلِبَتِ الواوُ فيها ياءً طَلَبَ الخفَّةِ مع قُرْبِ الكسْرَةِ .

( *!وأَغْطَى الكَرْمُ : جَرَى فيه الماءُ ) وزادَ ونَمَا .
( وإِنَّهُ لَذُو *!غَطَوانٍ ، محرَّكةً ) : ) أَي ذُو ( مَنَعَةٍ وكَثْرَةٍ ) .

##### Türkçe

: ( ve ( **غَطَا اللَّيْلُ** ) **يَغْطُو** ( **غَطْواً** ) —fetha ile—, ( **وغُطُوًّا** ) —**سُمُوَ** gibi—: ( karardı ) ; ) ve denildi ki: yükseldi ve her şeyi kapladı ve onu giydirdi; o hâlde o **غاطٍ**’dır.
( ve ) **غَطَا** ( su: yükseldi ) , vâvî, yâîdir.
Ve **الجَوْهرِي** dedi: Her şey ki yükseldi ve bir şeyin üzerine uzadı, muhakkak onun üzerine **غَطَا** etmiştir; ve **ساعِدَةَ بنِ جُؤَيَّة**’ye ait olarak inşad etti:
kuru hurma salkımlarının uçları gibi, onunla örttü
bir su birikintisi; ve iki yanıyla yosun uzandı
( ve ) **غَطا** ( şeyi ) **غَطْواً**: ( onu gizledi ve örttü ) , **كغَطَّاهُ** gibi; vâvî, yâîdir; ve muhakkak **تَغطَّى** etmiştir.
( **والغِطاءُ** , **ككِساءٍ** gibi: kendisiyle örtülen şey ) .
( Ve **الصِّحاح**’ta: kendisiyle örtündüğün şey.
Ve **المُحْكم**’de: kendisiyle örtündüğü şey yahut onunla başkasını örttüğü şey.
Ve **الراغِبُ** dedi: O, tabaka ve benzeri türünden, şeyin üstüne konulan şeydir; nitekim **الغِشاءَ** da, elbise ve benzeri türünden, şeyin üstüne konulan şeydir; ve cehalet için ödünç alınmıştır; ondan, Aziz ve Celil olanın sözü: ﴿Artık senden **غَطاءَكَ**’nı kaldırdık; böylece bugün görüşün keskindir﴾.
Ve **المِصْباح**’ta: **الغِطاءُ** örtüdür; çoğulu **أَغْطِيَةٌ**’dir.
( **والغِطايَةُ** , kesra ile: kadının, elbiselerin dolgusundan, onunla örtündüğü şey ) elbiselerinin altında ( **كغِلالَةٍ** ve benzeri gibi ); onda vav, hafiflik istemek için, kesranın yakınlığı ile birlikte, yâ’ya çevrilmiştir.

( **وأَغْطَى الكَرْمُ**: onda su aktı ) ve arttı ve büyüdü.
( Ve şüphesiz o, **غَطَوانٍ** sahibidir —harekeli olarak— ) : yani ( sağlamlık ve çokluk ) sahibi.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D9%88/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

غطو and غطى

غَطَا الشَّىْءَ
1 غَطَا الشَّىْءَ ذ , (K, TA,) first pers. غَطَوْتُ, aor. ١َ٢ُ٣َ , (Msb,) inf. n. غَطْوٌ; (TA;) and غَطَى الشَّىْءَ, (K, TA,) first pers. غَطَيْتُ, aor. ١َ٢ِ٣َ (S, Msb,) inf. n. غَطْىٌ; (S, TA;) and غَطَى عَلَيْهِ; (K;) and ↓ غطّاهُ, (S, K,) inf. n. تَغْطِيَةٌ; (S;) or this has an intensive signification; (Msb;) [but it is very often used in the sense of غَطَاهُ without teshdeed;] and ↓ اغطاهُ; (Msb, K;) He, or it, covered, or concealed, the thing; (K and TA in explanation of all;) and came, or became, upon it, or over it. (K and TA in explanation of all except the first.) عَلَيْهِ المِشْمَلَةَ ↓ غَطَّى, a phrase used by Lh, is thought by [Sd to mean He covered [or enveloped] him with the [garment called] مشملة, i. e. غَطَّاهُ بِهَا. (TA in art. شمل.) ― -b2- غَطَىَ اللَّيْلُ فُلَانًا means The night clad [or covered] such a one with its darkness; as also ↓ غطّى (K.) [And the former is also said of the night as though intrans.; an objective complement being app. understood: thus,] غَطَى اللَّيْلُ, (S, K,) aor. ١َ٢ِ٣َ (S, TA;) as also غَطَا, aor. ١َ٢ُ٣َ , (S, Msb, K,) inf. n. غَطْوٌ and غُطُوٌّ; (K, TA;) signifies The night was, or became, dark: (S, K, TA;) [and Freytag states that ↓ اغطى is used in this sense in the Deewلn of Jereer; like اغضى;] or covered, or concealed, everything with its darkness: (Msb:) or as some say, rose, and covered, and clad, everything. (TA.) ― -b3- اَللّٰهُمَّ اغْطِ عَلَى قَلْبِهِ is a saying of the Arabs, meaning أَغْشِ [i. e. O God, put Thou a covering upon, or over, his heart]. (TA.) ― -b4- And one says, غَطَاهُ الشَّبَابُ. inf. n. غَطْىٌ and غُطِىٌّ, [but the latter I think doubtful, for it is of a measure extr. as that of an inf. n. of a trans. v.,] meaning أَلْبَسَهُ [i. e. Youthfulness, or young manhood, clad him, or invested him as with clothes]; as also ↓ غطّاهُ. (TA.) And [using the former v. as intrans., one says,] غَطَى الشَّبَابُ, (S, K, TA, [in the CK, erroneously, الشّابُّ,]) aor. ١َ٢ِ٣َ , inf. n. غَطْىٌ (S, K) and غُطِىٌّ, thus in the S and accord. to ISd and IKtt and Sgh, but accord. to the K غُطْىٌ, (TA,) meaning اِمْتَلَأَ [i. e. The sap, or vigour, of youth or young manhood became full, or mantled, in a person]. (S, * K, TA.) ― -b5- And غَطَتِ الشَّجَرَةُ The tree had long branches, spreading over the ground, (K, TA,) so that it covered what was around it; (TA; mentioned in art. غطى;) like ↓ أَغْطَت. (K, TA.) ― -b6- And غَطَا المَآءُ, (S, K, TA,) and غَطَى, (TA,) The water rose, or rose high, (S, * K, TA.) and became abundant. (TA.) And غَطَا عَلَى الشَّىْءِ is said of anything as meaning It rose, and became high, upon, or over, the thing. (S, TA.) And غَطَيَانُ البَحْرِ signifies The overflowing of the sea, or great river. (TA.) ― -b7- And غَطَتِ النَّاقَةُ, (K, TA,) inf. n. غَطْىٌ, (TA,) The she-camel proceeded in her course, (K, TA,) and stretched forth. (TA.) ― -b8- And فَعَلَ بِهِ مَا غَطَاهُ is mentioned in the M as meaning سَآءَهُ [i. e. He did to him that which occasioned evil to him; or that which displeased, grieved, or vexed, him]: but this may be a mistranscription, for عَظَاهُ, which is mentioned in the K in this sense: or the two verbs may be dial. vars. (TA. [See also a similar explanation of غَطَاهُ in the first paragraph of art. شرى.])

2 ١َ٢َّ٣َ see the preceding paragraph, in four places.

4 أَ١ْ٢َ٣َ see 1, in three places. ― -b2- اغطى الكَرْمُ The grape-vine had the sap running in it, (K, TA,) and increased. (TA.)

تغطّى بِهِ
5 تغطّى بِهِ ذ (S, MA) He was, or became, covered with it; [or he covered himself with it; namely, his garment [&c.]; (MA;) [and so ↓ اغتطى; for] اغتطى signifies the same as تغطّى. (K.)

8 اـِ١ْتَ٢َ٣َ see what next precedes.

اـِنَّهُ لَذُوغَطَوَانٍ
اـِنَّهُ لَذُوغَطَوَانٍ ذ Verily he is one possessing might, and power of resistance, in his people, or party; and possessing abundance [of defenders, or of the means of defence &c.]. (K.)

غِطَآءٌ
غِطَآءٌ ذ A cover, or covering; i. e. a thing by which, or with which, a thing or person is covered, or concealed: (Msb, K: *) or a thing by which or with which, thou art covered, or coverest thyself: (S:) or a thing by which, or with which, thou art covered or another thing is covered: so in the M: accord. to Er-Rلghib, a thing that is put upon, or over, a thing, such as a طَبَق [meaning cover, or lid,] and the like thereof, like as the غِشَآء is of clothing and the like thereof; (TA:) or the cover, or lid. of a cooking-pot or the like: (MA:) pl. أُغْطِيَةٌ: (Msb, TA;) it is [said to be] from the phrase غَطَىِ اللَّيْلُ. (Msb.) ― -b2- And it is metaphorically applied to denote (tropical:) Ignorance: whence [accord. to some] the saying in the Kur [l. 21], فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَآءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ (tropical:) [But we have removed from thee thine ignorance; and thy sight, or thy mental perception, to-day, is sharp, or piercing: see حَدِيدٌ]. (TA.)

غِطَايَةٌ
غِطَايَةٌ ذ A thing, of the stuffing of clothes, with which a woman has covered herself, (K, TA,) beneath her clothes, (TA,) such as the غِلَالَة [q. v.] and the like: (K, TA:) [it is said that] the ى therein is substituted for و. (TA.)

غَاطٍ
غَاطٍ ذ [act. part. n. of 1, Covering, or concealing, &c. ― -b2- And hence,] لَيْلٌ غَاطٍ Dark night: or night rising, and covering, and clothing, everything. (TA.) ― -b3- And شَجَرَةٌ غَاطِيَةٌ A tree having long branches, spreading over the ground, so that it covers what is around it. (TA.) ― -b4- And مَآءٌ غَاطٍ Abundant water. (TA.)

غَاطِيَةٌ
غَاطِيَةٌ ذ [as a subst.] A grape-vine covering the ground: (IB in art. عجب:) occurring in a verse cited in that art.: so called because of its high growth and its spreading: (TA in the present art.:) or a grape-vine having many نَوَامٍ, i. e. branches. (T and TA in art. نمى.)

مَغْطِىٌّ
مَغْطِىٌّ ذ A thing covered, or concealed, &c. (TA.) ― -b2- [Hence] one says, هُوَ مَغْطِىٌّ القِنَاعِ, meaning (assumed tropical:) He is obscure in respect of reputation. (TA.)

مُغَطَّاةٌ
مُغَطَّاةٌ ذ i. q. مُغَبَّاةٌ [meaning A pitfall covered over with earth]. (TA in art. غبى, q. v.)

##### Türkçe

غطو ve غطى

**غَطَا الشَّىْءَ**
1 **غَطَا الشَّىْءَ** ذ , (K, TA,) birinci şahıs **غَطَوْتُ**, muzâri‘ ١َ٢ُ٣َ , (Msb,) mastar ismi **غَطْوٌ**; (TA;) ve **غَطَى الشَّىْءَ**, (K, TA,) birinci şahıs **غَطَيْتُ**, muzâri‘ ١َ٢ِ٣َ (S, Msb,) mastar ismi **غَطْىٌ**; (S, TA;) ve **غَطَى عَلَيْهِ**; (K;) ve ↓ **غطّاهُ**, (S, K,) mastar ismi **تَغْطِيَةٌ**; (S;) yahut bunun şiddet (mübalağa) mânası vardır; (Msb;) [fakat çok defa teşdîdsiz **غَطَاهُ** mânasında kullanılır;] ve ↓ **اغطاهُ**; (Msb, K;) O, yahut o (şey), şeyi örttü yahut gizledi; (K ve TA’da hepsinin açıklamasında;) ve onun üzerine geldi, yahut onun üzerine oldu. (K ve TA’da, birincisi hariç hepsinin açıklamasında.) **عَلَيْهِ المِشْمَلَةَ** ↓ **غَطَّى**, Lh tarafından kullanılan bir ibaredir; [Sd tarafından] “Onu **مشملة** ile, yani **غَطَّاهُ بِهَا** (onunla örttü)” mânasına geldiği zannedilir. (TA, شمل maddesinde.) ― -b2- **غَطَىَ اللَّيْلُ فُلَانًا** “Gece, karanlığıyla falancayı giydirdi [yahut örttü]” demektir; bunun gibi ↓ **غطّى** (K.) [Ve birincisi, sanki lâzım fiil gibi, gece hakkında da söylenir; mef‘ûlün anlaşıldığı görülür: şöyle ki,] **غَطَى اللَّيْلُ**, (S, K,) muzâri‘ ١َ٢ِ٣َ (S, TA;) ve yine **غَطَا**, muzâri‘ ١َ٢ُ٣َ , (S, Msb, K,) mastar ismi **غَطْوٌ** ve **غُطُوٌّ**; (K, TA;) “Gece karanlık oldu yahut karanlıklaştı” mânasına gelir: (S, K, TA;) [ve Freytag, Cerîr’in Dîvân’ında ↓ **اغطى**’nın bu mânada kullanıldığını; **اغضى** gibi, zikreder;] yahut karanlığıyla her şeyi örttü yahut gizledi: (Msb:) yahut bazılarına göre, yükseldi ve örttü ve her şeyi giydirdi. (TA.) ― -b3- **اَللّٰهُمَّ اغْطِ عَلَى قَلْبِهِ** Arapların bir sözüdür; **أَغْشِ** mânasınadır [yani: Ey Allah, onun kalbi üzerine/boyunca bir örtü koy]. (TA.) ― -b4- Ve denir ki: **غَطَاهُ الشَّبَابُ**. mastar ismi **غَطْىٌ** ve **غُطِىٌّ**, [fakat ikincisinin şüpheli olduğunu sanıyorum; çünkü müteaddî fiilin mastarı olarak garip bir vezindedir,] **أَلْبَسَهُ** mânasınadır [yani: Gençlik onu giydirdi yahut elbise gibi kuşattı]; bunun gibi ↓ **غطّاهُ**. (TA.) Ve [birinci fiil lâzım gibi kullanılarak denir ki,] **غَطَى الشَّبَابُ**, (S, K, TA, [CK’de yanlışlıkla **الشّابُّ**,]) muzâri‘ ١َ٢ِ٣َ , mastar ismi **غَطْىٌ** (S, K) ve **غُطِىٌّ**, S’de böyle ve ISd ile IKtt ve Sgh’ye göre de böyle; fakat K’ye göre **غُطْىٌ**, (TA,) **اِمْتَلَأَ** mânasınadır [yani: Gençliğin özü/dirliği bir kişide doldu yahut kabardı]. (S, * K, TA.) ― -b5- Ve **غَطَتِ الشَّجَرَةُ**: Ağaç, yere yayılan uzun dallara sahip oldu, (K, TA,) öyle ki çevresinde olanı örttü; (TA; **غطى** maddesinde zikredilmiştir;) ↓ **أَغْطَت** gibi. (K, TA.) ― -b6- Ve **غَطَا المَآءُ**, (S, K, TA,) ve **غَطَى**, (TA,) “Su yükseldi yahut çok yükseldi” demektir, (S, * K, TA.) ve bol oldu. (TA.) Ve **غَطَا عَلَى الشَّىْءِ** herhangi bir şey hakkında “Şeyin üzerine yükseldi ve yüksek oldu” mânasında söylenir. (S, TA.) Ve **غَطَيَانُ البَحْرِ** denizin yahut büyük ırmağın taşması mânasına gelir. (TA.) ― -b7- Ve **غَطَتِ النَّاقَةُ**, (K, TA,) mastar ismi **غَطْىٌ**, (TA,) “Dişi deve yolunda yürüdü” demektir, (K, TA,) ve uzandı. (TA.) ― -b8- Ve **فَعَلَ بِهِ مَا غَطَاهُ** M’de, **سَآءَهُ** mânasında zikredilmiştir [yani: Ona, onu kötü eden; yahut onu hoşnutsuz eden, kederlendiren veya inciten şeyi yaptı]: fakat bu, K’de bu mânada zikredilen **عَظَاهُ**’nun yanlış yazımı olabilir: yahut iki fiil lehçe varyantları olabilir. (TA. [Ayrıca **شرى** maddesinin birinci paragrafında **غَطَاهُ**’nun benzeri bir açıklamaya da bak.])

2 ١َ٢َّ٣َ önceki paragrafa, dört yerde, bak.

4 أَ١ْ٢َ٣َ 1’e, üç yerde, bak. ― -b2- **اغطى الكَرْمُ**: Üzüm asmasının içinde özsu aktı, (K, TA,) ve arttı. (TA.)

**تغطّى بِهِ**
5 **تغطّى بِهِ** ذ (S, MA) Onunla örtüldü yahut örtünmüş oldu; [yahut onunla kendini örttü; yani elbisesi [&c.]; (MA;) [ve bunun gibi ↓ **اغتطى**; zira] **اغتطى**, **تغطّى** ile aynı mânaya gelir. (K.)

8 اـِ١ْتَ٢َ٣َ bir önce gelene bak.

**اـِنَّهُ لَذُوغَطَوَانٍ**
**اـِنَّهُ لَذُوغَطَوَانٍ** ذ Şüphesiz o, kavmi yahut zümresi içinde kuvvet ve direnme gücü sahibi; ve bolluk [savunucuların yahut savunma imkânlarının vb. bolluğu] sahibi bir kimsedir. (K.)

**غِطَآءٌ**
**غِطَآءٌ** ذ Bir örtü yahut örtme; yani bir şeyin yahut kişinin örtüldüğü yahut gizlendiği şey: (Msb, K: *) yahut senin örtündüğün yahut kendini örttüğün şey: (S:) yahut senin örtündüğün yahut başka bir şeyin örtüldüğü şey: M’de böyledir: Er-Râghib’e göre, **طَبَق** (örtü yahut kapak mânasında) ve benzeri gibi, bir şeyin üzerine yahut üstüne konulan şey; tıpkı **غِشَآء**’ın elbise ve benzeri için olması gibi; (TA:) yahut pişirme kabının yahut benzerinin örtüsü yahut kapağı: (MA:) çoğulu **أُغْطِيَةٌ**: (Msb, TA;) [denilmiştir ki] **غَطَىِ اللَّيْلُ** ibaresindendir. (Msb.) ― -b2- Ve mecazen, (istiare:) Cehaleti ifade etmek üzere kullanılır: buradan [bazılarına göre] Kur’ân’daki [21. âyet] söz: **فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَآءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ** (istiare:) [Fakat senden cehaletini kaldırdık; ve bugün görüşün yahut zihnî idrakin keskin yahut delici oldu: **حَدِيدٌ**’e bak]. (TA.)

**غِطَايَةٌ**
**غِطَايَةٌ** ذ Bir kadının, elbiselerinin altında, elbiselerin dolgusundan olan bir şeyle örtündüğü şey; (K, TA,) elbiselerinin altında, (TA,) **غِلَالَة** [bk.] ve benzeri gibi: (K, TA:) [denilmiştir ki] içindeki **ى**, **و**’nun yerine konmuştur. (TA.)

**غَاطٍ**
**غَاطٍ** ذ [1’in ism-i fâili: örten yahut gizleyen, vb. ― -b2- Ve buradan,] **لَيْلٌ غَاطٍ**: Karanlık gece; yahut yükselen ve her şeyi örten ve giydiren gece. (TA.) ― -b3- Ve **شَجَرَةٌ غَاطِيَةٌ**: Yere yayılan uzun dallara sahip ağaç; öyle ki çevresinde olanı örter. (TA.) ― -b4- Ve **مَآءٌ غَاطٍ**: Bol su. (TA.)

**غَاطِيَةٌ**
**غَاطِيَةٌ** ذ [isim olarak] Yeri örten bir üzüm asması: (IB, **عجب** maddesinde:) o maddede nakledilen bir beyitte geçer: yüksek büyümesi ve yayılması sebebiyle böyle adlandırılmıştır: (bu maddede TA:) yahut çok **نَوَامٍ**, yani dalları olan bir üzüm asması. (T ve TA, **نمى** maddesinde.)

**مَغْطِىٌّ**
**مَغْطِىٌّ** ذ Örtülmüş yahut gizlenmiş şey, vb. (TA.) ― -b2- [Bundan dolayı] denir ki: **هُوَ مَغْطِىٌّ القِنَاعِ**, (mecaz kabul edilen mânada:) “Şöhret bakımından kapalı/örtülü (meçhul) bir kimsedir” demektir. (TA.)

**مُغَطَّاةٌ**
**مُغَطَّاةٌ** ذ **مُغَبَّاةٌ** ile aynı mânadadır [yani: Üstü toprakla örtülmüş çukur tuzak]. (TA, **غبى** maddesinde, bk.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B7%D9%88/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

غَطَا
غَطَا U ( n. ac. غَطْو 1 ,  غُطُوّ 27 )
a.  [ acc. or 'Ala ], Veiled; covered; concealed, hid.

b.  Was dark ( night ).

غَطَّوَ
غَطَّوَ II ,
a.  see I (a) .

أَغْطَوَ
أَغْطَوَ IV ,
a.  see I (a) .

b.  Was sappy ( vine ).

تَغَطَّوَ
تَغَطَّوَ V
a.  [ Bi ], Veiled, covered himself with, was enveloped in; was covered & c. with.

اِغْتَطَوَ
اِغْتَطَوَ VIII ,
a.  see V .

غَطَايَة
غَطَايَة [ 22t ],
a.  Tunic.

غِطَآء
غِطَآء [ 23A ] , ( pl. أَغْطِيَة [ 15t ] ),
a.  Covering, veil.

b.  Cover, lid.

##### Türkçe

غَطَا
غَطَا U ( n. ac. **غَطْو** 1 ,  **غُطُوّ** 27 )
a.  [ acc. veya **'Ala** ], Örtülü; örtülmüş; gizlenmiş, sakladı.

b.  Karanlık oldu (gece).

غَطَّوَ
غَطَّوَ II ,
a.  I (a)’ya bak.

أَغْطَوَ
أَغْطَوَ IV ,
a.  I (a)’ya bak.

b.  Sulu oldu (asma).

تَغَطَّوَ
تَغَطَّوَ V
a.  [ **Bi** ], Örtündü, kendisini … ile örttü; kuşatılmış oldu; … ile örtülmüş vb. oldu.

اِغْتَطَوَ
اِغْتَطَوَ VIII ,
a.  V’ye bak.

غَطَايَة
غَطَايَة [ 22t ],
a.  Tunik.

غِطَآء
غِطَآء [ 23A ] , ( pl. **أَغْطِيَة** [ 15t ] ),
a.  Örtü, örtünme; peçe.

b.  Kapak, kapaklık.
