# غفف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%81%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: غفف

الغُفَّةُ: البُلْغَةُ من العَيْش؛ قال الشاعر:
لا خَيرَ في طَمَعٍ يُدْني إلى طَبَعٍ،
وغُفَّةٌ من قَوامِ العَيشِ تَكْفِيني
والفَأْرةُ غُفَّة الهِرّ أَي قُوتُه، وقيل: الغفة الفأْرة فلم يُسَقْ؛ قال:
يُدِيرُ النَّهارَ بجَشْءٍ له،
كما عالَجَ الغُفَّةَ الخَيْطَلُ.
الخَيْطلُ: السِّنَّوْر، وهذا بيت يُعايا به، يصف صبيّاً يدير نَهاراً أَي فَرْخَ حُبارَى بجَشء في يده، وهو سَهْم خَفِيف أَو عُصيّةٌ صغيرة، ويروى بحَشْر له. والغُفَّة والغُبّةُ: القليل من العيش. والغُفة: الشيء القليل من الرَّبيع. واغْتَفَّتِ الفرس والخيل وتَغَفَّفَت: نالت غُفة من الرَّبيع ولم تُكْثِر، وقيل: إذا سَمِن بعض السِّمَن. والاغْتِفافُ: تناوُل العلَف. وقيل: الغُفة كلأ قديم بالٍ وهو شرُّ الكلإ. والفعل كالفعل. وغُفة الإناء والضرْع: بقيّة ما فيه. وتَغَفَّفه: أَخذ غُفَّته. وقال أَبو زيد: اغْتَفَّتِ المالُ اغْتِفافاً، قال: وهو الكلأ المُقارِبُ والسِّمنُ المُقارِب؛ قال طُفَيْل الغَنَوِيّ:
وكُنّا إذا ما اغْتَفَّتِ الخيلُ غُفَّةً،
تَجَرَّدَ طَلاَّبُ التِّراتِ مُطَلَّب
يقول: تَجَرَّدَ طالِبُ التِّرة وهو مَطلوب مع ذلك، فرفَعه بإضمار هو أَي هو مُطَلَّبٌ؛ كما قال الراجز:
ومَنْهَلٍ فيه الغُرابُ مَيْتُ،
كأَنه من الأُجُونِ زَيْتُ،
سَقَيْتُ منه القومَ واستقَيْتُ
فيه الغراب ميت أَي هو ميت، والغُفَّةُ: كالخُلْسةِ أَيضاً، وهو ما تَناوَله البعير بفِيه على عجلة منه. ويقال لما يَبس من ورق الرُّطْب: غَفٌّ وقَفٌّ.

### Türkçe

**الغُفَّةُ**: yaşayıştan **البُلْغَةُ** (yetecek kadar olan geçim); şair dedi ki:
“Bir **طَمَعٍ**da hayır yoktur; **طَبَعٍ**a yaklaştırır,
ve yaşayışın direğinden bir **غُفَّةٌ** bana yeter.”

Ve **الفَأْرةُ** (fare), kedinin **غُفَّة**sidir; yani onun azığıdır. Ve denildi ki: **الغفة** fare(dir); fakat (bu görüş) sevk edilmedi;
dedi ki:
“Onun için bir **جَشْءٍ** ile gündüzü döndürür,
tıpkı **الخَيْطَلُ**un **الغُفَّةَ**yı tedavi ettiği gibi.”

**الخَيْطلُ**: **السِّنَّوْر** (kedi). Ve bu, kendisiyle muamma yapılan bir beyittir; bir çocuğu tasvir eder: bir gündüzü döndürür;
yani elinde bir **جَشء** ile, yani bir **حُبارَى** yavrusu (döndürür); ve o, hafif bir ok yahut küçük bir değnektir.
Ve **حَشْر** ile rivayet olunur. Ve **الغُفَّة** ile **الغُبّةُ**: yaşayıştan az olan (şey). Ve **الغُفة**: bahardan az olan şey. Ve at ve atlar **اغْتَفَّت** ve **تَغَفَّفَت**: bahardan bir **غُفة** elde etti ve çoğaltmadı. Ve denildi ki: (bu,) semizliğin bir kısmıyla semirdiği zaman(dır). Ve **الاغْتِفافُ**: yemden alma. Ve denildi ki: **الغُفة** eski, yıpranmış otlaktır; ve o, otlağın en kötüsüdür. Ve fiil, fiil gibidir. Ve kabın ve memenin **غُفة**si: içindekinin kalıntısı. Ve onu **تَغَفَّفه**: onun **غُفَّته**sini aldı. Ebû Zeyd dedi: mal **اغْتَفَّت** **اغْتِفافاً**; dedi ki: ve o, yakın (az) otlak ve yakın (az) semizliktir; Tufeyl el-Ganevî dedi ki:
“Ve biz, atlar bir **غُفَّةً** **اغْتَفَّتِ**ği zaman,
**التِّراتِ**in taliplileri soyunup (atılır), **مُطَلَّب** (olur).”

Der ki: **التِّرة** talibi soyunup (atılır); ve o, bununla beraber istenendir; böylece onu, gizli bir “o” ile merfû kıldı;
yani: o **مُطَلَّبٌ**dur; râciz’in dediği gibi:
“Ve bir su başı ki onda karga **مَيْتُ**,
sanki **الأُجُونِ**dan yağdır,
ondan kavmi suladım ve (kendim de) su aldım.”

“onda karga **ميت**” yani: o ölüdür. Ve **الغُفَّةُ**: **الخُلْسةِ** gibi(dır) ayrıca; ve o, devenin ağzıyla ondan aceleyle aldığı şeydir. Ve **الرُّطْب**ın yaprağından kuruyan şeye: **غَفٌّ** ve **قَفٌّ** denir.
