# غفف — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%81/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%81%D9%81/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%81.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: غفف

الغفة بالضم: البلغة من العيش كالغبة، وأنشد الجوهري لثابت قطنة:
  لا خير في طمع يدني إلى طبع                      وإفة من قوام العيش تكفينـي وأنشده التنوخي في كتاب الفرج بعد الشدة لعروة بن أذينة. وقال ابن الأعرابي: الغفة: الفأر سمى بذلك لأنه بلغة السنور قاله ابن دريد، وأنشد:

  يدير النهار بحشـر لـه                      كما عالج الغفة الخيطل الخيطل : السنور، وهذا البيت يعايا به، يصف صبيا يريد نهارا، أي: فرخ حبارى. والغفة، كالخلسة، وهو: ما يتناوله البعير بفيه على عجلة منه، قاله شمر. والغف، بالفتح بما يبس من ورق الرطب كالقف وذكر الفتح مستدرك. وقال ابن عباد: يقال: جاء على غفانه، بالكسر أي: حينه وإبانه، أو الصواب بالمهملة وهو مبدل من إفانه، نبه عليه الصاغاني، وقد سبق البحث فيه. واغتفت الدابة اغتفافا: أصابت غفة من الربيع نقله الجوهري عن الكسائي، زاد غيره: ولم تكثر. أو إذا سمنت بعض السمن قال الجوهري: حكاه عن الكسائي غير أبي الحسن، وقال أبو زيد، اغتف المال اغتفافا، قال: وهو الكلأ المقارب، والسمن المقارب، قال الطفيل الغنوي:
  وكنا إذا ما اغتفت الخيل غفة                      تجرد طلاب الترات مطلب يقول: تجرد طالب الترة، وهو مطلوب مع ذلك، فرفعه بإضمار هو، أي: هو مطلب. ويقال: اغتففته: إذا أعطيته شيئا يسيرا نقله الصاغاني. وغفيفة من بقل: ضغيفة وقد تقدم.
 ومما يستدرك عليه: تغففت الدابة: نالت غفة من الربيع. والاغتفاف: تناول العلف. والغفة أيضا: كلأ قديم بال، وهو شر الكلأ. وغفة الإناء والضرع: بقية ما فيه وتغففه: أخذ غفته.

### Türkçe

**الغفة** (ötre ile): geçimden (yaşayıştan) bir **البلغة**; **الغبة** gibi. el-Cevherî, Sâbit Kutne’ye ait olarak inşâd etti:
  “Bir tab‘a yaklaştıran bir tamahta hayır yoktur;                      geçimin kıvamından bir **إفة** bana yeter.”
et-Tenûhî bunu “el-Ferec ba‘de’ş-Şidde” kitabında ‘Urve b. Uẓeyne’ye ait olarak inşâd etti. İbnü’l-A‘râbî dedi: **الغفة**: fare; bununla adlandırıldı, çünkü kedinin **بلغة**sidir; bunu İbn Düreyd söyledi. Ve inşâd etti:

  “Gündüzü, kendisi için bir **حشر** ile çevirir;                      tıpkı **الغفة**yi **الخيطل**’ın tedavi ettiği gibi.”
**الخيطل**: kedi. Ve bu beyit onunla muamma yapılır; gündüz isteyen bir çocuğu vasfeder; yani: toy **حبارى**. Ve **الغفة**, **الخلسة** gibi olup o şudur: devenin ağzıyla ondan aceleyle aldığı şey; bunu Şemmer söyledi. Ve **الغف** (fetha ile): taze hurmanın yaprağından kuruyan şey; **القف** gibi; fetha ile zikri müstedrektir. İbn ‘Abbâd dedi: denilir ki: **غفانه** üzere geldi; kesra ile, yani: onun vakti ve zamanı; yahut doğrusu mu‘ceme olmayanla olup **إفانه**’den بدل edilmiştir; Sâgânî buna dikkat çekti; ve onda araştırma daha önce geçti. Ve **اغتفت** binek hayvanı, **اغتفافا**: bahardan bir **غفة** elde etti; el-Cevherî bunu Kisâî’den nakletti; başkası ekledi: ve çoğaltmadı. Yahut: bir miktar semirdiğinde. el-Cevherî dedi: bunu Kisâî’den, Ebü’l-Hasen’den başkası olarak hikâye etti. Ebû Zeyd dedi: **اغتف** mal, **اغتفافا**; dedi ki: o, yakın (az) otlaktır ve yakın (az) semizliktir. Tufeyl el-Ganevî dedi:
  “Ve biz, atlar bir **غفة** ile **اغتفت** ettiği vakit,                      **الترات** talipleri soyunup (çıkıp) bir **مطلب** (olarak) olurdu.”
Şöyle der: **الترة** talibi soyunup çıkar; o ise bununla beraber مطلوبdur; onu, gizli bir “هو” ile merfû kıldı; yani: o, **مطلب**tır. Ve denilir: **اغتففته**: ona az bir şey verdiğinde; bunu Sâgânî nakletti. Ve bir ottan **غفيفة**: **ضغيفة**; ve daha önce geçti.
 Ve onun üzerine müstedrek olanlardandır: **تغففت** binek hayvanı: bahardan bir **غفة** elde etti. Ve **الاغتفاف**: yem almak. Ve **الغفة** ayrıca: eski, bayat ot; ve o, otun en kötüsüdür. Ve kabın ve memenin **غفة**si: içindekinin kalanı; ve onu **تغففه**: onun **غفة**sini aldı.
