# غفو (غ-ف-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%81%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: غ - ف - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: غفو/ي

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%88/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين والفاء وو ا ي ء معهما
و غ ف، غ ي ف، غ و ف، ف غ و، غ ف و مستعملات وغف: الوَغْفُ: سُرعةُ العَدْو، قال العجّاج:
وأَوْغَفَتْ شوارعاً وأوغفا
والوَغْفُ: ضعف البَصَر.
غيف: التَّغَيُّفُ: التَّمَيُّل، قال:
حتى إذا جارينه تغيّفا
وأغفت الشجرة فغافتْ، وهي تغيف، إذا تَغَيَّفَتْ بأغصانها يميناً وشمالاً. وشجرة غيفاءُ.
والأَغْيَفُ كالأَغْيَدِ، إِلاّ أَنّه في غَيْرِ نُعاسٍ.
غاف:
الغافُ: يَنْبوت عِظامٌ كالشَّجَر، يكونُ بعُمان، الواحدةُ: غافةٌ، وهو الذي يَحْمِلُ الخَرُّوب.
فغو: الفاغيةُ: نور الحِنّاء.
ودُهْنٌ مَغْفوٌ.
وأَفْغَتِ الشّجرةُ، إذا أخرجت فاغيتَها.
والفَغا: ضربٌ من التمر.
غفو: أَغْفَى الرجل: دخل في النوم.

##### Türkçe

باب **الغين** و**الفاء** و**و** ا **ي** ء معهما
و **غ ف**، **غ ي ف**، **غ و ف**، **ف غ و**، **غ ف و** مستعملات. و**غف**: **الوَغْفُ**: koşunun sürati; el-‘Accâc dedi ki:
وأَوْغَفَتْ شوارعاً وأوغفا
ve **الوَغْفُ**: görmenin zayıflığı.

**غيف**: **التَّغَيُّفُ**: meyletme; dedi ki:
حتى إذا جارينه تغيّفا
Ve ağaç **أغفت** etti de **فغافتْ**; o **تغيف** eder; dallarıyla sağa ve sola **تَغَيَّفَتْ** olduğu zaman. Ve **غيفاءُ** bir ağaç.

Ve **الأَغْيَفُ**, **الأَغْيَدِ** gibidir; ancak o, uyuklama olmaksızın (böyledir).

**غاف**:
**الغافُ**: ağaç gibi iri (şeyler) biter; Umân’da olur; bir tanesi: **غافةٌ**; ve o, **الخَرُّوب**’u taşıyan (ağaç)tır.

**فغو**: **الفاغيةُ**: kınanın çiçeği.
Ve **مَغْفوٌ** yağ.
Ve ağaç **أَفْغَتِ** etti; **فاغيتَها**sını çıkardığı zaman.
Ve **الفَغا**: hurmanın bir türü.

**غفو**: adam **أَغْفَى**: uykuya girdi.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%88/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

#### Madde başı: غفو/ي

(باب الغين والفاء وما يثلثهما)
(غفق) الغين والفاء والقاف أصلٌ صحيح يدلُّ على خِفّة وسُرعةٍ وتكريرٍ في الشيء، مع فَتَراتٍ تكون بين ذلك.
من ذلك قولهم: غَفَقَ إبلَه، وذلك إذا أسرَعَ إيرادَها ثم كرَّرَ ذلك. ويقولون: ظلَّ يتَغَفَّقُ الشَّرَابَ، إذا جعَلَ يشربُه ساعةً بعدَ ساعةٍ. ويقال: غَفَقَ غَفْقَةً من اللَّيل([1]) ، إذا نامَ نومةً خفيفة. والغَفْق: المطر [ليس([2]) بـ] الشَّديد. ويقال غَفَقَه بالسَّوط غَفَقَاتٍ. والغَفْق: الهُجوم على الشَّيء من غير قصدٍ([3]) ، ويقال للآيب من غَيْبته فُجاءةً. وغَفَقَ الحِمارُ الأتانَ: أتاها مَرّةً بعد مرَّة.
(غفر) الغين والفاء والراء عُظْمُ بابِه السَّتْر، ثم يشِذُّ عنه ما يُذكر. فالغَفْر: السَّتر. والغُفْران والغَفْرُ بمعنَىً. يقال: غَفَر الله ذنبه غَفْراً ومَغفِرةً وغُفراناً. قال في الغَفْر:
في ظلِّ مَن عَنَتِ الوُجوهُ لـه  *** مَلِكِ المُلوكِ ومالِكِ الغَفْرِ
ويقال: غَفِرَ الثَّوبُ، إذا ثارَ زِئبِرهُ. وهو من الباب، لأنَّ الزِّئبِر يُغطِّي وجهَ الثَّوب. والمِغْفَر معروف. والغِفارة: خِرقةٌ يَضَعها المُدَّهِنُ على هامَته. ويقال الغَفِير: الشَّعر السَّائل في القفا. وذُكر عن امرأةٍ من العرب أنَّها قالت لابنتها: "اغفِرِي غفيرَك"، تريد: غَطِّيه. والغَفِيرة: الغُفرانُ أيضاً. قال:
* يا قوم ليسَتْ فيهمُ غَفِيرَهْ([4]) *
ومما شَذَّ عن هذا: الغَُفْر: ولد الأُرويّة، وأمُّه مُغْفِرٌ. والغَفْر: النُّكْس في المَرَض. قال:
خليلَيَّ إنّ الدّارَ غَفْرٌ لذِي الهوى *** كما يَغْفِرُ المحمومُ أو صاحبُ الكَلْمِ([5])
فأمَّا المَغْفُور فشيءٌ يشبَّه بالصَّمغ يَخرُج من العُرْفُط.
(غفل) الغين والفاء واللام أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على تَرك الشّيء سهواً، وربَّما كان عن عمدٍ. من ذلك: غَفَلتُ عن الشيء غَفلةً وغُفولاً، وذلك إذا تركتَه ساهياً. وأغفلْتُه، إذا تركْتَه على ذُكْرٍ منك له. ويقولون لكلِّ ما لا مَعْلَم له: غُفْلٌ، كأنَّه غُفِل عنه. فيقولون: أرضٌ غُفْلٌ: لا عَلَم بها. وناقَة غُفْلٌ: لا سِمَةَ عليها. ورجلٌ غُفْل: لم يجرِّب الأمور.
(غفو/ي) الغين والفاء والحرف المعتل أُصَيل كأنَّه يدلُّ على مِثل ما دلَّ عليه الأوّلُ من التَّرْك للشَّيء، إلاّ أنّ هذا يختصُّ بأنَّه جِنسٌ من النَّوم. من ذلك: أغفَى الرّجلُ من النَّوم يُغْفِي إغفاءً. والإغفاءةُ: المرّة الواحدة. قال:
فلو كنتَ ماءً كنتَ ماءَ غمامةٍ  *** ولو كنت نوماً كنت إغفاءةَ الفجرِ
من ذلك الغَفْو([6]) ، وهي الزُّبْيَة، وذلك أنَّ السَّاقط فيها كأنَّه غَفَل وأغَفَى حتَّى سقط.
وممّا شذَّ عن هذا: الغَفَى، وهو الرُّذال من الشَّيء. يقال: أغفَى الطّعامُ: كثُر غَفاه، أي الرديُّ منه.
(غفص) الغين والفاء والصاد كلمةٌ واحدة. غافَصْتُ الرّجلَ: أخذْتُه على غِرّةٍ. والله أعلم بالصَّواب.
---------------------
([1]) لم ترد في اللسان ووردت في القاموس، وزاد في اللسان والقاموس: غفق تغفيقاً، إذا نام وهو يسمع حديث القوم، أو نام في أرق.
([2]) التكملة من المجمل والقاموس. ولم ترد الكلمة بهذا المعنى في اللسان.
([3]) ذكره في القاموس ولم يقيد معناه بعدم القصد، ولم يذكر في اللسان.
([4]) الرّجز لصخر الغي كما في اللسان (غفر) وإصلاح المنطق 291.
([5]) البيت للمرار الفقعسي، كما في اللسان (غفر). وانظر إصلاح المنطق 144.
([6]) ويقال: "الغفوة" أيضاً، كما في اللسان.

ـ

##### Türkçe

(باب **الغين** و**الفاء** وما يثلثهما)
(**غفق**) **الغين** ve**الفاء** ve**القاف** sahih bir asıldır; şeyde hafifliğe, sürate ve tekrara delâlet eder; bunun arasında bulunan fasıla(lar) ile birlikte.
Bundan: onların “**غَفَقَ** develerini” sözü; bu, onları getirmeyi hızlandırdığı, sonra bunu tekrarladığı zamandır. Ve derler: “İçkiyi **يتَغَفَّقُ** etmeyi sürdürdü”; onu saatten sonra saat içtiği zaman. Ve denir: “Geceden bir **غَفَقَ** **غَفْقَةً**”; hafif bir uyku uyuduğu zaman. Ve **الغَفْق**: yağmur; şiddetli olmayan. Ve denir: “Onu kamçıyla **غَفَقَه**; **غَفَقَاتٍ**.” Ve **الغَفْق**: kasıtsız olarak şeye hücum; ve gıybetinden ansızın dönen kimseye denir. Ve “Eşek dişi eşeğe **غَفَقَ**”: ona defadan sonra defa geldi.

(**غفر**) **الغين** ve**الفاء** ve**الراء**: babının büyüğü örtmedir; sonra ondan zikredilen şey(ler) şâz olur. Şu hâlde **الغَفْر**: örtme. Ve **الغُفْران** ve**الغَفْر** bir mânâdadır. Denir: “Allah onun günahını **غَفْراً** ve**مَغفِرةً** ve**غُفراناً** bağışladı.” **الغَفْر** hakkında dedi ki:
في ظلِّ مَن عَنَتِ الوُجوهُ لـه  *** مَلِكِ المُلوكِ ومالِكِ الغَفْرِ
Ve denir: “Elbise **غَفِرَ**”; tüyü kabardığı zaman. Ve o babdandır; çünkü tüy elbisenin yüzünü örter. Ve **المِغْفَر** mâlûmdur. Ve **الغِفارة**: yağlanan kimsenin başının tepesine koyduğu bir bez parçasıdır. Ve denir: **الغَفِير**; ensede sarkan saçtır. Araplardan bir kadından rivayet edildi ki kızına dedi: “**اغفِرِي غفيرَك**”; yani: “Onu ört.” Ve **الغَفِيرة**: bağışlama da. Dedi ki:
* يا قوم ليسَتْ فيهمُ غَفِيرَهْ([4]) *
Bundan şâz olanlardandır: **الغَُفْر**; yaban koyununun yavrusu; ve anası **مُغْفِرٌ**dur. Ve **الغَفْر**: hastalıkta nüks. Dedi ki:
خليلَيَّ إنّ الدّارَ غَفْرٌ لذِي الهوى *** كما يَغْفِرُ المحمومُ أو صاحبُ الكَلْمِ([5])
Ama **المَغْفُور** ise, zamka benzetilen bir şeydir; **العُرْفُط**tan çıkar.

(**غفل**) **الغين** ve**الفاء** ve**اللام** sahih bir asıldır; şeyi sehven terk etmeye delâlet eder; bazen de kasıtla olur. Bundan: “Şeyden **غَفَلتُ**; **غَفلةً** ve**غُفولاً**”; bu, onu dalgın olarak terk ettiğin zamandır. Ve “Onu **أغفلْتُ**”; onu, ona dair bir hatırlayışın varken terk ettiğin zaman. Ve alâmeti olmayan her şeye: **غُفْلٌ** derler; sanki ondan gafil olunmuştur. Böylece derler: **أرضٌ غُفْلٌ**: onda alâmet yoktur. Ve **ناقَة غُفْلٌ**: üzerinde damga yoktur. Ve **رجلٌ غُفْل**: işleri tecrübe etmemiştir.

(**غفو/ي**) **الغين** ve**الفاء** ve illetli harf: köklü bir asıldır; sanki birincinin şeye terkten delâlet ettiği şeye benzerine delâlet eder; ancak bu, uykudan bir cins olmakla özelleşir. Bundan: “Adam uykudan **أغفَى**; **يُغْفِي** **إغفاءً**.” Ve **الإغفاءةُ**: bir defadır. Dedi ki:
فلو كنتَ ماءً كنتَ ماءَ غمامةٍ  *** ولو كنت نوماً كنت إغفاءةَ الفجرِ
Bundan **الغَفْو**([6]) vardır; o **الزُّبْيَة**dir; çünkü ona düşen, sanki gaflet etti ve uyukladı da düşene kadar (öyledir).
Bundan şâz olanlardandır: **الغَفَى**; o, şeyin bayağılarıdır. Denir: “Yemek **أغفَى**”; **غَفاه**ı çoğaldı; yani ondan kötü olan.

(**غفص**) **الغين** ve**الفاء** ve**الصاد** tek bir kelimedir. “Adamı **غافَصْتُ**”: onu gafil avladım. Ve Allah doğruyu daha iyi bilir.
---------------------
([1]) Lisân’da gelmedi, Kâmûs’ta geldi; Lisân ve Kâmûs’ta ziyade etti: “**غفق** **تغفيقاً**”; kavmin sözünü işitirken uyuduğu zaman, yahut uykusuzluk içinde uyuduğu zaman.
([2]) Tamamlama **المجمل** ve**القاموس**tandır. Kelime bu mânâ ile Lisân’da gelmedi.
([3]) Kâmûs’ta zikretti ve mânâsını kasıtsızlıkla kayıtlamadı; Lisân’da zikretmedi.
([4]) Recez, Lisân’da (**غفر**) ve**إصلاح المنطق** 291’de olduğu üzere, Sahr el-Gayy’ındır.
([5]) Beyit, Lisân’da (**غفر**) olduğu üzere, el-Merâr el-Fak‘asî’nindir. Ve**إصلاح المنطق** 144’e bak.
([6]) Ve “**الغفوة**” da denir; Lisân’da olduğu üzere.

ـ

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%88/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

غ ف و
ألذ من إغفاءة الفجر ‏"‏‏.‏

##### Türkçe

غ ف و
Seherin **إغفاءة**’sinden daha tatlıdır.”.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و *!الغَفْوُ *!والغَفْوَةُ والغَفْيَةُ ) ، بالياءِ : ( الزُّبْيَةُ ) للصّائِدِ ، الأوّلانِ عن اللّحْياني ، والغَفْيَةُ يَذْكرُها المصنِّفُ فيمَا بَعْد .
( *!وغَفَا *!غَفْواً ) ، بالفَتْح ، ( *!وغُفُوًّا ) ، كسُمُوَ : ( نامَ ) نَوْمةً خَفِيفَةً ؛ ( أَو نَعَسَ *!كأَغْفَى ) .
( قالَ ابنُ السِّكّيت : لا يقالُ *!غَفَوْتُ ، نقلَهُ الجَوْهرِي .
وقالَ ابنُ سِيدَه : ( جاءَ ) غَفَوْتُ في الحديثِ ، والمَعْروفُ *!أَغْفَيْت .
وقالَ الأزْهرِي : كلامُ العَرَبِ أَغْفَيْت ، وقلَّما يقالُ غَفَوْتُ .
( و ) *!غَفا الشَّيءُ غَفْواً وغُفُوًّا : ( طَفا على الماءِ ) ؛ ) عن ابنِ دُرَيْدٍ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!الغَفْوَةُ : النَّوْمَةُ الخَفيفَةُ ؛ وقد جاءَ في الحديثِ .
*!وإغْفَاءَةُ الصُّبْح : نَوْمتُه .
*!وأَغْفَى الشَّجَرُ : تَدلَّتْ أَغْصانُه ؛ عن ابنِ القطَّاع .
*!والغُفْوَةُ ، بالضمِّ : لُغَةٌ في *!الغَفْوَةِ بالفَتْح للزُّبْيَة ؛ عن الصَّاغاني .
(

##### Türkçe

: ( **الغَفْوُ** ve **الغَفْوَةُ** ve **الغَفْيَةُ** ) — **الياء** ile: ( **الزُّبْيَةُ** ) avcı için; ilk ikisi **اللّحْياني**’dendir; **الغَفْيَةُ**’yi ise musannif daha sonra zikreder.

( **وغَفَا** **غَفْواً** ), fetha ile; ( **وغُفُوًّا** ), **سُمُوَ** gibi: ( hafif bir uyku ile uyudu ); ( yahut **أَو نَعَسَ كأَغْفَى** ).

( **ابنُ السِّكّيت** dedi: **غَفَوْتُ** denilmez; onu **الجَوْهرِي** nakletti.
Ve **ابنُ سِيدَه** dedi: hadiste **غَفَوْتُ** (geldi); bilinen **أَغْفَيْت**’tir.
Ve **الأزْهرِي** dedi: Arapların sözü **أَغْفَيْت**’tir; pek az **غَفَوْتُ** denir.
( Ve ) **غَفا** şey **غَفْواً** ve **غُفُوًّا**: ( su üzerinde yüzdü ); ) **ابنِ دُرَيْدٍ**’dendir.

Ve ondan istidrâk olunanlardandır:
**الغَفْوَةُ**: hafif uyku; ve hadiste gelmiştir.
**وإغْفَاءَةُ الصُّبْح**: onun uykusu.
**وأَغْفَى الشَّجَرُ**: dalları sarktı; **ابنِ القطَّاع**’dan.
**والغُفْوَةُ** — damme ile: **الغَفْوَةِ**’de (fetha ile) **الزُّبْيَة** için bir lugattır; **الصَّاغاني**’den.
(

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%88/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

غفو and غفى

غَفَا
1 غَفَا ذ , and غَفِىَ: see 4. ― -b2- غَفَا, (K, TA,) inf. n. غَفْوٌ and غُفُوٌّ, (TA,) also signifies It (a thing, TA) floated upon the water (K, TA.) -A2- غَفَى الطَّعَامَ, aor. ١َ٢ِ٣َ , (K, TA,) inf. n. غَفْىٌ, (TA,) He cleared the wheat of what is termed غَفًى, i. e. a thing such as [the noxious weed called] زُؤَان [q. v.], (K, TA,) and other refuse; (TA;) or the straw; as also ↓ اغفى. (K, TA,)

اغفى
4 اغفى ذ , (S, Msb, K, &c.,) inf. n. اـِغْفَآءٌ; (S, Msb;) and ↓ غَفَا, (K,) first pers. غَفَوْتُ, (S, Msb,) inf. n. غَفْوٌ and غُفُوٌّ; (K;) the latter verb said by ISd to occur in the trads., (TA,) but disallowed by ISk (S, Msb, TA) and by others, (Msb,) and said by Az to be rare; (Msb, TA;) He slept: (S, K:) or he slept a light sleep: (Msb, TA;) or he was, or became, drowsy, or heavy with sleepiness; as also ↓ غَفِىَ, aor. ١َ٢َ٣َ , inf. n. غَفْيَةٌ. (K.) ― -b2- And اغفى He (a man, TA) slept upon what is termed غَفًى, i. e. the straw, in the place in which the grain thereof was trodden out: (K:) mentioned as from IAar by Az, and by Sgh as from AA. (TA.) ― -b3- And اغفى الطَّعَامُ The wheat was abundant in its نُخَالَة, accord. to the copies of the K, but more properly its نُفَايَة [i. e. refuse]. (TA.) ― -b4- See also 1. -A2- اغفى الشَّجَرُ The trees hung down their branches. (IKtt, TA.)

انغفى
7 انغفى ذ . It (a thing, TA) became broken. (K, TA.)

غَفْوٌ
غَفْوٌ ذ and ↓ غَفْوَةٌ and ↓ غَفْيَةٌ (K, TA) and ↓ غُفْيَةٌ and ↓ غِفْيَةٌ (Sgh, TA) A زُبْيَة [or hollow dug in the ground], (K, TA,) in which a sportsman lurks: the first and second mentioned by Lh. (TA.)

غَفًى
غَفًى ذ The refuse that is taken forth from wheat, and thrown away, (Fr, S, TA,) such as [the noxious weed called] زُؤَان [q. v.]; (S;) a thing that is in wheat, such as زؤان, (K, TA,) and other refuse: (TA:) or the straw [thereof]; (K, TA;) accord. to IAar, the bad, that is thrown away, of wheat; as also ↓ غَفَآءٌ. (Az, TA.) ― -b2- Also, (thus accord. to ISd in all the senses here following in this paragraph that are found in the K, as is said in the TA, and thus in some copies of the K,) or ↓ غُفَآءٌ, (thus in the copies of the K followed in the TA,) i. q. غُثَآءٌ [i. e. The rubbish, or small rubbish, or particles of things, or refuse, and scum, and rotten leaves mixed with the scum, of a torrent]. (K, TA.) ― -b3- And Fragments, or broken portions, of wheat: (K, TA;) or the stalks thereof. (TA.) ― -b4- And A blight incident to palm-trees, like dust falling upon the unripe dates, preventing their becoming ripe, (S, K, TA,) and rendering them tasteless. (S [in which the word thus expl. is غَفًى] and TA.) And A thick crust that comes upon unripe dates: [see 4 in art. غفر:] or, as some say, bad dates, that become [app. in the skin] thick, or coarse, and like the wings of locusts. (TA.) ― -b5- And A disease incident to straw, rendering it bad. (TA.) ― -b6- Also Such as they drive away, or expel, of their camels. (K, TA.) ― -b7- And غَفًى signifies also The bad of anything. (TA.) ― -b8- And The low, vile, mean, or sordid; or the lower, viler, &c.; or the refuse, or rabble; of mankind. (TA.)

غَفْوَةٌ
غَفْوَةٌ ذ A light sleep: occurring in the traditions. (TA.) -A2- See also غَفْوٌ.

غَفْيَةٌ
غَفْيَةٌ ذ and غُفْيَةٌ and غِفْيَةٌ: see غَفْوٌ.

غَفِيَةٌ
غَفِيَةٌ ذ , like فَرِحَةٌ [in measure], in the phrase خطة غفية, [in which, app., the former word is خُطَّةٌ, and the meaning of the phrase An affair, or a case, or a dubious, or momentous, and difficult affair, in which is something evil, or to be rejected,] is a possessive epithet, signifying فِيهَا غَفًى. (TA: immediately after غَفًى expl. as meaning the “ bad ” of anything.)

غَفَآءٌ
غَفَآءٌ ذ and غُفَآءٌ: see غَفًى, first and second sentences.

الغُفَآءَةُ
الغُفَآءَةُ ذ [in the CK الغُفاةُ] The whiteness upon the حَدَقَة [or iris of the eye], (K, TA,) i. e., that covers the حدقة. (TA.)

اـِغْفَآءَةُ الصُّبْحِ
اـِغْفَآءَةُ الصُّبْحِ ذ The sleep of daybreak, or the first part of the day. (TA.)

##### Türkçe

غفو ve **غفى**

**غَفَا**
1 **غَفَا** ذ , ve **غَفِىَ**: 4’e bak. ― -b2- **غَفَا**, (K, TA,) mastar ismi **غَفْوٌ** ve **غُفُوٌّ**, (TA,) ayrıca Şunu da ifade eder: O (bir şey, TA) suyun üzerinde yüzdü (K, TA.) -A2- **غَفَى الطَّعَامَ**, muzari‘ ١َ٢ِ٣َ , (K, TA,) mastar ismi **غَفْىٌ**, (TA,) O, buğdayı **غَفًى** denilen şeyden, yani [zararlı ot denilen] **زُؤَان** [bk.], (K, TA,) ve diğer süprüntüden; (TA;) yahut samandan temizledi; bunun gibi ↓ **اغفى**. (K, TA,)

**اغفى**
4 **اغفى** ذ , (S, Msb, K, &c.,) mastar ismi **اـِغْفَآءٌ**; (S, Msb;) ve ↓ **غَفَا**, (K,) birinci şahıs **غَفَوْتُ**, (S, Msb,) mastar ismi **غَفْوٌ** ve **غُفُوٌّ**; (K;) ikinci fiilin, ISd tarafından rivayetlerde vâki olduğu söylenmiştir, (TA,) fakat ISk (S, Msb, TA) ve başkaları tarafından, (Msb,) reddedilmiştir; ve Az tarafından nadir olduğu söylenmiştir; (Msb, TA;) O uyudu: (S, K:) yahut o hafif bir uyku uyudu: (Msb, TA;) yahut o, uykulandı, yahut uykululukla ağırlaştı; bunun gibi ↓ **غَفِىَ**, muzari‘ ١َ٢َ٣َ , mastar ismi **غَفْيَةٌ**. (K.) ― -b2- Ve **اغفى**: O (bir adam, TA) **غَفًى** denilen şeyin üzerinde, yani samanın üzerinde, onun tanesinin harmanlandığı yerde uyudu: (K:) Az tarafından IAar’dan, ve Sgh tarafından AA’dan olarak zikredilmiştir. (TA.) ― -b3- Ve **اغفى الطَّعَامُ** Buğday, K’nin nüshalarına göre, **نُخَالَة**sında bol oldu; fakat daha doğru olarak **نُفَايَة**sında [yani süprüntüsünde]. (TA.) ― -b4- 1’e de bak. -A2- **اغفى الشَّجَرُ** Ağaçlar dallarını sarkıttı. (IKtt, TA.)

**انغفى**
7 **انغفى** ذ . O (bir şey, TA) kırık hâle geldi. (K, TA.)

**غَفْوٌ**
**غَفْوٌ** ذ ve ↓ **غَفْوَةٌ** ve ↓ **غَفْيَةٌ** (K, TA) ve ↓ **غُفْيَةٌ** ve ↓ **غِفْيَةٌ** (Sgh, TA) Bir **زُبْيَة** [yahut yere kazılmış çukur], (K, TA,) ki avcı onun içinde gizlenir: birinci ve ikinci, Lh tarafından zikredilmiştir. (TA.)

**غَفًى**
**غَفًى** ذ Buğdaydan çıkarılıp atılan süprüntü, (Fr, S, TA,) [zararlı ot denilen] **زُؤَان** [bk.] gibi; (S;) buğdayda bulunan, **زؤان** gibi bir şey, (K, TA,) ve diğer süprüntü: (TA:) yahut onun samanı; (K, TA;) IAar’a göre, buğdayın atılan kötüsü; bunun gibi ↓ **غَفَآءٌ**. (Az, TA.) ― -b2- Ayrıca, (burada takip eden bu paragrafta K’de bulunan mânaların hepsinde, TA’da söylendiği üzere, ISd’ye göre böylece,) yahut ↓ **غُفَآءٌ**, (TA’da takip edilen K nüshalarında böylece,) **غُثَآءٌ** ile aynı mânâdadır [yani selin çerçöpü, yahut küçük çerçöpü, yahut şeylerin kırıntıları, yahut süprüntü; ve köpük; ve köpüğe karışmış çürük yapraklar]. (K, TA.) ― -b3- Ve Buğdayın kırıntıları, yahut kırılmış parçaları: (K, TA;) yahut onun sapları. (TA.) ― -b4- Ve Hurma ağaçlarına ârız olan bir afet; olgunlaşmamış hurmaların üzerine toz gibi düşer, onların olgunlaşmasını engeller, (S, K, TA,) ve onları tatsız kılar. (S [onda böyle açıklanan kelime **غَفًى**dır] ve TA.) Ve olgunlaşmamış hurmaların üzerine gelen kalın bir kabuk: [**غفر** maddesinde 4’e bak:] yahut, bazılarının dediğine göre, kötü hurmalar; [görünüşe göre kabuğunda] kalınlaşır, yahut kabalaşır, ve çekirgelerin kanatları gibi olur. (TA.) ― -b5- Ve Samana ârız olan, onu kötüleştiren bir hastalık. (TA.) ― -b6- Ayrıca Develerinden kovdukları, yahut sürdükleri şeyler. (K, TA.) ― -b7- Ve **غَفًى** ayrıca Herhangi bir şeyin kötüsü mânâsına gelir. (TA.) ― -b8- Ve İnsanların aşağı, rezil, bayağı, yahut süfli olanı; yahut daha aşağısı, daha rezili, &c.; yahut süprüntüsü, yahut ayaktakımı. (TA.)

**غَفْوَةٌ**
**غَفْوَةٌ** ذ Hafif uyku: rivayetlerde vâki olur. (TA.) -A2- **غَفْوٌ**’a da bak.

**غَفْيَةٌ**
**غَفْيَةٌ** ذ ve **غُفْيَةٌ** ve **غِفْيَةٌ**: **غَفْوٌ**’a bak.

**غَفِيَةٌ**
**غَفِيَةٌ** ذ , ölçüce **فَرِحَةٌ** gibi, “خطة غفية” ibaresinde, [onda, görünüşe göre, önceki kelime **خُطَّةٌ**dur; ve ibarenin mânâsı: içinde kötü bir şey bulunan, yahut reddedilecek bir şey bulunan, şüpheli, yahut büyük ve zor bir iş, yahut bir hâl, yahut bir mesele,] bir izafet sıfatıdır; **فِيهَا غَفًى** mânâsına gelir. (TA: hemen **غَفًى**’nın “herhangi bir şeyin kötüsü” mânâsıyla açıklanmasından sonra.)

**غَفَآءٌ**
**غَفَآءٌ** ذ ve **غُفَآءٌ**: **غَفًى**’ya, birinci ve ikinci cümlelere bak.

**الغُفَآءَةُ**
**الغُفَآءَةُ** ذ [CK’de **الغُفاةُ**] **حَدَقَة** [yahut gözün irisi] üzerindeki beyazlık, (K, TA,) yani حدقة’yı örten şey. (TA.)

**اـِغْفَآءَةُ الصُّبْحِ**
**اـِغْفَآءَةُ الصُّبْحِ** ذ Seher vaktinin uykusu, yahut günün ilk kısmı. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D9%88/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

غَفَا
غَفَا U ( n. ac. غَفْو 1 ,  غُفُوّ 27 ),
a.  Was sleepy, drowsy; fell asleep, dozed, slumbered.

b.  Floated.

##### Türkçe

غَفَا
غَفَا U (isim-fiil: **غَفْو** 1, **غُفُوّ** 27),
a. Uykulu, mahmur oldu; uykuya daldı, uyukladı, uyudu.

b. Yüzdü.
