# غفف (غ-ف-ف) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%81
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%81%D9%81

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: غ - ف - ف
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%81/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين والفاء
غ ف مستعمل فقط غف: الغُفَّةُ: البُلْغَةَ من كل شيء. والفأر بُلْغَةُ السنور وغُفَّتُه.
واغْتَفَّتِ الخيل غُفَّةً أي: سمنت بعض السمن.
والاغتِفافُ: تناول العلف.
والغُفَّةُ: شيء قليل من العلف، قال:
وكنا إذا ما اغتَفَّتِ الخيل غُفَّةً		تجرد طلاب التراتِ مطلبِ

##### Türkçe

باب **الغين** و**الفاء**
**غ ف** kullanılmıştır, yalnız **غف**: **الغُفَّةُ**: her şeyden **البُلْغَةَ**. Ve fare, kedinin **بُلْغَةُ**’sıdır ve onun **غُفَّتُه**’sidir.
Ve atlar **اغْتَفَّتِ** bir **غُفَّةً** (yaptı), yani: bir miktar semizlendi.
Ve **الاغتِفافُ**: yemi almak.
Ve **الغُفَّةُ**: yemden az bir şey; dedi ki:
وكنا إذا ما **اغتَفَّتِ** الخيل **غُفَّةً**		تجرد طلاب التراتِ مطلبِ

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%81/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الغُفَّةُ: البُلْغَةُ من العيش. قال الشاعر:
لا خيرَ في طمعٍ يُدْني إلى طَبَعٍوغُفَّةٌ من قوامِ العيشِ تَكْفينـي
الكسائي: يقال: اغْتَفَّتِ الفرس اغْتِفافاً، إذا أصابت غُفَّةً من الربيع. وحكى عنه غير أبي الحسن: إذا سَمِنت بعض السِمَن. وقال أبو زيد: اغْتَفَّتِ المال اغْتِفافاً. قال: وهو الكلأ المقارب والسمن المقارب.

##### Türkçe

**الغُفَّةُ**: geçimden (yaşamdan) **البُلْغَةُ**. Şair dedi ki:
طمعda hayır yoktur; bir **طَبَعٍ**a yaklaştırır; ve geçimin kıvamından bir **غُفَّةٌ** bana yeter
el-Kisâî: denir ki: **اغْتَفَّتِ** kısrak **اغْتِفافاً**, ilkbahardan bir **غُفَّةً** elde ettiği zaman. Ebû’l-Hasen’den başkası ondan şöyle nakletti: bir miktar semirdiği zaman. Ebû Zeyd dedi ki: **اغْتَفَّتِ** malı **اغْتِفافاً**. Dedi ki: o, yaklaşan otlak ve yaklaşan semizliktir.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%81/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

غ ف ف
أصاب غفّةً من العيش وهي البلغة‏.‏
قال‏:‏ لا خير في طمعٍ يدني إلى طبعٍ وغفّةٌ من قوام العيش تكفيني والفأرة غفّة الخيطل وهو السّنّور‏.‏
واغتفّت الخيل من الربيع إذا رعت ما تتبلغ به ولم تشبع‏.‏
وكنا إذا ما اغتفّت الخيل غفّةص تجرّد طلاّب الترات يطلّب وتقول‏:‏ طوبى لمن امتنع بالعفّة واقتنع بالغفّة‏.‏

##### Türkçe

غ ف ف
Yaşayıştan bir **غفّةً** isabet etti; o, azık/yaşatacak kadar olan şeydir.
Dedi ki: “Bir tab‘a yaklaştıran bir tamahta hayır yoktur; yaşayışın kıvamından bir **غفّةٌ** bana yeter.” Ve fare, **غفّة**’si **الخيطل**’dur; o da **السّنّور**’dur.
Atlar, ilkbahardan **اغتفّت** olduklarında: doyacak kadar değil, kendisiyle azıklandıkları şeyi otladıklarında (böyledir).
Ve biz, atlar **غفّةص** olduklarında, **الترات** talipleri soyunur, isterdi. Ve dersin ki: “**العفّة** ile sakınan ve **الغفّة** ile kanaat eden kimseye ne mutlu.”

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%81/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الغُفَّةُ: البُلْغَةُ من العَيْش؛ قال الشاعر:
لا خَيرَ في طَمَعٍ يُدْني إلى طَبَعٍ،
وغُفَّةٌ من قَوامِ العَيشِ تَكْفِيني
والفَأْرةُ غُفَّة الهِرّ أَي قُوتُه، وقيل: الغفة الفأْرة فلم يُسَقْ؛ قال:
يُدِيرُ النَّهارَ بجَشْءٍ له،
كما عالَجَ الغُفَّةَ الخَيْطَلُ.
الخَيْطلُ: السِّنَّوْر، وهذا بيت يُعايا به، يصف صبيّاً يدير نَهاراً أَي فَرْخَ حُبارَى بجَشء في يده، وهو سَهْم خَفِيف أَو عُصيّةٌ صغيرة، ويروى بحَشْر له. والغُفَّة والغُبّةُ: القليل من العيش. والغُفة: الشيء القليل من الرَّبيع. واغْتَفَّتِ الفرس والخيل وتَغَفَّفَت: نالت غُفة من الرَّبيع ولم تُكْثِر، وقيل: إذا سَمِن بعض السِّمَن. والاغْتِفافُ: تناوُل العلَف. وقيل: الغُفة كلأ قديم بالٍ وهو شرُّ الكلإ. والفعل كالفعل. وغُفة الإناء والضرْع: بقيّة ما فيه. وتَغَفَّفه: أَخذ غُفَّته. وقال أَبو زيد: اغْتَفَّتِ المالُ اغْتِفافاً، قال: وهو الكلأ المُقارِبُ والسِّمنُ المُقارِب؛ قال طُفَيْل الغَنَوِيّ:
وكُنّا إذا ما اغْتَفَّتِ الخيلُ غُفَّةً،
تَجَرَّدَ طَلاَّبُ التِّراتِ مُطَلَّب
يقول: تَجَرَّدَ طالِبُ التِّرة وهو مَطلوب مع ذلك، فرفَعه بإضمار هو أَي هو مُطَلَّبٌ؛ كما قال الراجز:
ومَنْهَلٍ فيه الغُرابُ مَيْتُ،
كأَنه من الأُجُونِ زَيْتُ،
سَقَيْتُ منه القومَ واستقَيْتُ
فيه الغراب ميت أَي هو ميت، والغُفَّةُ: كالخُلْسةِ أَيضاً، وهو ما تَناوَله البعير بفِيه على عجلة منه. ويقال لما يَبس من ورق الرُّطْب: غَفٌّ وقَفٌّ.

##### Türkçe

**الغُفَّةُ**: yaşayıştan **البُلْغَةُ** (yetecek kadar olan geçim); şair dedi ki:
“Bir **طَمَعٍ**da hayır yoktur; **طَبَعٍ**a yaklaştırır,
ve yaşayışın direğinden bir **غُفَّةٌ** bana yeter.”

Ve **الفَأْرةُ** (fare), kedinin **غُفَّة**sidir; yani onun azığıdır. Ve denildi ki: **الغفة** fare(dir); fakat (bu görüş) sevk edilmedi;
dedi ki:
“Onun için bir **جَشْءٍ** ile gündüzü döndürür,
tıpkı **الخَيْطَلُ**un **الغُفَّةَ**yı tedavi ettiği gibi.”

**الخَيْطلُ**: **السِّنَّوْر** (kedi). Ve bu, kendisiyle muamma yapılan bir beyittir; bir çocuğu tasvir eder: bir gündüzü döndürür;
yani elinde bir **جَشء** ile, yani bir **حُبارَى** yavrusu (döndürür); ve o, hafif bir ok yahut küçük bir değnektir.
Ve **حَشْر** ile rivayet olunur. Ve **الغُفَّة** ile **الغُبّةُ**: yaşayıştan az olan (şey). Ve **الغُفة**: bahardan az olan şey. Ve at ve atlar **اغْتَفَّت** ve **تَغَفَّفَت**: bahardan bir **غُفة** elde etti ve çoğaltmadı. Ve denildi ki: (bu,) semizliğin bir kısmıyla semirdiği zaman(dır). Ve **الاغْتِفافُ**: yemden alma. Ve denildi ki: **الغُفة** eski, yıpranmış otlaktır; ve o, otlağın en kötüsüdür. Ve fiil, fiil gibidir. Ve kabın ve memenin **غُفة**si: içindekinin kalıntısı. Ve onu **تَغَفَّفه**: onun **غُفَّته**sini aldı. Ebû Zeyd dedi: mal **اغْتَفَّت** **اغْتِفافاً**; dedi ki: ve o, yakın (az) otlak ve yakın (az) semizliktir; Tufeyl el-Ganevî dedi ki:
“Ve biz, atlar bir **غُفَّةً** **اغْتَفَّتِ**ği zaman,
**التِّراتِ**in taliplileri soyunup (atılır), **مُطَلَّب** (olur).”

Der ki: **التِّرة** talibi soyunup (atılır); ve o, bununla beraber istenendir; böylece onu, gizli bir “o” ile merfû kıldı;
yani: o **مُطَلَّبٌ**dur; râciz’in dediği gibi:
“Ve bir su başı ki onda karga **مَيْتُ**,
sanki **الأُجُونِ**dan yağdır,
ondan kavmi suladım ve (kendim de) su aldım.”

“onda karga **ميت**” yani: o ölüdür. Ve **الغُفَّةُ**: **الخُلْسةِ** gibi(dır) ayrıca; ve o, devenin ağzıyla ondan aceleyle aldığı şeydir. Ve **الرُّطْب**ın yaprağından kuruyan şeye: **غَفٌّ** ve **قَفٌّ** denir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%81/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الغفة بالضم: البلغة من العيش كالغبة، وأنشد الجوهري لثابت قطنة:
  لا خير في طمع يدني إلى طبع                      وإفة من قوام العيش تكفينـي وأنشده التنوخي في كتاب الفرج بعد الشدة لعروة بن أذينة. وقال ابن الأعرابي: الغفة: الفأر سمى بذلك لأنه بلغة السنور قاله ابن دريد، وأنشد:

  يدير النهار بحشـر لـه                      كما عالج الغفة الخيطل الخيطل : السنور، وهذا البيت يعايا به، يصف صبيا يريد نهارا، أي: فرخ حبارى. والغفة، كالخلسة، وهو: ما يتناوله البعير بفيه على عجلة منه، قاله شمر. والغف، بالفتح بما يبس من ورق الرطب كالقف وذكر الفتح مستدرك. وقال ابن عباد: يقال: جاء على غفانه، بالكسر أي: حينه وإبانه، أو الصواب بالمهملة وهو مبدل من إفانه، نبه عليه الصاغاني، وقد سبق البحث فيه. واغتفت الدابة اغتفافا: أصابت غفة من الربيع نقله الجوهري عن الكسائي، زاد غيره: ولم تكثر. أو إذا سمنت بعض السمن قال الجوهري: حكاه عن الكسائي غير أبي الحسن، وقال أبو زيد، اغتف المال اغتفافا، قال: وهو الكلأ المقارب، والسمن المقارب، قال الطفيل الغنوي:
  وكنا إذا ما اغتفت الخيل غفة                      تجرد طلاب الترات مطلب يقول: تجرد طالب الترة، وهو مطلوب مع ذلك، فرفعه بإضمار هو، أي: هو مطلب. ويقال: اغتففته: إذا أعطيته شيئا يسيرا نقله الصاغاني. وغفيفة من بقل: ضغيفة وقد تقدم.
 ومما يستدرك عليه: تغففت الدابة: نالت غفة من الربيع. والاغتفاف: تناول العلف. والغفة أيضا: كلأ قديم بال، وهو شر الكلأ. وغفة الإناء والضرع: بقية ما فيه وتغففه: أخذ غفته.

##### Türkçe

**الغفة** (ötre ile): geçimden (yaşayıştan) bir **البلغة**; **الغبة** gibi. el-Cevherî, Sâbit Kutne’ye ait olarak inşâd etti:
  “Bir tab‘a yaklaştıran bir tamahta hayır yoktur;                      geçimin kıvamından bir **إفة** bana yeter.”
et-Tenûhî bunu “el-Ferec ba‘de’ş-Şidde” kitabında ‘Urve b. Uẓeyne’ye ait olarak inşâd etti. İbnü’l-A‘râbî dedi: **الغفة**: fare; bununla adlandırıldı, çünkü kedinin **بلغة**sidir; bunu İbn Düreyd söyledi. Ve inşâd etti:

  “Gündüzü, kendisi için bir **حشر** ile çevirir;                      tıpkı **الغفة**yi **الخيطل**’ın tedavi ettiği gibi.”
**الخيطل**: kedi. Ve bu beyit onunla muamma yapılır; gündüz isteyen bir çocuğu vasfeder; yani: toy **حبارى**. Ve **الغفة**, **الخلسة** gibi olup o şudur: devenin ağzıyla ondan aceleyle aldığı şey; bunu Şemmer söyledi. Ve **الغف** (fetha ile): taze hurmanın yaprağından kuruyan şey; **القف** gibi; fetha ile zikri müstedrektir. İbn ‘Abbâd dedi: denilir ki: **غفانه** üzere geldi; kesra ile, yani: onun vakti ve zamanı; yahut doğrusu mu‘ceme olmayanla olup **إفانه**’den بدل edilmiştir; Sâgânî buna dikkat çekti; ve onda araştırma daha önce geçti. Ve **اغتفت** binek hayvanı, **اغتفافا**: bahardan bir **غفة** elde etti; el-Cevherî bunu Kisâî’den nakletti; başkası ekledi: ve çoğaltmadı. Yahut: bir miktar semirdiğinde. el-Cevherî dedi: bunu Kisâî’den, Ebü’l-Hasen’den başkası olarak hikâye etti. Ebû Zeyd dedi: **اغتف** mal, **اغتفافا**; dedi ki: o, yakın (az) otlaktır ve yakın (az) semizliktir. Tufeyl el-Ganevî dedi:
  “Ve biz, atlar bir **غفة** ile **اغتفت** ettiği vakit,                      **الترات** talipleri soyunup (çıkıp) bir **مطلب** (olarak) olurdu.”
Şöyle der: **الترة** talibi soyunup çıkar; o ise bununla beraber مطلوبdur; onu, gizli bir “هو” ile merfû kıldı; yani: o, **مطلب**tır. Ve denilir: **اغتففته**: ona az bir şey verdiğinde; bunu Sâgânî nakletti. Ve bir ottan **غفيفة**: **ضغيفة**; ve daha önce geçti.
 Ve onun üzerine müstedrek olanlardandır: **تغففت** binek hayvanı: bahardan bir **غفة** elde etti. Ve **الاغتفاف**: yem almak. Ve **الغفة** ayrıca: eski, bayat ot; ve o, otun en kötüsüdür. Ve kabın ve memenin **غفة**si: içindekinin kalanı; ve onu **تغففه**: onun **غفة**sini aldı.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%81/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

غَفَّ
غَفَّ U ( n. ac. غَفّ 1 )
a.  [ coll. ], Thronged, pressed round.

تَغَفَّفَ
تَغَفَّفَ V ,
a.  Took what was sufficient.

اِغْتَفَفَ
اِغْتَفَفَ VIII ,
a.  see V .

b.  Gave little to.

غَفّ
غَفّ 1 ,
a.  Dry leaves.

غُفَّة
غُفَّة 3t ,
a.  Sufficiency of food.

b.  Inferior herbage.

غَفِيْفَة
غَفِيْفَة 25t ,
a.  Mature ( plant ).

جَآءَ عَلَى غِفَّانِهِ
جَآءَ عَلَى غِفَّانِهِ
a.  He came at the time thereof.

##### Türkçe

**غَفَّ**
**غَفَّ** U (n. ac. **غَفّ** 1)
a. [topluluk], üşüştü, etrafını sardı.

**تَغَفَّفَ**
**تَغَفَّفَ** V,
a. yeterli olanı aldı.

**اِغْتَفَفَ**
**اِغْتَفَفَ** VIII,
a. V’ye bak.

b. az verdi.

**غَفّ**
**غَفّ** 1,
a. kuru yapraklar.

**غُفَّة**
**غُفَّة** 3t,
a. yiyeceğin yeterliliği.

b. düşük ot.

**غَفِيْفَة**
**غَفِيْفَة** 25t,
a. olgun (bitki).

**جَآءَ عَلَى غِفَّانِهِ**
**جَآءَ عَلَى غِفَّانِهِ**
a. onun vaktinde geldi.
