# غلت — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%AA/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%84%D8%AA/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غلت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%AA.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: غلت

الغَلَتُ والغَلَطُ سواء؛ وقد غَلِتَ. ورجل غَلُوتٌ في الحساب: كثيرُ الغَلَط؛ قال رؤْبة:
إِذا اسْتَدار البَرِمُ الغَلُوتُ
وقال بعضهم: الغَلَتُ في الحساب، والغَلَطُ في سوى ذلك. وقيل: الغَلَطُ في القول، وهو أَن يريد أَن يتكلم بكلمة فيَغْلَطَ، فيتكلم بغيرها. وفي حديث ابن مسعود: لا غَلَتَ في الإِسلام. قال الليث: غَلِتَ في الحساب غَلَتاً، ويقال: غَلِتَ في معنى غَلِطَ. وقال أَبو عمرو: الغَلَط في المَنْطِق، والغَلَتُ في الحساب، وقيل: هما لغتان؛ وجعل الزمخشري الحديث عن ابن عباس؛ وقال رؤْبة:
إِذا اسْتَدَرَّ البَرِمُ الغَلُوتُ
والغَلوت: الكثير الغَلَط؛ قال: واسْتِدْراره كثرةُ كلامه. وفي حديث شُرَيْح: كان لا يجيز الغَلَتَ؛ قال: هو أَن يقول الرجل اشتريت هذا الثوب بمائة، ثم تجده اشتراه بأَقل، فيَرجِعُ إِلى الحق ويَتْرُكُ الغَلَتَ. وفي حديث النَخَعِيّ: لا يجوز التَغَلُّتُ؛ هو تَفَعُّلٌ من الغَلَتِ. تقول: تَغَلَّتُّه أَي طَلَبْتُ غَلَته، وتَغَلَّتني فلانٌ واغتَلَتني إِذا أَخذه على غِرَّةٍ. والغَلْتُ: الإِقالة في الشراء والبيع. وغَلْتَةُ الليلِ: أَوّله؛ قال:
وجِئْ غَلْتةً في ظُلْمةِ الليلِ، وارْتَحِلْ
بيومِ مُحَاقِ الشَّهْرِ والدَّبَرانِ
واغْلَنْتَى القومُ على فلانٍ اغْلِنْتاءً: عَلَوْه بالشَّتْم والضَّرْب والقَهْر، مثل الاغْرِنْداء.

### Türkçe

**الغَلَتُ** ve **الغَلَطُ** birdir; ve **غَلِتَ**. Ve hesapta **غَلُوتٌ** bir adam: **الغَلَط**ı çok olan; Rü’be dedi:
إِذا اسْتَدار البَرِمُ الغَلُوتُ
Ve bazısı dedi: hesapta **الغَلَتُ**, bunun dışındakinde **الغَلَطُ**. Ve denildi: **الغَلَطُ**
sözde olur; o da şudur ki bir kelimeyle konuşmak istemesi, sonra **فيَغْلَطَ**, böylece onun başkasıyla konuşması. Ve
İbn Mes‘ûd hadîsinde: İslâm’da **غَلَتَ** yoktur. Leys dedi: hesapta **غَلِتَ**
**غَلَتاً**; ve **غَلِتَ**in, **غَلِطَ** mânâsında olduğu söylenir. Ebû ‘Amr dedi: **الغَلَط**
mantıkta (konuşmada)dır, **الغَلَتُ** hesapta; ve denildi: ikisi iki lugattır; Zemahşerî hadîsi İbn
Abbâs’tan kıldı; ve Rü’be dedi:
إِذا اسْتَدَرَّ البَرِمُ الغَلُوتُ
Ve **الغَلوت**: **الغَلَط**ı çok olan; dedi ki: onun **واسْتِدْراره**si, sözünün çokluğudur. Ve hadîste
Şüreyh: **الغَلَتَ**i câiz görmezdi; dedi ki: o, adamın “bu elbiseyi yüz’e satın aldım” demesidir,
sonra onu daha azına satın aldığını bulursun; böylece hakka döner ve **الغَلَتَ**i terk eder.
Ve Neha‘î hadîsinde: **التَغَلُّتُ** câiz olmaz; o, **الغَلَتِ**ten **تَفَعُّلٌ**dür.
Dersin ki: **تَغَلَّتُّه** yani onun **غَلَته**sini talep ettim; ve falan kimse beni **تَغَلَّتني** ve beni **اغتَلَتني**
—onu gafil avlayarak aldı—. Ve **الغَلْتُ**: alış ve satışta ikāledir (akdi bozmadır). Ve **غَلْتَةُ**
gecenin: onun evveli; dedi ki:
وجِئْ غَلْتةً في ظُلْمةِ الليلِ، وارْتَحِلْ
بيومِ مُحَاقِ الشَّهْرِ والدَّبَرانِ
Ve kavim falan kimseye karşı **اغْلَنْتَى** oldu, **اغْلِنْتاءً**: ona sövme, dövme
ve kahır ile üstün geldiler; **الاغْرِنْداء** gibi.
